# Menûçihr Camii > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Men%C3%BB%C3%A7ihr_Camii > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Menûçihr Camii, https://tr.wikipedia.org/wiki/Men%C3%BB%C3%A7ihr_Camii (CC-BY-SA-4.0) - **Başlık rengi:** 98e898 - **Yazı rengi:** 000000 - **Görüntü:** Ebul Manucehr 3.jpg - **Konum:** Kars, Kars, Türkiye - **Tamamlanma:** 1072-1092 - **Malzeme:** Renkli taşlar vardır **Menûçihr Camii**, [Büyük Selçuklu İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na siyasî olarak bağlı [Şeddadi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eedd%C3%A2d%C3%AEler) emirlerinden [Menuçehr bin Şavur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menu%C3%A7ehr_bin_%C5%9Eavur) tarafından inşa ettirdiği söylenen, Türklerin Anadolu'yu fetih hareketinden sonra günümüz Türkiye sınırları içerisinde inşa edilen ilk [cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami)lerdendir.[^1][^2] İçinde bulunduğu [Ani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ani) antik kentiyle birlikte [UNESCO Dünya Mirası listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCnya_Miras%C4%B1_listesi)nde yer almaktadır.[^3] ## Tarihçe [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars_%28il%29) ilinin [merkez ilçesindeki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars) Ani antik şehri içinde bulunan [cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami)nin, asıl işlevi ve yapım tarihi tartışmalıdır.[^4] Türk kaynaklarında, Şeddadi hanedanının Ani'deki ilk emirlerinden Menuçehr bin Şavur tarafından 1072-1086 yılları arasında yaptırıldığı kabul görmektedir.[^5][^6] Diğer kaynaklar yapının aslında bir saray, gümrük binası, katolikosluk binası veya yıkılmış bir kiliseye ait bir ek bina (jamatun) olduğu konusunda çeşitli iddialar içerir.[^7] Cami, 2022 yılında Serhat Kalkınma Ajansı ile yapılan bir protokolle namaz kılınır ve 5 vakit ezan okunur hale getirildi.[^8] ## Mimari özellikleri Caminin tavanlarında renkli taşlardan yapılmış geometrik süslemeler bulunmaktadır. Minaresi sekizgen olup Orta Asya'da [Karahanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar)ın kullandığı mimari üsluba benzetilmektedir.[^9] Minarenin mevcut yapıdan eski olduğu düşünülmektedir.[^10] ## Yazıt ![Üç dilli yazıt](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/The_tri-lingual_inscription_on_the_mosque_of_M%C4%ABnuch%C4%ABhr.jpg/1280px-The_tri-lingual_inscription_on_the_mosque_of_M%C4%ABnuch%C4%ABhr.jpg) *Üç dilli yazıt (public-domain)* Caminin batı duvarında [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a), [Gürcüce](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCce) ve [Ermenice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenice) dillerini içeren 1238 yılına tarihlenen bir yazıt bulunmaktaydı. [Marie Felicité Brosset](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marie-F%C3%A9licit%C3%A9_Brosset)'nin 1860'larda kaydettiği yazıtı Gürcü araştırmacı [N. Marr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nikolay_Yakovlevi%C3%A7_Marr), 1909 yılında bulmuştur. Yazıt günümüzde kayıptır.[^11][^12] - Farsça: Hicrî 635 \[= 1237/1238\] yılında, günahkar, merhumun oğlu Zikéria... - Gürcüce \[üst iki satır\]: Konikon 458 tarihinde \[= 1238\] ben Atabeg Zakaria, bunu onayladım. - Ermenice \[en alt satır\]: Bunu gözetenlerden Rab razı olsun[^13] ## Dış bağlantılar - [Görseller](http://www.akmb.gov.tr/userfiles/files/%C4%B0LLER%20VE%20ULU%20CAM%C4%B0LER%C4%B0/KARS/AN%C4%B0%20ULU%20CAM%C4%B0%C4%B0-%20MANU%C3%87HER%20CAM%C4%B0%C4%B0/AN%C4%B0%20ULU%20CAM%C4%B0%C4%B0-%20MANU%C3%87HER%20CAM%C4%B0%C4%B0.pdf) [^1]: The Mosque of Manuchihr. VirtualAni. [^2]: Anadolu'da yapılan ilk Türk camisi "Ebu'l Menuçehr" asırlardır geçmişin izlerini taşıyor. [^3]: UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde: Bin yıllık cami ibadete açılıyor. 24 Mart 2021. [^4]: The Mosque of Manuchihr. VirtualAni. [^5]: Arşivlenmiş kopya. [^6]: Arşivlenmiş kopya. [^7]: The Mosque of Manuchihr. VirtualAni. [^8]: Anadolu'da yapılan ilk Türk camisi "Ebu'l Menuçehr" asırlardır geçmişin izlerini taşıyor. 11 Ağustos 2025. [^9]: Saymaz, İsmail. Ani Ören Yeri'ndeki harabe cami ibadete açılıyor. Halk TV, 4 Ocak 2022. [^10]: The Mosque of Manuchihr. VirtualAni. [^11]: The Mosque of Manuchihr. VirtualAni. [^12]: Eastmond, Antony. 8 Inscriptions and Authority in Ani. [^13]: Eastmond, Antony. 8 Inscriptions and Authority in Ani.