# Merkezî Hazar Diktatörlüğü

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Merkez%C3%AE_Hazar_Diktat%C3%B6rl%C3%BC%C4%9F%C3%BC
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Merkezî Hazar Diktatörlüğü, https://tr.wikipedia.org/wiki/Merkez%C3%AE_Hazar_Diktat%C3%B6rl%C3%BC%C4%9F%C3%BC (CC-BY-SA-4.0)

![Ağustos 1918'de Orta Hazar Diktatörlüğü tarafından kontrol edilen bölge](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Centrocaspian_dictatorship.png/1280px-Centrocaspian_dictatorship.png)
*Ağustos 1918'de Orta Hazar Diktatörlüğü tarafından kontrol edilen bölge (DamiKarv, CC-BY-SA-4.0)*

- **Adı:** Merkezî Hazar Diktatörlüğü
- **Kendi dilindeki adı:** Диктатура Центрокаспия (ru); Sentrokaspi Diktaturası (az)
- **Başkent:** Bakü
- **Yaygın diller:** Rusça; Azerbaycan Türkçesi
- **Yönetim biçimi:** Diktatörlük
- **Dönem:** I. Dünya Savaşı
- **Kuruluş günü:** 26 Temmuz
- **Kuruluş yılı:** 1918
- **Olay:** Bakü Muharebesi
- **Olay1 tarihi:** 26 Ağustos 1918
- **Yıkılış olayı:** Bakü'nün kurtuluşu
- **Yıkılış günü:** 15 Eylül
- **Ö:** 26 Bakü Komiseri
- **Ö1 bayrağı:** Baku sovnarkom.png
- **A:** Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti
- **A1 bayrağı:** Flag of Azerbaijan 1918.svg

**Sentrokaspi Diktatörlüğü** veya **Merkezî Hazar Diktatörlüğü** , [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC) şehrinde ilan edilen kısa ömürlü bir [anti-Sovyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyet_kar%C5%9F%C4%B1tl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) idaresidir.[^1] [Sosyalist Devrimci Parti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sosyalist_Devrimci_Parti) ve [Menşeviklerin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Men%C5%9Fevik) ittifakıyla kurulan bu idare, 26 Temmuz 1918'de gerçekleşen kansız Bakü Hükûmet Darbesi ile [Bakü Komünü](https://turkipedia.org/tr/wiki/26_Bak%C3%BC_Komiseri)'nün yerini almış;[^2] 15 Eylül 1918'de [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu_%28modern_d%C3%B6nem%29)-[Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan_Demokratik_Cumhuriyeti) koalisyon güçlerinin Bakü'yü zapt etmesiyle son bulmuştur.[^3]

Merkezî Hazar Diktatörlüğü, Bakü'ye doğru ilerleyen [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Kafkas İslam Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkas_%C4%B0slam_Ordusu)'nu durdurabilmek için İngilizlerden yardım talep etmiştir. General [Lionel Dunsterville](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lionel_Dunsterville) komutasındaki küçük bir İngiliz birliği Bakü'ye gönderilmiş ve [Bakü Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC_Muharebesi_%281918%29) esnasında payitahtı savunmak için ağırlıklı olarak [Taşnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Devrimci_Federasyonu)-Ermeni kuvvetlerine destek vermiştir. Lakin, 15 Eylül 1918'de Azerbaycan-Osmanlı ordusu Bakü'yü ele geçirerek şehre girmiş, bunun neticesinde İngiliz kuvvetleri şehri tahliye etmek zorunda kalmış ve Ermeni nüfusun büyük bir kısmı kaçmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun 30 Ekim 1918'de [Mondros Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)'ni imzalamasının ardından, bir [İngiliz](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya) işgal birliği Bakü'ye yeniden girmiştir.

## Ayrıca bakınız

- [Trans-Hazar Hükûmeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trans-Hazar_H%C3%BCk%C3%BBmeti)

[^1]: Forsyth, James. The Caucasus: A History. Cambridge University Press, 2013. <https://archive.org/details/caucasushistory0000fors>
[^2]: Dunsterville, Lionel Charles. The adventures of Dunsterforce. E. Arnold, 1920, s. 207. <https://archive.org/details/adventuresdunst00goog>
[^3]: Companjen, Françoise. Exploring the Caucasus in the 21st Century: Essays on Culture, History and Politics in a Dynamic Context. Amsterdam University Press, 2011, s. 119. <https://books.google.com/books?id=ifHj0xaf7hMC&pg=PA119>