# Mir'âtü'l-Memâlik > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mir'%C3%A2t%C3%BC'l-Mem%C3%A2lik > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Mir'âtü'l-Memâlik, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mir%27%C3%A2t%C3%BC%27l-Mem%C3%A2lik (CC-BY-SA-4.0) **Mir'atü'l-Memalik**, **Memleketlerin Aynası** veya **Ülkelerin Aynası**, [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Seydi Ali Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seydi_Ali_Reis)'in [Çağatayca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fatayca) [mensur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mensur) ve [manzum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manzum_hik%C3%A2ye) şekilde yazdığı eseridir. Türk edebiyatında ki ilk [seyahatname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me) olma niteliği taşıyan *Mir’atü'l-Memalik*, 1554 civarında yazmıştır ve destan olma özelliğini de taşımaktadır. [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'ın emriyle [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra)'da ki donanmayı [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a götürmekle görevlendirilen Seydi Ali Reis, yaşadığı talihsizlerden ötürü [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan)'a varır, buradan [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'a kara yoluyla döner. Bu dönüş sırasında yaşadığı maceraları, talihsizlikleri ve gördüğü ilginç şeyleri çevresinin isteği üzerine Mir'atü'l-Memalik ismiyle kitaplaştırır.[^1][^2] ## Özellikleri Eser, 19. yüzyılda H. Friedrich Diez tarafından Almancaya,[^3] M. Morris tarafından kısmen Fransızcaya,[^4] A. Vambéry tarafından İngilizceye[^5] ve 20. yüzyılda Ş. Zumminab tarafından da Rusçaya çevrilmiştir.[^6][^7] [Sevan Nişanyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevan_Ni%C5%9Fanyan)’a göre Seydi Ali Reis, Miratü'l-Memalik eserinde ‘engin’ kelimesini ilk kez kullanarak Türkçeye kazandırmıştır.[^8] ## Destan1 #### Giriş [Kânunî Sultan Süleymân](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) ile [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) seferine çıkan Seydi Ali Reis, orduyla birlikte [Halep'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep) ulaşmıştır. Bu sırada Mısır Kaptanı [Pîrî Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/P%C3%AEr%C3%AE_Reis), [Süveyş’ten](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvey%C5%9F) kalkıp [Maskat’ı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maskat) fethetmiş ve [Hürmüz’ü](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrm%C3%BCz_Bo%C4%9Faz%C4%B1) yağmalayarak [Basra'ya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_Vilayeti) varmış; ancak Portekiz tehdidi üzerine donanmayı orada bırakıp üç gemiyle Mısır'a döndüğü için idam edilmiştir. Ardından göreve getirilen Murad Bey de [Portekizlilere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portekiz_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yenilip azledilince, donanmayı Mısır'a geri getirme görevi Seydi Ali Reis'e verilmiştir. 7 Aralık 1553'te Halep'ten yola çıkan Seydi Ali Reis; [Urfa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eanl%C4%B1urfa), [Musul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul), [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat) ve [Kerbela](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerbela) güzergâhındaki önemli türbe ve kutsal mekânları ziyaret ederek Basra'ya ulaşmıştır. #### Basra'daki durum Seydi Ali Reis, Basra'ya ulaştığında Mustafa Paşa'ya Mısır Kaptanlığı fermanını göstermiş, ancak mevsimin elverişsizliği nedeniyle yolculuk ertelenerek bu süreçte gemilerin bakım ve onarımı yapılmış ve çevre kabirler ziyaret edilmiştir. Bu sırada rüyasında kılıcının kesildiğini gören ve bunu hayra yoran Seydi Ali Reis, Mustafa Paşa'nın [Huveyze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huveyze) Kalesi fethi için çıktığı seferde Alyanoğlu tarafına gönderilmiş; Huveyze alınamadığı gibi kendisinin de yüze yakın