Muallim Naci

Muallim Naci (Osmanlı Türkçesi: معلّم ناجى) (d. 1849, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - ö. 12 Nisan 1893, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu), Türk yazar, şair, öğretmen ve eleştirmen.

Aruz veznini Türkçeye kusursuzca uygulamak için çalışmış bir Tanzimat dönemi şairidir. Eski ile bağları koparmadan yenileşmeyi savunmuş, edebiyat tarihinde “eski şiir”in temsilcisi sayılmıştır. Gerek edebiyat ve şiir hakkındaki eleştiri ve önerileri gerek Türk dilinin sorunları ve bunların çözümlerine yönelik düşünceleri ile edebiyat tarihinde yer edinmiş bir kişiliktir. Lugat-i Nâcî adlı Osmanlıca sözlüğü ile tanınır.^{[1]Mu'allim Naci: Heykel-i Deha.}

Muallim Naci, Osmanlıcayı ayrı bir dil olarak görür ancak Türkçeyi, Osmanlıcadan ayırmaz. Dilde Türkçülüğü savunmuştur. Sade yazmaya özen göstermiş, halk dilinde kullanılmayan eski kelimeleri ahenk yaratmak için seçip kullanmıştır.

Eserleri

Şiirleri

Terkib-i Bend-i Muallim Naci (1874)
Mûsâ b. Ebü’l-Gāzân yahud Hamiyyet (1881)
Ateşpare (1883)
Şerâre (1884)
Fürûzan (1885)
Sümbüle (1889)
Zâtü’n-Nitâkayn yahud İbnü’z-Zübeyr (1889)
Mir’ât-ı Bedây (1903)
Yâdigâr-ı Nâcî (1904)

Eleştiriler

Muallim (1887)
Demdeme (1886)

Anıları

Medrese Hatıraları (1885)
Ömer'in Çocukluğu (1890-1969)

Sözlük

Lügat-ı Naci (1891-1978)

Araştırmaları

Osmanlı Şairleri (1890-1986)
İstilahât-ı Edebiyye (1890-1984)
Esâmi (1890)

Mektupları

Muhaberat ve Muhaverat (1884)
Şöyle Böyle (1884)
Mektuplarım (1886)

Oyun

Heder (ölümünden sonra, 1909)

Gazi Ertuğrul Bey

Dış kaynaklar

Uçman, Abdullah (1999) "Muallim Naci" Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlilar Ansiklopedisi Cilt:3 sayfa:218-219, İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, ISBN 975-08-0071-0

Dış bağlantılar

Uçman, Abdullah (2005) "Muallim Naci", Türkiye Diyanet Vakfi İslâm Ansiklopedisi. c.30 say.315-317 Online: http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c30/c300203.pdf