Mir Hamza Nigârî

Seyyid Mir Hamza Nigârî (Mir Həmzə Nigari; 1805, Karabağ - 1886, Amasya), Azeri Türk divan şâiri, Nakşibendî şeyhi.^{[1]A. AZMİ BİLGİN, "NİGÂRÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/nigari (15.02.2022).}

Hayatı

Mir Hamza Nigârî Efendi, 1805 yılında Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinin Zengezur ilçesinin Cicimli köyünde dünyaya gelmiştir. Naksibendî (Halidiyye) şeyhlerindendir. Seki ve Samahı gibi şehirlerde iyi bir tahsil almış, Arapça ve Farsça öğrenmiştir.^{[2]Yavuz Akpınar, Azerî Edebiyatı Arastırmaları, Dergâh Yay., stanbul-1994, s. 365.} Genç yaşlarında Türkiye'ye giderek orada tahsilini tekâmül ettirmiştir. Harput'ta Mevlâna Halit'in yanında tahsilini ve tarikat eğitimini geliştirmek istemişse de şeyhin ölmesi üzerine Sivas'a ve oradan Azerbaycan'ın Kazak şehrine dönmüş ve Hanlıklar kasabasına yerleşmiştir. Burada bir dergâh oluşturarak, bir mürşid gibi faaliyet göstermiştir. Ocağına çok mürid toplanmıştır. Sohbetlerinde ve zikir halkalarında kendi yazdığı gazel, kaside ve muhammeslerinden de faydalanmıştır. Sonra tekrar Türkiye'ye gelerek Amasya'daki Şeyh Şamil Şirvanî'ye intisap etmiştir. Mürşidinin izni ile önce Konya Mevlâna Türbesi'nde sonradan “Ravza-i Mutahhara”da “erbain çıkartmıstır”. Hac farizasını ifa edip dönerken Sam ve Kudüs'ü de ziyaret ederek Amasya'ya dönmüştür. Ziyaretinden bir yıl sonra hilâfet alarak Berde ve Bergüsâd'a dönmüştür. XIX. yüzyılın ortalarında Kafkasya ve Doğu Anadolu'da Rus emperyalizmine karşı çok ciddî mücadelesiyle ün yapmış; Kırım Harbi sırasında müritleri ile birlikte Kars'a gelerek Osmanlı Ordusu'na katılarak Ruslar'a karşı savaşmıştır. Daha sonra Erzurum'a geçmiş, üç yıl burada kalmış, buradan İstanbul'a gitmiştir. Orada padişah ile görüştüğü söylenmektedir.

Eşini ve oğlu Siraceddin'i Karabağ'dan getirterek Amasya'ya yerleşmiştir. Amasya'da şöhreti artınca kendisinden korkulmuş ve başka bir yere yerleşmesi istenmiştir. O da bunun üzerine Harput'a göçmüştür. 1886 yılında burada ölmüştür. Cenazesi Amasya'ya getirilerek Sirvanlılar Camiî'nin yanına gömülmüştür.

Ayrıca bakınız

• Azeri yazarlar listesi