# Molla Sadrâ

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Molla_Sadr%C3%A2
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Molla Sadrâ, https://tr.wikipedia.org/wiki/Molla_Sadr%C3%A2 (CC-BY-SA-4.0)

- **Adı:** Molla Sadra
- **Doğum tarihi:** 1571
- **Doğum yeri:** Şiraz, Safevî Devleti
- **Ölüm tarihi:** 1641
- **Ölüm yeri:** Basra, Osmanlı İmparatorluğu
- **Meslek:** Hekim, Yazar, Filozof
- **Köken:** Fars
- **Dönem:** 16. ve 17 Yüzyıl
- **Etkilendikleri:** İbn-i Sina, Şihabeddin Sühreverdî, Bahaüddin Amilî
- **Etkiledikleri:** Feyz Kaşani, Lahici, Ayetullah Humeyni, Allame Tabatabai

**Molla Sadra**, tam adı **Sadreddin Muhammed Şirazi** (ملا صدرا; 1571, Şiraz - 1641, Basra), [İranlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ranl%C4%B1lar) filozof ve İslam alimidir. [Meşşaî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9F%C5%9Fa%C3%AElik), [İşraki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Frakilik) ve [Ekberi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekberilik) düşünce ekollerini birleştirmiştir.

## Biyografi

İran'ın Şiraz kentinde doğdu. [Felsefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Felsefe), [kelam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kel%C3%A2m), [hadis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hadis) ve [tefsir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tefsir) çalışmaları için önce Kazvin'e (1591) daha sonra [İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan)'a (1597) seyahat etti. On İki İmam Şiiliğinin [İmamiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mamiye_%28%C5%9Eiilik_%C3%B6%C4%9Fretisi%29) önemli merkezlerinden olan bu şehirlerde [Mir Damad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mir_Damad) ve [Bahaüddin Amili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A2eddin_Amil%C3%AE)'nin talebeliğinde bulundu.

Eğitimini İsfahan'da tamamladıktan sonra felsefesini ortaya koyan aynı zamanda İran'daki Kum şehrinin yakınlarındaki Kahak adındaki köyde geçirdiği on beş yıllık zühd hayatından edindiği tecrübelerinin etkisini yansıtan Esfar'ul Erbaa (Dört Sefer) adlı eserini verdi.

İranlılar tarafından ülkelerinin en büyük filozofu olarak kabul edilen Molla Sadra akılcılıkla sezgiciliği bir araya getirerek Hikmet'ul Mutealiye (Aşkın Hikmet) ekolünü kurmuştur. Molla Sadra'nın felsefesi İbn-i Sina Meşşailiği, Sühreverdi'nin İşraki felsefesi, [Muhyiddin Arabi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhyiddin_%C4%B0bn%C3%BC%27l-Arab%C3%AE)'nin, Nazari İrfan ekolü ve On İki İmam Şiiliği'nden etkilenmiştir. Eserlerinde İslam düşünce dünyasındaki akılcı, sezgici, nas ekollerini farklı bir sentezde bir araya getirmeye çalışmıştır.

Hayatının sonlarına doğru Şiraz'a döndü. [Muhammed Bakır Meclisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_B%C3%A2k%C4%B1r_el-Meclis%C3%AE) gibi bazı On İki İmam Şiiliğine mensup kelamcılarınca sapkınlıkla suçlandı ancak mensubu olduğu ailenin gücü sebebiyle yazmaya devam edebildi. Hac yoluna çıktığında Basra'da yaşamı son buldu ve günümüzde Irak'a ait topraklara defnedildi.

## Kitapları

- Esfar'ul Erbaa (Dört Sefer: (a) Yaratılanlardan Hakk'a sefer, b) Hakk'la Hakk'da sefer c) Hakk'dan yaratılanlara Hakk'la sefer d) Hakk'la yaratılanlar arasında sefer.)
- Şevahid'ur Rububiyye fi'l Menahic'il Sulukiyye
- El-Mebdeu ve'l Mead (Başlangıç ve Dönüş)
- Risaletu'l Meşair
- El-Hikmet'ul Arşiyye
- El-Mezahir'ul İlahiyye fi Esrar'il Ulumi'l Kemaliyye
- Mefatih'ul [Gayb](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gayb) (Gayb'ın Anahtarları)
- Kesr-u Esnam'il Cahiliyye (Cahiliyye Putlarını Kırmak)
- Risaletun Fi Hudusi'l Alem
- Et Tefsir'ul Kebir
- Muteşabeh'ul Kur'an
- Şerh-u Usul'ul Kafi
- Risaletun İla Mirdamad (Mir Damad'a mektup).

## Hakkında yazılan kitaplar

- *Molla Sadra’nin Bilgi Teorisi ve Anti-Subjektivist bir Epistemolojinin İmkânı (tez), *[*İbrahim Kalın*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Kal%C4%B1n)

## Hocaları

Muhammed Bakır El Huseyni, Muhakkik Damad (Mir Damad olarak da bilinen İranlı filozoftur), [Seyyid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyyid) Ebu Kasım, Mir Finderski olarak bilinir, [Şeyh](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh) Muhammed b. Hüseyin El Harisi (Şeyh Bahai olarak bilinir).

## Öğrencileri

Şeyh Muhammed b. Muhsin (Feyz Kaşani olarak bilinir.), Şeyh Abdurrezzak El Lahici, Şeyh Hüseyin b. İbrahim Tinkabni, Molla Abdurreşid

## Dış bağlantılar

- [Ulum-el Hikme Okulu](http://www.ulumulhikmekoeln.de/medenidusuncetarihi/mollasadra.htm)
- [MOLLĀṢADRĀ ŠIRĀZI](http://www.iranica.com/newsite/index.isc?Article=http://www.iranica.com/newsite/articles/unicode/ot_grp8/ot_molla_sadra_20050615.html) an article by Sajjad H. Rizvi in [encyclopedia Iranica](https://turkipedia.org/tr/wiki/Encyclopedia_Iranica)
- [Sadra Islamic Philosophy research Institute](http://www.mullasadra.org/)
- [Biography](http://www.islamic-studies.org/sadra.biography.htm)
- [Biography](http://www.salaam.co.uk/knowledge/biography/viewentry.php?id=2091)
- *İbrahim Bağırov*. [SADREDDİN ŞİRAZİ VE CİSMANİ MEADIN FELSEFİ İSPATI](https://www.academygate.org/docs/article/pdffiles/1215.pdf). [History of Science Journal (p-ISSN 2790-0029; e-ISSN 2790-0037)](http://Elm%20Tarixi%20(jurnal)). 2026. Vol 7, issue 1, serial 24, pp.252-275
- [Mulla Sadra (Sadr al-Din Muhammad al-Shirazi) (1571/2-1640)](http://www.muslimphilosophy.com/ip/rep/H027.htm)
- by [Allameh Tabatabaei](https://turkipedia.org/tr/wiki/Allameh_Tabatabaei)