askeri şehit düşmüş ve Reis bu acı olayı gördüğü rüyanın bir tabiri olarak yorumlamıştır. Nihayet yola çıkmadan önce yapılan deniz keşiflerinde [Hürmüz'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrm%C3%BCz_Bo%C4%9Faz%C4%B1) kadar sadece dört [Portekiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portekiz_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) gemisine rastlanması üzerine, 2 Temmuz 1554 tarihinde on beş kadırgadan oluşan Osmanlı donanmasıyla Basra'dan hareket edilmiştir. #### Hürmüz Boğazında Meydana Gelen Olaylar ![Gucerat](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Gujarat_Satellite_Imagery_2012.jpg/1280px-Gujarat_Satellite_Imagery_2012.jpg) *Gucerat (NASA, MODIS, public-domain)* Basra'dan hareket eden Seydi Ali Reis komutasındaki Osmanlı donanması; [Abadan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abadan), [Şiraz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiraz) ve [Katif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katif) güzergâhını izleyerek [Bahreyn'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahreyn) ulaşmış, burada denizin derinliklerinden tatlı su çıkaran dalgıçları hayretle gözlemlemiştir. Yolculuğun devamında, 9 Ağustos 1554'te [Havr Fakkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Havr_Fakkan) yakınlarında 25 gemilik Portekiz donanmasıyla karşılaşılmış ve yapılan şiddetli çarpışmada düşmanın bir [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)u batırılarak geri çekilmesi sağlanmıştır. Fırtınalı şartlar altında ilerleyen donanma, 25 Ağustos 1554'te bu kez [Maskat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maskat) ve [Kalhat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Qalhat) civarında 34 gemilik büyük bir Portekiz gücüyle ikinci kez karşı karşıya gelmiş; tarihte benzeri az görülen bu kanlı savaşta Portekizlilerin 6 gemisi batırılırken Osmanlı tarafı da 5 gemisini kaybetmiştir. Muharebenin ardından patlak veren şiddetli fırtına nedeniyle kıyıdan uzaklaşmak zorunda kalan kalan 9 Osmanlı gemisi Umman Denizi'nde sürüklenmeye başlamış, böylece Seydi Ali Reis'in üç buçuk yıl sürecek maceralı yolculuğu başlamıştır. Susuzluk ve hastalıkla boğuşarak önce [Kirman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirman), ardından Şehbar sahillerine ulaşan askerler, son olarak [Belucistan’ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belucistan) [Gvadr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gvadr) limanına sığınmış; burada Osmanlı’ya bağlılığını bildiren yerel hâkim Melik Celâleddin'in desteğiyle gemileri tamir edip yanlarına bir kılavuz alarak yeniden [Yemen'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_%28eyalet%29) doğru yola çıkmışlardır. #### Hint Okyanusunda karaya vurma Yemen'e doğru ilerlerken Şıhr ve Zıfar yakınlarında şiddetli bir "fil tufanına" yakalanan donanma, günlerce [Hindistan'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan) doğru sürüklenmiş; bu ölüm kalım mücadelesi sırasında denizde devasa balıklar, deniz aygırları, büyük yılanlar ve girdaplarla karşılaşmıştır. Büyük güçlüklerle Cekid Körfezi, Furmeyan ve Portekiz kontrolündeki [Diu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dadra_ve_Nagar_Haveli_ve_Daman_ve_Diu) Kalesi önlerinden geçerek nihayet [Gücerat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gucer%C3%A2t_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) sahillerine ulaşmayı başarmışlardır. Ancak kayalık yapı ve beş gün beş gece kesintisiz süren şiddetli yağmur nedeniyle karaya çıkmakta zorlanan ve yaşam ümitlerini yitiren mürettebatın üç gemisi kayalıklara oturarak yan yatmış, mürettebat ise canlarını güçlükle karaya atarak kurtulabilmiştir. #### Gucerat'daki durum Fırtınanın ardından karaya oturan üç geminin toplarını söküp [Daman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dadra_ve_Nagar_Haveli_ve_Daman_ve_Diu) Hâkimi Melik Esed'e emanet eden Seydi Ali Reis, [Kalküta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalk%C3%BCta) Hükümdarı Samîri ile