# Mollakent Medresesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mollakent_Medresesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mollakent Medresesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mollakent_Medresesi (CC-BY-SA-4.0)

- **Görüntü:** Mollakent Medresesi plan.svg
- **Diğer ad:** Mellekend Medresesi Mellekent Medresesi Melekent Medresesi Melekend Medresesi
- **Durum:** Kullanılmıyor
- **Yapı türü:** Medrese
- **Yapı sistemi:** Kâgir
- **Konum:** Mollakent, Bulanık, Muş, Türkiye
- **Tamamlanma:** 14. yüzyıl başları (ilk yapı); 1818 ya da 1819 (mevcut yapı)
- **Yenileme:** 1985
- **Sahip:** Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğü
- **Yükseklik:** 5,91 m (ilk yapı); 4,45 m (günümüzdeki yapı)
- **Malzeme:** Ahlat taşı
- **Kat sayısı:** 1
- **Zemin alanı:** 7,71 × 18,69 m (ilk yapı); 12,28 × 8,20 m (günümüzdeki yapı)
- **Oda sayısı:** 2 (günümüzdeki yapı)

**Mollakent Medresesi**, [Mollakent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mollakent)'teki bir [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese)ydi. 14. yüzyıl başlarında kurulan medrese, zaman içinde binasının yıkılmasıyla birlikte faaliyetlerini durdursa da 1818 ya da 1819 yılında yeniden inşa edilerek tekrar hizmete girdi. 18. yüzyılın ikinci yarısında [Sühreverdilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BChreverdilik) etkisine girerken [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndaki [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) işgali sonrasında faaliyetleri sonlandı. 1925'te tekrar faaliyete geçen medrese, 1950'lerde [Hâlidîlik](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2lid%C3%AElik) etkisindeydi. 1988'de binası, [Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClt%C3%BCr_ve_Turizm_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28T%C3%BCrkiye%29) tarafından kültür varlığı olarak tescil edildi. 1990'larda ise medresenin faaliyetleri tekrar sona erdi. Yapı günümüzde, [Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vak%C4%B1flar_Genel_M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) mülkiyetindedir.

Önceki medrese binasından günümüze yalnızca [taçkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C3%A7kap%C4%B1)sının bulunduğu kuzey beden duvarının bir parçası ulaşmıştır. Bu duvarın batı cephesine inşa edilen günümüzdeki yapı, doğu-batı doğrultusunda uzanan, dikdörtgen planlı, [kâgir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2gir_yap%C4%B1) bir yapıdır. Günümüzde [hazîre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haz%C3%AEre)ye açılan taçkapının giriş açıklığı; dış cephede [basık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bas%C4%B1k_kemer), iç cephede ise [sivri kemer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivri_kemer)lidir. Bu açıklık, sivri kemerli bir [nişin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29) içine alınmıştır. [Kavsara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavsara)da, onarımına dair bir metnin işlendiği [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer) kitâbesi yer alır. Yapının kuzeyi yola bakarken diğer cepheleri mezarlıkla çevrelenir. Yapıyı örten [düz toprak çatıda](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCz_%C3%A7at%C4%B1) yer yer çökmeler vardır. Kuzey cephesinin ortasındaki girişin ekseninde dikdörtgen bir [koridor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koridor) uzanırken her iki yanında birer oda bulunur. Giriş kapısının yukarısı ile odaların kuzey cephelerinde birer pencere vardır. Koridor ile odaların duvarlarında birkaç adet niş yer alır.

## Tarihi

13. yüzyıl sonlarında bölgeye gelerek buradaki ilk yerleşimi kuran Kara Abdal, ilk olarak günümüzde harap durumda olan [cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami)yi, ardından ise 14. yüzyıl başlarında bir [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese) inşa ettirdi. Kara Abdal'ın soyundan gelenlerin 16. yüzyılda kurduğu Seyyid Molla Muhammed el-Mühri el-Bağdadi Vakfına bağlı kurumlar arasında medrese de vardı. Zamanla yıkılan medrese binasının ayakta kalan tek kısmı, [taçkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C3%A7kap%C4%B1)sının yer aldığı kuzey cephesi beden duvarının bir bölümüydü. Girişindeki [kitâbesine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) göre yapı, Şeyh Abdurrahman tarafından 1818 ya da 1819 yılında onarılarak tekrar hizmete girdi.[^1] Bu kapsamda, ayakta kalan duvarın batı cephesine bitişik olacak şekilde yeni bir yapı inşa edilmişti. Taçkapının arkasında kalan arazi ise zaman içinde [hazîre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haz%C3%AEre) olarak kullanılmaya başlandı.

