Muş Muharebesi

Muş Muharebesi, diğer ismiyle Muş Seferi, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu bölgesinde I. Dünya Savaşı sırasında gerçekleşti. Komutan Mustafa Kemal bu muharebede kilit rol oynadı.^{[1]Erickson, Edward J.. Mustafa Kemal Atatürk. Bloomsbury Publishing, 20 Ağustos 2013.}

Muharebe

Çöken bir Doğu cephesi ve Osmanlı topraklarına Rus saldırısı tehdidiyle karşı karşıya kalan Mustafa Kemal'in olağanüstü liderlik becerileri, önce Edirne'de, ardından da Diyarbakır'da bir kolordu komutanlığına atanmasına yol açtı. Başlıca hedefi, kuzeyden ve güneyden eş zamanlı saldırılar başlatarak ilerleyen Rus kuvvetlerini kontrol altına almaktı.^{[1]Erickson, Edward J.. Mustafa Kemal Atatürk. Bloomsbury Publishing, 20 Ağustos 2013.}

Rus ordusu, Kuzey'deki Erzurum ve Trabzon gibi stratejik şehirlerin yanı sıra Ermeni gönüllülerinin desteğiyle Güney'deki Muş ve Bitlis'i hızla ele geçirdi. Durum, Doğu cephesi tam çöküşün eşiğinde ve Rusya'nın Mezopotamya'ya saldırma riski ile birlikte tam kritik hale geldi.^{[1]Erickson, Edward J.. Mustafa Kemal Atatürk. Bloomsbury Publishing, 20 Ağustos 2013.}

Bu vahim durum karşısında, artık tuğgeneral olan Mustafa Kemal, taktik zekasını sergiledi. Hızlı ve kararlı bir eylemle Rus ilerleyişini durdurdu.^{[2]Hanioğlu, M.Şükrü. Atatürk: Une biographie intellectuelle. Princeton University Press, 27 Ocak 2016.} 3 Ağustosta başlayıp 8 Ağustos 1916'ya kadar süren bir hücumun 4'ncü Gününde Mustafa Kemal Muş'u geri aldı.^{[3]Hanioğlu, M.Şükrü. Atatürk: An Intellectual Biography. Fayard, 7 Mart 2017, s. 80.[4]Gawrych, George W. The Young Atatürk: From Ottoman Soldier to Statesman of Turkey. Bloomsbury Publishing, 16 Nisan 2013, s. 53.}

Muş, 25 Ağustos 1916’da tekrar Rusların eline geçmiş ve 30 Nisan 1917’de ikinci defa ve kesin olarak Rus işgalinden kurtarılmıştır.^{[5]Çeliker, H. Fahri. Bitlis’in Kurtuluşu ve Mustafa Kemal Paşa. Atatürk Araştırma Merkezi, s. 379-392.[6]Selvi, Haluk. Millî Mücadele Döneminde Muş. TÜBA, s. 325.}

Ayrıca bakınız

• Çapakçur Muharebeleri