# Menemenlizade Rifat Bey > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Menemenlizade_Rifat_Bey > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Menemenlizade Rifat Bey, https://tr.wikipedia.org/wiki/Menemenlizade_Rifat_Bey (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4a/Senate_rifat_Bey.jpg) * (public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1856 - **Doğum yeri:** Adana - **Makam:** Divan-ı Ali-i Muhâsebât Reisi; Maliye Nazırı - **Dönembaşı:** 14 Eylül 1909 - **Dönemsonu:** 24 Ocak 1913 - **Öncegelen:** İsmail Zühdü Bey - **Sonragelen:** Mehmed Tevfik Bey - **Hükümdar:** V. Mehmed **Menemenlizade Rifat Bey** (1856-1932), son Osmanlı döneminde siyasetçi. ## Yaşamı Doğu [Akdeniz Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz_B%C3%B6lgesi)’nde yaşamış, zamanla [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana) ve çevresine yerleşerek bölgenin yönetiminde söz sahibi olan âyânlardan biri olmuş Menemencioğulları ailesindendir.[^1] 1856’da [Adana Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana_Vilayeti)'ne bağlı [Karaisalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaisal%C4%B1) Kazası’nın merkezi olan Çiçeli Köyü’nde doğdu.[^2] Özel hocalardan ders aldı. [Şûrâ-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) ve Divan-ı Muhasebat kalemlerinde yetişti (1884). Adana (1886), Balıkesir (1888), Van (1889), Bağdat (1891), Şam (1894) Defterdarlığı, Maliye Müfettişliği, Tahsilat Müdürlüğü, Gelirler Muhasebeciliği yaptı. [Hüseyin Hilmi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Hilmi_Pa%C5%9Fa) Hükûmetinde Ziya Paşa'nın istifası üzerine [Maliye Nazırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maliye_Nez%C3%A2reti) oldu. [Tevfik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Tevfik_Okday) Hükûmetinde de Maliye Nazırlığını korudu. İkinci Hüseyin Hilmi Paşa Hükûmetinde de Maliye Nazırı oldu. Memurların tasfiyesinde görev aldı. Şûrâ-yı Devlet Reisi [Raif Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_R%C3%A2if_Pa%C5%9Fa)'nın ülkede iç güvenliğin sağlanması için on yıl siyasî cemiyetlerin yasaklanması önerisine karşı çıktı ve [İttihad ve Terakki Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'nin son zamanlarda ülkeye yaptığı hizmetlerin unutulmamasını istedi. [Harbiye Nazırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harbiye_Nez%C3%A2reti) ile anlaşamadı istifa etti. [Mahmud Şevket Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_%C5%9Eevket_Pa%C5%9Fa) Hükûmetinde yine Maliye Nazırı oldu. 14 Mart 1914'te [Meclis-i Âyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_%C3%82yan) üyeliğine atandı. Bu meclisin başkanlığını da yapan Rıfat Bey, [Mondros Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)'nden sonra Nisan 1919'da tutuklandı. Divan-ı Harb-i Örfi'de yargılandı. Suçsuz bulundu. 1920'de toplanan [Saltanat Şurası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevr_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'na katıldı ve [Sevr Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevr_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nı onayladı. Bu, siyasî hayatının sonu oldu. 1932'de öldü.[^3] ## Ailesi ![Menemlizade Rifat Bey ve çocukları](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/04/Menemenlizade_Rifat_Bey.jpg) *Menemlizade Rifat Bey ve çocukları (public-domain)* [Namık Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2m%C4%B1k_Kemal)'in kızı Feride Hanım ile evlenmiştir, bu evlilikten Ayşe Beraat, Nahide, [Numan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Numan_Menemencio%C4%9Flu) ve [Muvaffak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muvaffak_Menemencio%C4%9Flu) isimli çocukları olmuştur.[^4] Bir ayağı sakat olduğu için aksayarak yürüyen Mehmed Rifat, Topal Rifat Bey diye de anılırdı. Kayınpederi Namık Kemal’e damadının bu özrünü hatırlatan birine Namık Kemal: "Başına bakmaktan ayağına bakmaya vaktim olmadı." şeklinde cevap vermiştir.[^5] [^1]: Karakoç, Ercan. Ünlü Menemencioğlu Ailesi Ve Türk Bürokrasisindeki Yerleri. Anadolu Ve Balkan Araştirmalari Dergisi, 2020, s. 99. [^2]: Divan-ı Ali-i Muhâsebât Reisleri. sayistay.gov.tr. [^3]: Güneş, İhsan. Türkiye Büyük Millet Meclisi Vakfı Yayınları No : 15 Türk Parlamento Tarihi Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyet II. Cilt Ayân ve Mebûsân Meclisleri Üyelerinin Özgeçmişleri, s. 171. [^4]: Yener Süsoy. Kahire’nin son tanığı. Hürriyet (gazete), 25 Aralık 2006. [^5]: Divan-ı Ali-i Muhâsebât Reisleri. sayistay.gov.tr.