# Mira Krallığı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mira_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mira Krallığı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mira_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![İzmir Nif Dağı Karabel kaya kabartması anıtındaki yazıttaki atıf "Mira Kralı Tarkasnawa" şeklinde okunmuştur.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/60/NejdetDuzen_KarabelHittiteLuwianMonumentCarvedinRockKemalpasaTurkey.jpg)
*İzmir Nif Dağı Karabel kaya kabartması anıtındaki yazıttaki atıf "Mira Kralı Tarkasnawa" şeklinde okunmuştur. (Mr. Necdet Düzen, CC-BY-SA-3.0)*

**Mira Krallığı** Batı [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da [Arzava](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arzava) Kralığının [Hitit İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hititler) tarafından yıkılması ile ortaya çıkan yarı özerk yerel krallıklardan biri (yaklaşık MÖ 1315-1190).

Başkentlerinin [Apasa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayasuluk_Tepesi) (sonradan [Efes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Efes) -*Ephesos, Ephesus*-) olduğu yakın geçmişteki bulgularla kesinleşmiş gibidir[^1]. Bu konuda [Selçuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uk) ilçe merkezinde yer alan ve uzun yıllar Efes antik kenti'nin son kurulduğu yer olarak bilinen Ayasuluk Tepesi'nde 1990 yılından beri Efes Müzesi Müdürlüğü ve [Pamukkale Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pamukkale_%C3%9Cniversitesi) işbirliği ile yürütülmekte olan kazılar özellikle önemli veriler ortaya koymuştur.

Arzava Krallığı'nın yıkılması ile ortaya çıkan diğer yönetimler arasında, Mira'nın komşuları olan, [Hapalla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hapalla), [Seha Nehri Ülkesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seha_Irma%C4%9F%C4%B1_%C3%9Clkesi) ve [Vilusa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vilusa) sayılmaktadır. Bu yönetsel oluşumların her birinin, varlığı süresince Arzava Krallığı'nın çatısı altında da yer almış olmaları mümkündür.

Mira Krallığı Anadolu'nun karanlık çağlarının başlaması (yaklaşık olarak MÖ 1200 sonrası) ile tarihe karışmış, bölgeleri [Lidya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lidya) Krallığı'nın [Mermnadlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lidya) hanedanı yönetiminde Batı Anadolu birliğini sağlamalarına kadar tarihi kayıtların dışında kalmıştır.

## Tarih

Mira'ya iliskin en eski atıf MÖ 14. yüzyılda Hitit Büyük Kralı [I. Şuppiluliuma](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C5%9Euppiluliuma)'nın Arzava seferiyle bağlantılıdır, Ancak Mira'nın bu dönemde Hitit kralının muhaliflerinden biri olup olmadığı veya Arzava ile ilişkisinin ne olduğu netlik kazanmamıştır. I. Şuppiluliuma'nın kızı [Muwatti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muwatti), Hittitlerin Arzavalı müttefiklerinden [Mashuiluva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mashuiluva) ile evliydi. Şuppiluliuma'nın en küçük oğlu ve daha sonra kral olan [II. Murşili](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mur%C5%9Fili) Arzawa seferinin başarıyla sonuçlanmasından sonra, damat Mashuiluva'yı vasal hükümdar olarak Mira'ya yerleştirilmiş ve 600 askerlik kişisel muhafız vermiştir[^2]. Eski Arzava topraklarının ne kadarının Mira'ya baglandığı net açık değildir. Mira'nın Ege kıyılarına kadar uzandığı ve başkentinin Apasa'da (muhtemelen [Efes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Efes)) olduğu muhtemeldir[^3]. Mashuiluva yalancı şahitlikten suçlu bulunduktan kısa bir süre sonra, Pitassa ülkesini Hititlere karşı kışkırtmış ve Masa ülkesine kaçmıştır. Ama Hitit kralı II. Murşili, Masa'yı işgal etmekle tehdit edince Masalılar, Mashuiluva'yı Hitit kralına teslim etmişlerdir. Böylece bunun üzerine Mashuiluva [Hattuşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hattu%C5%9Fa)'ya sürülür. Mira'nın ileri gelenleri aralarında anlaşarak, Mashuiluva'nin yeğeni ve aynı zamanda evlatlığı [Kupanta-Kurunta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kupanta-Kurunta)'yı hükümdar seçerler[^4][^5].

MÖ 1240'larda [III. Hattuşili](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Hattu%C5%9Fili) döneminde, Hititler ile Mira kralı (muhtemelen Kupanta-Kurunta) arasında, Mira'nın III. Hattuşili'nin tahttan indirdiği [Urhi-Teşşub](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mur%C5%9Fili)'u desteklemesi nedeniyle anlaşmazlıklar yaşanmış gibi görünmektedir[^6]. Bunun Mira ile Hititler arasında savaşa yol açıp açmadığı net değildir. Mira'ya dair bilinen son referanslardan biri [IV. Tuthaliya](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Tuthaliya)'nın MÖ 13. yüzyılın sonlarında [Tarhuntaşşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarhunta%C5%9F%C5%9Fa) kralı olan kuzeni [Kurunta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurunta) ile yaptığı antlaşmada Alantalli adında bir Mira kralının antlaşmaya tanık olarak gösterilmesidir. Alantalli'nin ardılı muhtemelen İzmir yakınlarındaki Karabel kaya anıtında belirtilen Mira kralı Tarkasnava'dır.[^7]

## Ayrıca bakınız

- [Arzava](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arzava)
- [Luvi dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Luvice)
- [Lidya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lidya)

## Dış bağlantılar

- [Karabel Anıtı](http://www.hittitemonuments.com/karabel/index-t.htm)

[^1]: Ayasuluk Tepesi ve St. Jean Anıtı Kazısı – Tarihçe Pamukkale Üniversitesi <https://www.pau.edu.tr/ayasuluk/tr/sayfa/tarihce-7''Ayasuluk>
[^2]: Heinhold-Krahmer, Susanne. Mira. Reallexikon der Assyriologie, 1997, s. 218-220 (219).
[^3]: Burney, Charles Allen. Historical dictionary of the Hittites. 2004, s. 202. <https://archive.org/details/historicaldictio0000burn_y6z9>
[^4]: Klengel, Horst. Geschichte des hethitischen Reiches. 1999, s. 194.
[^5]: Bryce, Trevor. The Kingdom of the Hittites. 2005, s. 212-213. <https://archive.org/details/kingdomofhittite0000bryc_w4n1>
[^6]: Heinhold-Kramer, s. 19-20
[^7]: Hawkins, s. 18