Medrese, 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren [Sühreverdilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BChreverdilik) etkisine girdi. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) esnasında bölgenin [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) işgaline uğramasından ötürü buradaki yerleşik [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) halkın bölgeden ayrılması sonucunda ara verilen medresedeki eğitim, [Seyyid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyyid) [Molla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Molla) İbrahim-i Mellekendî ile Seyyid [Şeyh](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh) Abdullah-ı Mellekendî'nin girişimleri sonucunda 1925 itibarıyla tekrar başladı. 1950'lerde, Seyyid Şeyh İhsan-ı Mellekendî ile birlikte [Hâlidîlik](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2lid%C3%AElik) etkisine girdi.[^2]

Yapının kuzey cephesinde yer alan pencereleri, 1985 yılında köylüler tarafından yapılan bir onarım esnasında birleştirilerek büyütüldü.[^3] [Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğünün](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClt%C3%BCr_ve_Turizm_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28T%C3%BCrkiye%29) 27-28 Nisan 1988 tarih ve 146 sayılı kararıyla yapı, "anıt niteliğinde kültür varlığı" olarak tescil edildi. Medrese, 1990'larda faaliyetlerini sonlandırdı.[^4] Günümüzde kullanılmayan yapının mülkiyeti [Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğündedir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vak%C4%B1flar_Genel_M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC).

## Konumu ve mimarisi

[Muş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C5%9F_%28il%29) ilinin [Bulanık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulan%C4%B1k) ilçesine bağlı [Mollakent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mollakent)'te, Mollakent Mezarlığı'nın kuzey sınırında yer alır.[^5] Günümüzde varlığını sürdürmeyen yapı, doğu-batı doğrultusunda uzanan ve 7,71 × 18,69 m dış ölçülerindeki dikdörtgen planlı bir yapıydı. Günümüze yalnızca [taçkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C3%A7kap%C4%B1)sının olduğu kuzey beden duvarının bir bölümü kalmış, günümüzdeki medrese binası ise bu duvarın batı cephesine bitişik olarak inşa edilmiştir.

5,91 m yüksekliğindeki dikdörtgen şeklindeki taçkapı, dört basamaklı bir merdivenle hazireye açılır. Taçkapının [saçaklığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sa%C3%A7akl%C4%B1k), ön yüzleri [silme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silme)li ve profilli [konsollara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konsol_%28mimarl%C4%B1k%29) biner. Dış cephede [basık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bas%C4%B1k_kemer), iç cephede ise [sivri kemer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivri_kemer)li olan giriş açıklığı, sivri kemerli bir [nişin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29) içinde konumlanır. Bu sivri kemerin üst kısmı, [mukarnas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mukarnas) benzeri kemerciklerden meydana gelen bir [bordürle](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Abord%C3%BCr) çevrelenir. Aynı bordür, sivri kemerin her iki yandan oturduğu [sütun başlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kolon) görünümü verilen [üzengitaşlarının](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Czengita%C5%9F%C4%B1) iki yanı ile giriş açıklığının üst kısmında da bulunur. Sivri kemerin her iki yanındaki birer yuvarlak [rozette](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rozet_%28motif%29), birer [Davud Yıldızı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davud_Y%C4%B1ld%C4%B1z%C4%B1) yer alır.[^6] [Kavsara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavsara)da konumlanan, 60 × 44 cm ölçülerindeki enine dikdörtgen şeklindeki beyaz [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer) [kitâbedeki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) metin, [kabartma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabartma) tekniğiyle [celî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%AE) [sülüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCl%C3%BCs) üslubunda işlenmiştir. Dört satır hâlinde düzenlenen ve her biri dikdörtgen bir [kartuşta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartu%C5%9F_%28sanat%29) bulunan sekiz [dize](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dize)den oluşan [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) metin şu şekildedir:

Günümüzdeki medrese, [ahlat taşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahlat_ta%C5%9F%C4%B1)ndan inşa edilmiş [kâgir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2gir_yap%C4%B1) bir yapıdır. Batı-doğu doğrultusunda uzanan ve 12,28 × 8,20 m ölçülerindeki dikdörtgen planlı yapının kot seviyesi diğer cephelerden 1 m kadar aşağıda olan kuzey cephesi yola bakarken diğer cepheleri mezarlıkla çevrelenir. Yapının yüksekliği ise 4,45 m'dir. Medreseye giriş, kuzey cephesindeki altı basamaklı merdivenin ardından ulaşılan 1,21 × 2,21 m ölçülerindeki giriş [sahanlığının](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Asahanl%C4%B1k) ortasındaki kapıdan sağlanır. 0,77 m genişliğindeki tek kanatlı kapı, düz [lento](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lento)ludur. Duvarlarının dış cephelerinde [saçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sa%C3%A7ak) bulunmaz. Yapıyı örten ve yer yer çökmelerin olduğu [düz toprak çatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCz_%C3%A7at%C4%B1), yapının iç kısmından enine [hatıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hat%C4%B1l)larla desteklenir. Çatıda; batı, doğu ve güney yönlerine eğimli, yekpare taştan yapılan üç adet [çörten](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C3%B6rten)in yanı sıra iki adet taş baca bulunur.

Yapıya girişin yapıldığı kapının ekseninde, 7,13 × 2,10 m ölçülerindeki [koridor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koridor) yer alır. Giriş kapının yukarısındaki pencere, içeriden dikdörtgen bir niş içerisindedir. Koridorun batı ve doğu duvarlarının güneylerinde, her iki yandaki dikdörtgen planlı odaya açılan düz lentolu birer kapı bulunur. Batı duvarının orta ekseninde mukarnas kavsaralı, güney duvarında ise daha büyük boyuttaki sade bir niş vardır.

7,07 × 3,47 m ölçülerindeki batıdaki odanın kuzey duvarının orta ekseninde yer alan kare pencere ile doğu duvarının güneyindeki kapı düz lentoludur. Güney duvarının batı kenarındaki sade niş, odadaki nişlerin en büyüğüdür. Batı duvarının orta ekseni ile bunun kuzeyindeki birer özdeş kare niş, sadedir. Duvarın güney kısmındaki üç nişten ortadaki, sade bir [kaide](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaide) ile başlıklara sahip bir [pilaster](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pilaster)e dayanan ikiz sivri kemerle sonlanır. Bu nişin her iki yanındaki daha küçük boyutlu birer niş ise dört dilimli [kaş kemer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9F_kemer)li bir düzene sahiptir. Kaş kemerlerin yukarısına birer [lale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lale) motifi kazılıdır. Doğu duvarının orta eksenindeki sivri kemerli niş ile bunun her iki yanındaki görece daha küçük boyutlu, dört dilimli kaş kemerlere sahip birer niş, odadaki diğer nişlere göre daha yukarıdadır. 7,26 × 3,45 m ölçülerindeki doğudaki oda; aynı kapı, pencere ve güney duvarı nişi düzenine sahiptir. Odanın doğu duvarının kuzey ve güneyinde yer alan birer üçlü niş grubu ise, batıdaki odanın doğu duvarındaki üçlü niş grubuyla aynı düzendedir.

[^1]: Arğun, Şaban. Muş Bulanık Mollakent/Mellekend Medresesi'nden bir âlim portresi: Şeyh İhsan-ı Mellekendî'nin hayatı ve icâzatnâmesi. e-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi, Nisan 2019, s. 150-170. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sarkiat/article/484938>
[^2]: Arğun, Şaban. Muş Bulanık Mollakent/Mellekend Medresesi'nden bir âlim portresi: Şeyh İhsan-ı Mellekendî'nin hayatı ve icâzatnâmesi. e-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi, Nisan 2019, s. 150-170. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sarkiat/article/484938>
[^3]: Bulanık, Abri (Esenlik) ve Mollakent köylerinde bir araştırma. Türk Etnografya Dergisi, 1997, s. 1-24. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/turketnografyadergisi/issue/67085/1047823>
[^4]: Arğun, Şaban. Muş Bulanık Mollakent/Mellekend Medresesi'nden bir âlim portresi: Şeyh İhsan-ı Mellekendî'nin hayatı ve icâzatnâmesi. e-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi, Nisan 2019, s. 150-170. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sarkiat/article/484938>
[^5]: Bulanık, Abri (Esenlik) ve Mollakent köylerinde bir araştırma. Türk Etnografya Dergisi, 1997, s. 1-24. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/turketnografyadergisi/issue/67085/1047823>
[^6]: Bulanık, Abri (Esenlik) ve Mollakent köylerinde bir araştırma. Türk Etnografya Dergisi, 1997, s. 1-24. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/turketnografyadergisi/issue/67085/1047823>