ittifak mektupları değiş tokuş etmiştir. Yaklaşan Portekiz donanması tehlikesi üzerine mürettebatın bir kısmı karadan ilerlerken, kendisi de sadık adamlarıyla deniz yoluyla ve büyük zorluklarla 28 Eylül 1554'te [Surat'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Surat%2C_Hindistan) ulaşmıştır. Surat'a vardığında Gucerat taht kavgalarıyla çalkalanmaktadır; 12 yaşındaki Sultan Ahmed tahta çıkarılmış, muhalif Nâsırü'l-mülk ise Portekizlilerden yardım istemiştir. Surat'e gelerek Seydi Ali Reis'i teslim almak isteyen büyük bir Portekiz donanmasına karşı karada çadır kurup hendekler kazarak iki ay boyunca direnen Osmanlı askerleri, Nâsırü'l-mülk’ün ölmesi ve Sultan Ahmed'in duruma hâkim olmasıyla rahat bir nefes almıştır. Portekizlilerin kendisini teslim alma taleplerini yerel hanların desteğiyle boşa çıkaran Seydi Ali Reis, gemilerin tamamen harap olması ve deniz yolunun kapanması sebebiyle donanmayı Surat Hâkimi Hüdâvend Han'a teslim edip bedelinin İstanbul'a gönderilmesi için senet almıştır. Geriye kalan 50 sadık adamıyla 26 Kasım 1554'te karadan [Ahmedâbâd'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmedabad) hareket eden Reis, burada Sultan Ahmed'in kendisine sunduğu büyük dirlik ve kalma tekliflerini reddederek yol izni istemiştir. 1555 yılı Ocak ayı başlarında Ahmedâbâd'dan ayrılan kafile, taht kavgaları ve iç savaşlarla boğuşan Peten ve Radhanpur bölgelerinden binbir güçlükle geçiş izni alarak yolculuğuna devam etmiştir. #### Sind'deki macera Radhanpur'dan sonra on beş gün çölde yürüyerek 1555 Şubat sonlarında Vanke'ye, ardından Cûn ve Bağ-ı feth şehirlerine ulaşan Seydi Ali Reis ve kafilesi, kendisini iç karışıklıklar yaşayan [Sind Vilâyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sind)'nde bulmuştur. Burada Sind padişahı Hasan Mirza'nın isyancı Îsâ Turhan Şah'a karşı yürüttüğü mücadeleye destek vermiş; isyan bastırılınca Hasan Mirza'nın Lâhor'u kendisine verme ve yanında kalma teklifini reddederek yol izni istemiştir. Bu esnada Hasan Mirza'nın vefat etmesi ve askerlerin gemileri yağmalayıp kaçması üzerine nehirde tayfasız kalan gemileri Osmanlı askerleri yürütmüş; Nâsırpur, Tette ve Sind kasabası arasındaki karışıklıklarda Mîr Îsâ ile görüşerek barışı sağlamışlardır. Mîr Îsâ’nın tahsis ettiği yedi gemiyle Beker'e ulaşan kafile, burada da Sultan Mahmud ile Mîr Îsâ’nın arasını bulup sulh sağladıktan sonra, emniyetsiz yollar ve yağmurlar nedeniyle bir ay beklemek zorunda kalmıştır. Sonunda Sultan Mahmud'un verdiği çeşitli hediyeler, develer ve 250 Sind süvarisi eşliğinde uğurlanan Seydi Ali Reis ve arkadaşları; Sultanpur ve Oçeyye üzerinden Multan şehrine varmışlardır. #### Delhi'deki macera Multan'dan hareket ederek 1555 Ağustos sonlarında Lahor'a ulaşan Seydi Ali Reis ve kafilesi, Hindistan Padişahı Hümâyun Şah ile İskender Han arasındaki savaş sebebiyle bir süre bekletildikten sonra 16 Eylül 1555'te başkent Delhi'ye varmış ve büyük bir merasimle karşılanmıştır. Agra'da Hümâyun Şah'ın yüksek iltifatlarına mazhar olan, kendisine sunulan dirlik ve kalma tekliflerini memleketine dönme arzusuyla geri çeviren Seydi Ali Reis, şahın ısrarı üzerine yağmur mevsimi geçene kadar orada kalmayı kabul etmiştir. Bu süreçte [Çağatay Türkçesini](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fatayca) şiir yazacak kadar iyi öğrenen, yazdığı gazellerle şahın takdirini kazanıp "Mîr Ali Şîr-i Sânî" unvanına layık görülen Reis, 14 ay boyunca hükümdarın en güvenilir müşavirlerinden biri olmuş; ancak tam dönüş izni aldığı sırada Hümâyun Şah merdivenden düşerek vefat etmiştir. Şahın ölümünün ardından tahta geçen 14 yaşındaki oğlu Celâleddin Ekber Mirza'dan babasının fermanı sayesinde zorlukla yol izni alan Seydi Ali Reis ve arkadaşları, 30 Ocak 1556'da Delhi'den ayrılarak [Lahor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahor) üzerinden 1556 Şubat sonlarında Zâbilistan'a (Kâbil) doğru hareket etmiştir. ![Hindukuş](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Mountains_in_Afghanistan.JPG/1280px-Mountains_in_Afghanistan.JPG) *Hindukuş (Master Sgt. Andy Dunaway, U.S. Air Force, public-domain)* #### Hindukuş dağlarının aşılması Nîlâb'dan [Kâbil'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2bil) doğru ilerlerken yolda Âdem Han ve Afgan askerlerinin saldırısına uğrayan Seydi Ali Reis ve kafilesi, tüfek cengi yaparak bu tehlikeyi atlatmış; [Peşaver](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C5%9Faver) ve Hayber Geçidi'ni aşarak Kâbil'e ulaşmıştır. Kâbil'de Hümâyun Şah’ın oğulları ve Mün'im Han ile görüşen kafile, merhum şahın fermanları sayesinde büyük bir hürmetle karşılanmıştır. Mün'im Han, Osmanlı kafilesinin atlarını ve eşyalarını dağlardan aşırmak üzere üç yüz adamıyla birlikte Mîr Nezrî’yi görevlendirmiş ve Seydi Ali Reis ile arkadaşları bu destek sayesinde büyük zorluklarla [Hindukuş Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hinduku%C5%9F_Da%C4%9Flar%C4%B1)’nı aşmayı başarmıştır. 1556 Mayıs ortalarında Enderâb'a ulaşan Seydi Ali Reis ve kafilesi, Bedehşan Padişahı Süleymân Şah ve oğlu İbrâhim Mirza ile görüşerek Huttalan Padişahı Ali Han'a hitaben bir tavsiye mektubu almışlardır. Bu mektup doğrultusunda Kişim, Zıfar, Rüstak ve Semti güzergâhını izleyip [Ceyhun Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceyhun)'ni geçen kafile, Huttalan’ın Delli bölgesine varmıştır. Külâbe'de Ali Han ile mülakat yaparak mektubu teslim eden ve kendisinden yol izni alan Seydi Ali Reis ile arkadaşları, Çârsu ve Pelsenkîn üzerinden [Mâverâünnehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2ver%C3%A2%C3%BCnnehir) topraklarına geçiş yapmıştır. #### Maveraünnehir'deki macera [Mâverâünnehir'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2ver%C3%A2%C3%BCnnehir) giren Seydi Ali Reis ve kafilesi, Çaganiyan ve Keş üzerinden geçerek 1556 Haziran ortalarında [Semerkant'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant) ulaşmış; buradaki Barak Han’ın dirlik teklifini reddederek yoluna devam etmiştir. Buhara'ya doğru ilerlerken Polrıbat'ta Barak Han ile Seyid Bürhan Han arasındaki çatışmanın ortasında kalan kafileden bir kişi ölmüş, Seydi Ali Reis ise ağır yaralanarak atlarını ve eşyalarını kaybetmiştir. Olayın ardından özür dileyen Seyid Bürhan Han’ın yanında kalma teklifini de geri çeviren Reis, [Buhara'daki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara) kutsal mekânları ziyaret ettikten sonra yol izni alarak Karaköl ve Fârab üzerinden [Ceyhun Nehri'ni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceyhun) geçmiş, Çârcûy ve çöl yolunu aşarak [Hive'ye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hive) ulaşmıştır. #### Harezm'deki durumlar [Hive'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hive) ulaştıktan sonra [Harezm'de](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harezm) Dust Muhammed Han ve İş Sultan ile görüşen Seydi Ali Reis ve kafilesi, bölgedeki dinî vecibeleri ve ziyaretleri yerine getirdikten sonra Mangıt Mirzaları için tavsiye mektupları almıştır. Kıpçak bozkırlarındaki Mangıtların kendilerini [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar) zannedip saldırmasını önlemek için herkesin aynı kıyafeti giydiği, bir ay süren çok zorlu bir yolculuğun ardından Saraycık kasabasına varmışlardır. Ancak burada Rusların [Astrahan'ı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Astrahan) ele geçirdiğini ve yolları kesip yağmaladığını öğrenince mecburen geri dönerek yeniden Harezm'e gelmişlerdir. Sonunda Dust Muhammed Han'dan tekrar izin alan kafile, yol hazırlıklarını tamamlayarak bu kez [Horasan'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan) doğru hareket etmiştir. #### Horasan'daki durumlar [Ceyhun Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceyhun)'ni geçip [Merv](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merv) ve Tûs güzergâhı üzerinden 4 Kasım 1556'da [Meşhed'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Fhed) ulaşan Seydi Ali Reis, tufandan kurtulursa yerine getirmeyi vadettiği adağını burada adamıştır. Meşhed'de İbrahim Mirza ve veziri Gökçe Halife