# Minhâc-ı Sirâc Cûzcânî

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Minh%C3%A2c-%C4%B1_Sir%C3%A2c_C%C3%BBzc%C3%A2n%C3%AE
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Minhâc-ı Sirâc Cûzcânî, https://tr.wikipedia.org/wiki/Minh%C3%A2c-%C4%B1_Sir%C3%A2c_C%C3%BBzc%C3%A2n%C3%AE (CC-BY-SA-4.0)

- **Kendi dilinde adı:** ابو عمرو منهاج الدين عثمان بن سراج الدين محمد جوزجاني
- **Doğum tarihi:** 1193
- **Doğum yeri:** Firuzkuh, Gurlular
- **Ölüm tarihi:** 1266’dan sonra
- **Ölüm yeri:** Delhi Sultanlığı
- **Milliyet:** Fars
- **Dönem:** Gurlular; Memlûk Hanedanı
- **Meslek:** Tarihçi, Din alimi, Kadı
- **Önemli eser:** Tabakât-ı Nâsırî

**Ebû Amr Minhâcüddîn Osmân b. Sirâciddîn Muhammed el-Cûzcânî** (fa), daha çok Minhâc-ı Sirâc Cûzcânî adıyla bilinen, 1193 yılında [Gur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gur_%28il%29) bölgesinde Firuzkuh'ta doğan 13. yüzyıl [Farslı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Farslar) din alimi, kadı ve tarihçiydi.[^1]

Cûzcânî 1226'da [Uçç](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C3%A7%C3%A7)'a göç etti.[^2] Buradaki yönetici kendisini Hindistan'da kurulmuş en eski medreselerinden biri olan [Multan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Multan)'daki Medrese-i Fîrûzî'nin başına tayin etti. 1228'de Delhi Memlük Sultanı [Şemseddin İltutmuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemseddin_%C4%B0ltutmu%C5%9F) Cûzcânî'yi [Delhi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Delhi)'deki yargı sitemin ([Kādılkudât](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%81d%C4%B1lkud%C3%A2t)) ve dini müesseselerin başına getirdi. Sultanın Baş tarihçisi oldu.[^3] Delhi Sultanlığı dışında [Gurlu hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gurlular) hakkında da yazdı.[^4] İltutmuş'un oğlu Sultan [Nâsırüddin I. Mahmud Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2s%C4%B1r%C3%BCddin_Mahm%C3%BBd) (1246-1266) döneminde adına yaptırılmış olan Delhi'deki Medrese-i Nâsıriyye'nin başına getirildi. Sultan Mahmud Şah için [Tabakât-ı Nâsırî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tabak%C3%A2t-%C4%B1_N%C3%A2s%C4%B1r%C3%AE)'yi (1260) yazdı.[^5] Cûzcânî Sultan [Gıyaseddin Balaban](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1yaseddin_Balaban)'ın hükümdarlığı sırasında (1266-1287) öldü ve büyük bir ihtimalle Delhi'de defnedildi.[^6]

## Ayrıca bakınız

- [Hindistan tarihi ile ilgili Müslüman kronikleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan_tarihi_ile_ilgili_M%C3%BCsl%C3%BCman_kronikleri)

## Dış bağlantılar

- [Tabaqat-i-Nasiri](http://en.banglapedia.org/index.php?title=Tabaqat-i-Nasiri) [Banglapedia](http://en.banglapedia.org) 'da.
- [Tabaqat-i Nasiri](http://www.iranicaonline.org/articles/tabaqat-naseri) [Iranica online](http://www.iranicaonline.org/) 'da.

[^1]: James P. Delgado, Khubilai Khan's Lost Fleet: In Search of a Legendary Armada, (University of California Press, 2008), p.38.
[^2]: C.E. Bosworth, The Later Ghaznavids, (Columbia University Press, 1977), 112.
[^3]: Shafique N. Virani, The Ismailis in the Middle Ages: A History of Survival, A Search for Salvation, (Oxford University Press, 2007), 23;"''Minhaj-i-Siraj Juzjani, the foremost historian of the Delhi Sultanate, wrote his "Nasirid Generations"(Tabaqat-i Nasiri)...."
[^4]: SURIS OF GHOR AND THE SHINASP FAMILY. alamahabibi.com. <http://www.alamahabibi.com/English%20Articles/Amir_Kror_and_His_Ancestry.htm>
[^5]: Indian Historical Writing c.600-c.1400, Duad Ali, The Oxford History of Historical Writing: Volume 2: 400-1400, (Oxford University Press, 2012), 94.
[^6]: A. S. Bazmee Ansari CÛZCÂNÎ, Minhâc-ı Sirâc, İslam Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/cuzcani-minhac-i-sirac>