# Merkez Efendi Türbesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Merkez_Efendi_T%C3%BCrbesi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Merkez Efendi Türbesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Merkez_Efendi_T%C3%BCrbesi (CC-BY-SA-4.0) **Merkez Efendi Türbesi** [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul), [Zeytinburnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytinburnu)'nun [Topkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1) semti, [Merkezefendi mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merkezefendi%2C_Zeytinburnu)nde, [Merkez Efendi Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merkez_Efendi_Camii) bahçesinde yer alır.[^1] Türbe günümüzde İstanbul Türbeler Müdürlüğü'nün yönetiminde olup, ziyarete açıktır. ## Türbenin tarihçesi ![Merkez Efendi'nin kabrinden bir görünüm](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Grave_of_Merkez_Efendi.jpg/1280px-Grave_of_Merkez_Efendi.jpg) *Merkez Efendi'nin kabrinden bir görünüm (Maurice Flesier, CC-BY-SA-4.0)* [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in kızı [Şah Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eah_Sultan_%28I._Selim%27in_k%C4%B1z%C4%B1%29), [Merkez Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merkez_Efendi)'nin 1551 (hicri 959)[^2] yılında ölümünden sonra tarikat külliyesi niteliğindeki bu yere 1552-1572 tarihleri arasında cami ve tevhidhane ilave ettirmiştir. Türbe 1837'de Sultan [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) (1808–1839) tarafından yeniden inşa edilmiştir. Merkez Efendi Türbesi, cami, türbe, çilehane, şadırvan, mutfak, derviş hücreleri, hünkâr köşkü ve hamamdan oluşan bir külliye içinde yer almaktayken, bu yapıların bazıları günümüze kadar gelememiştir. Günümüzde türbenin yakınında Abdülbaki Paşa Kütüphanesi, hamam, [Merkez Efendi Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merkez_Efendi_Camii) ve [Merkezefendi Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merkezefendi_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) bulunmaktadır. Türbenin giriş bölümündeki ahşap tavanlı bölümdeki parmaklıkla çevrili tarafta Şeyh Hüseyin Efendi, Şeyh Ahmed Mesud, Mustafa Efendi, Nurullah Efendi, Hatice Hanım, Sıdıka Hanım, Fatma Hatun, Şeyh Mehmed Nureddin yatmaktadır. Bağdadi kubbeli bölmede ise Merkez Efendi'nin sandukası bulunmaktadır. Önünde [Hattat Aziz Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hattat_Aziz_Efendi)'nin bir levhası vardır. Türbe dış duvarında ve içerideki duvarda bulunan Türkçe kitabelerde, Merkez Efendi'nin [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) ile harbe gitmiş gazi, hekim, din ve tasavvuf alimi olduğu yazmaktadır. ## Mimari yapısı ![Merkez Efendi Türbesinin dış cepheden bir görünümü](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Tomb_of_Merkez_Efendi.jpg/1280px-Tomb_of_Merkez_Efendi.jpg) *Merkez Efendi Türbesinin dış cepheden bir görünümü (Maurice Flesier, CC-BY-SA-4.0)* ![Türbe haziresinde yer alan mezar taşları](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Merkezefendi_Cemetery.jpg/1280px-Merkezefendi_Cemetery.jpg) *Türbe haziresinde yer alan mezar taşları (Maurice Flesier, CC-BY-SA-4.0)* Bugünkü türbe II. Mahmud'un yenilediği halindedir. Türbenin ilk yapıldığı durumu hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır. Sultan II. Mahmud'un yaptırdığı türbe iki dikdörtgen bölüm halindedir. Bunlardan birinde Sultan II. Mahmud'un sandukası, diğerinde de dergâh şeyhlerinin ve ailelerinin sandukaları bulunmaktadır. Sonraki yıllarda asıl türbe kısmının kuzeydeki duvarı yıkılmış ve her iki bölüm birleştirilmiştir. Türbeleri birleştiren duvar yıkıldıktan sonra buraya iki sütunun taşıdığı üç kemerli bir ara bölüm eklenmiştir.[^3] Türbe moloz taş ve tuğladan yapılmış olup, [Ampir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ampir_%C3%BCslup) özellikler göstermektedir. Kare planlı 7.50x7.50 m. ölçüsündedir.[^4] Türbenin batı cephesi mermer kaplıdır. Asıl türbenin üzeri ise içten bağdadi sıvalı, dıştan da kurşunlu bir kubbe ile örtülüdür. 1836 yılında ilave edilen ek bölüm kırma çatılıdır. Türbenin batı cephesinde çıkıntılı kilit taşları olan yuvarlak üç pencere bulunmaktadır. Merkez Efendi'ye ait olan türbenin duvarları kubbe eteğine kadar XIX. yüzyıl Avrupa çinileri ile kaplanmıştır. Kubbe içerisinde ise yıldızlı bir bezeme görülmektedir. Kubbe içerisindeki yazı “Hattat M.Şevket Vahteti”'nin eseridir. Merkez Efendi'nin sandukası ahşap parmaklıklar içerisine alınmış olup XVIII. yüzyıl üslubunda [sedef ve bağa kakma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sedef_kakma)lıdır. Sandukanın önünde de Hattat Aziz Efendi'nin yazdığı [Osmanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca) bir levha bulunmaktadır:[^5] “Merhaba Ey Merkez-i Devran-ı Can Merhaba Ey Kutb-u Kevneyn-i mekân, Zahir-ü batında nurun olmada, Aftab ve sen cümleye su’le feşan, Kıymetin bilinmekte acizdir ukûl, Ayni nûr-u Mustafasın bi güman, Doğsa şems garbden dedi Molla-yi Rum, Aynı hurşittir ki meşrikten doğan, Zarf değişse hak hakikat payidar, Gafil olma aç gözün bir gör ayan, Daire meydanda biz içindeyiz, Nur-u zahir körlere Merkez nihan, Lütfü ulviyetini tarif mahal, Çünkü bu tariften acizdir lisan, Aşık-ı hayranının şahım senin, Melceim sensin Habib-i müs’tean, Bendelikten etme azad bizleri Daima kurban sana ken’an cenan” ## Ayrıca bakınız - [Merkez Efendi Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merkez_Efendi_Camii) - [Mesir macunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mesir_macunu) [^1]: Radikal Gaz. haberi, Bengi Tüzün: 03/11/2004 “İstanbul'un manevi sahipleri (1)” - erişim 05.05.2012 [^2]: İstanbul Üniversitesi. Türkiyat Enstitüsü: “Türkiyat mecmuası, 19. cilt” Maarif Matbaası, 1977 syf.65 [^3]: Tarihbilimi.com “Merkez Efendi Türbesi (Zeytinburnu)” [^4]: İstanbul Müftülüğü, “MERKEZ EFENDİ CAMİİ” [^5]: Nezihe Araz: “Anadolu evliyalari” Atlas Kitabevi, 1966 syf.56