ile görüşen Reis, kendisine yöneltilen mezhep sorularını kaçamak cevaplarla geçiştirerek Şah I. Tahmasb’ın yanına gitmek için izin almıştır. Ancak Gazi Bey adlı bir kişinin, bu kafilenin [Özbekler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zbekler)e yardıma giden Osmanlı askerleri olabileceği yönündeki ihbarı üzerine Seydi Ali Reis ve arkadaşları tutuklanarak zor günler geçirmiştir. Reis'in yazdığı edebi bir murabba sayesinde İbrahim Mirza yumuşamış ve serbest bırakılan kafile, gözaltı şartları altında Şah'a ulaştırılmak üzere [Nişâbur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9Fabur) üzerinden [Sebzevar'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sebzevar) gönderilmiştir. #### Dönüş yolu [Demavend Dağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demavend_Da%C4%9F%C4%B1) eteklerinden geçerek [Bistam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bist%C3%A2m), [Simnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Simnan_%28il%29) ve [Rey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rey) üzerinden [Kazvin'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazvin) ulaşan kafile, önce şehre alınmayıp gözetim altında tutulsa da Seydi Ali Reis'in Şah'a takdim ettiği edebi bir murabba sayesinde bu durumdan kurtulmuş ve hediyelerle ödüllendirilmiştir. Burada bir buçuk ay kaldıktan sonra [Şah I. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tahmasb)’ın [Kânunî Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'a yazdığı mektubu da yanlarına alan Seydi Ali Reis ve arkadaşları, 1557 Şubat başlarında Kazvin'den ayrılmıştır. Ebher, [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) ve Kasrışirin güzergâhını izleyip zorlu nehirleri ve yolları aşarak aynı ayın sonlarında Bağdat'a varan kafile, böylece yeniden Osmanlı topraklarına ayak basmış ve [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat) Valisi Hızır Paşa ile görüştükten sonra [İstanbul'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) doğru yola çıkmıştır. #### Padişah'ın affına sığınması [Bağdat'tan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat) hareketle [Dicle'yi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dicle) geçip [Musul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul), [Nusaybin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nusaybin) ve [Mardin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mardin) üzerinden [Diyarbakır'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) ulaşan Seydi Ali Reis, burada İskender Paşa ile görüşmüş ve kendisinin öldü sanılması üzerine Mısır Kaptanlığına Kurdoğlu Hızır Reis'in atandığını öğrenmiştir. Yol boyunca [Harput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harput), [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas), [Kırşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C5%9Fehir) ve [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara) güzergâhını takip ederek Türk-İslam büyüklerinin türbelerini ziyaret eden kafile, [Bolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bolu) ve [İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik) üzerinden geçerek 1557 Mayıs başlarında, tam üç yıl dokuz ay sonra İstanbul'a varmıştır. O sırada [Edirne'de](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) bulunan Kânunî Sultan Süleymân’ın huzuruna çıkan Seydi Ali Reis, başlarından geçen maceraları padişaha arz edip Doğu hükümdarlarının mektuplarını takdim ederek hem padişahın hem de Sadrazam Rüstem Paşa'nın af ve takdirini kazanmıştır. [^1]: Arşivlenmiş kopya. [^2]: Kiremit, Mehmet. Mir'atül-Memalik: İnceleme-Metin-İndeks. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları, 1999. [^3]: Diez, H. Friedrich. Denkwürdiegkeiten von Asien. 1815, s. 133-267. [^4]: Morris, M.. Journal Asiatigue. 1826, s. 9-10. [^5]: Vambéry, A.. The Travels and Adventures of the Turkish Admiral Sidi Ali Reis. 1899. [^6]: Zumminab, Ş.. Memleketler Küzgüsi. 1963. [^7]: Reis, Seydi Ali. Mir'at-ül Memalik. Tercüman, s. 16. [^8]: Engin. Nişanyan Sözlük.