# Mihal Grameno

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihal_Grameno
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mihal Grameno, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mihal_Grameno (CC-BY-SA-4.0)

![Grameno in revolutionary uniform during the Arnavut Ulusal Hareketi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2d/Mihal_Grameno.jpg)
*Grameno in revolutionary uniform during the Arnavut Ulusal Hareketi (Kel Marubi, public-domain)*

- **Adı:** Mihal Grameno
- **Doğum yeri:** Korçë, Manastır Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Korçë, Arnavutluk
- **Movement:** Romantizm, Arnavut Ulusal Hareketi
- **Madalya:** 17px Arnavutluk Halk Kahramanı Madalyası

**Mihal Grameno** (13 Ocak 1871-5 Şubat 1931) [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) milliyetçi, politikacı, yazar, özgürlük savaşçısı ve gazeteciydi.

## Biyografi

Mihal Grameno bir [Tosk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tosk%C3%A7a) 'lu Arnavut'du. [Korçë](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6rice)'de bir tüccar ailesinde doğdu, 1885'te Romanya'ya göç etmeden önce köyünde ortaokulu okudu.Paraya bağımlıydı.

1907'de yeni kurulan [Çerçiz Topulli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87er%C3%A7iz_Topulli)'nin [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'ta Osmanlı birliklerine karşı savaşan [gerilla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gerilla_sava%C5%9F%C4%B1) birimi olan [kachak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ak_Hareketi) örgütüne katıldı. Kendilerini Arnavutluk Kurtarıcıları olarak görülüyorlardı ve Arnavutların durumunu tartışmak için köyden köye gidiyorlardı.[^1]

![Mihal Grameno Ulusal Kiyafeti ile](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Mihal_Grameno_%C3%87eteci.jpg)
*Mihal Grameno Ulusal Kiyafeti ile (CC-BY-SA-4.0)*

Türk yetkililer haydutları yakalamak için askeri devriyeler gönderdi.Bu 5 kişilik grubun [Mashkullore](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mashkullore)'de olduğu 150 Osmanlı askeri tarafından biliniyordu.Osmanlı askerleri köyü kuşatmaya aldı. Bu Beş kişiden dördü kuşatmadan kaçtı. Ekiplerinde Grameno gibi bir gazeteciye sahip olmayan bu dağdaki diğer gruplar sessiz kahramanlar olarak kaldı.

[Jön Türk Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrk_Devrimi) (1908) sırasında, Komutan Binbaşı **Ahmed Niyazi** Bey [Resneli Niyazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resneli_Niyazi_Bey), 23 Temmuz'da [Resne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resne)'de (modern Resen) gerilla liderleri Topulli ve Grameno ile bir araya geldi. Topulli ve Niyazi'nin yanında Grameno, devrim sırasında Manakis kardeşlerin çektiği fotoğraflarda yer aldı.

![Guerilla band (çetë) of Çerçiz Topulli and Mihal Grameno in the late Ottoman period](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/BASA-1932K-1-433-8.jpg/1280px-BASA-1932K-1-433-8.jpg)
*Guerilla band (çetë) of Çerçiz Topulli and Mihal Grameno in the late Ottoman period (public-domain)*

1909'da Grameno, Korçë'de Ortodoks Ligi (veya İttifak) (Arnavutça: Lidhja Ortodokse) 'de kuruldu ve 1909-1910 döneminde aynı adlı derginin editörlüğünü yaptı. 1910'da örgüt bağımsız bir Arnavut kilisesi kurulduğunu ilan etti ve [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından tanınmadı. Grameno, 1910'da **Bashkimi i Kombit** gazetesiyle yaptığı çalışmalardan dolayı Osmanlı makamları tarafından tutuklandı.

1911'deki ayaklanmalar sırasında Grameno, [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'taki Arnavut devrimciler için Osmanlı İmparatorluğu'na karşı silahlı faaliyetleri koordine etmek üzere İstanbul'da yaşayan bu topraklardaki Arnavutluk ulusal hareketinin liderleri arasında bir yolculuk yaptı.

Ayrıca başlangıçta [Korçë](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6rice)'de ve daha sonra 1915'ten 1919'a kadar yaşadığı New York'taki Jamestown'da yayınlanan haftalık Koha'nın (Time) editörlüğünü yapmıştır. Paris'teki Arnavut-Amerikan topluluğu aracılığıyla Arnavutluk'u temsil etmek için Avrupa'ya geri döndü. 1919 [Paris Barış Konferansı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_Bar%C4%B1%C5%9F_Konferans%C4%B1)nın ardından ertesi yıl [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'a döndü.

1920'lerde gazetecilik ve edebiyat faaliyetlerini [Ahmet Zogu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zogu) diktatörlüğüne kadar kamu hayatından emekli olmaya zorlandı. İstifa etti ve ağır hastalandı, 5 Şubat 1931'de [Korçë](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6rice)'de öldü.

## Eserleri

![Mihal Grameno Büstü](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8d/Mihal_Grameno_B%C3%BCst%C3%BC.jpg)
*Mihal Grameno Büstü (CC-BY-SA-4.0)*

Mihal Grameno'nun yayınladığı eserler:

-1903'te yayınlanan vatansever bir şiir olan Vdekja (Ölüm);

-Mallkimi i gjuhës shqipe, (Arnavut diline lanet), Bükreş 1905'te yayınlanan bir komedi,

-Vdekja e Piros (Pyrrhus'un Ölümü), 1906 Sofya'da yayınlanan tarihi bir trajedi.

-Oxhaku (Ocak), E puthura (Öpücük) ve Varr 'i pagëzimit (Vaftiz Mezarı), Korçë 1909, kısa öyküler. Plagët (Yaralar) Manastir 1912, bir şiir kitabı;

-Kryengritja shqiptare, Korçë 1925 (Arnavut İsyanı), Türk ve Yunan birliklerine karşı bir gerilla savaşçısı olarak edindiği deneyimlerin anıları.

[^1]: 1907 Mihal Grameno: Arnavut Ayaklanması. <http://www.albanianhistory.net/1907_Grameno/index.htm>
