Mete'nin Yüeçi Seferi

Mete'nin Yüeçi Seferi, yaptığı ilk sefer olan Tung-hu seferinden az bir süre sonra Hint-Avrupalı bir kavim olan^{[1]"They are, by almost unanimous opinion, Indo-Europeans, probably the most oriental of those who occupied the steppes." Roux, p.90} Yüeçiler üzerine Mete tarafından yapılmış bir seferdir. Savaşın sonucunda Yüeçiler mağlup edilmişler ve Kansu üzerindeki topraklarından sürülmüşlerdir.^{[2]SC, 123. 29.}

Mete, Yüeçi seferinden önce Tung-hu seferine hazırlıksız çıkmasına rağmen^{[3]Bahaeddin Ögel, Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi, Cilt I, s. 179} yine de Tung-hu'ları kolaylıkla çok ağır bir mağlubiyete uğratmıştı. Mete, Tung-hu seferinden sonra yurduna dönüp hazırlık yaptı.^{[4]De Groot, s. 52} Ancak Yüeçiler de Tung-hu'lar gibi hataya düşerek Mete'yi küçümsemişlerdi.^{[2]SC, 123. 29.} Nitekim Teoman'ın, oğlunu Yüeçilere rehin olarak göndermesi, Yüeçiler'in Hunlar'dan daha güçlü olduğunu bize kanıtlar niteliktedir.^{[5]Bahaeddin Ögel, Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi, Cilt I, s. 252} Ayrıca Yüeçiler'in 200 bin okçusunun olduğunu^{[6]Bahaeddin Ögel, Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Cilt II, ISBN 978-975-16-3155-8 s. 7} ve Mete dönemi Hunlar'ın en büyük muharebesi olan Baideng Muharebesi'nde dahi sadece 20-40 bin arası asker kullandığını hesaba kattığımızda^{[7]Lev Gumilev, Hunlar, s. 82} Yüeçiler Hun ordusundan çok daha fazlaydı.

Kansu Muharebeleri

Nihayetinde Mete komutasındaki Hunlar, Yüeçiler'in başkenti üzerine yürüdüler. Kansu'da Mete, Yüeçiler'i çok ağır mağlubiyetlere uğratarak^{[8]Bahaeddin Ögel, Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi, Cilt I, s. 256} Yüeçi topraklarını ele geçirdi. Bu korkunç komşularıyla daha fazla bir arada bulunmak istemeyen Yüeçiler, Hunlar'ın önünden Fergana'ya kadar kaçtılar. Daha sonraları buralara kaçmayı başarabilen Yüeçiler, bu bölgede Kuşan İmparatorluğu'nu kuracaklardı.^{[9]Bahaeddin Ögel, Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi, Cilt I, s. 327}