Memlûklerin Kıbrıs seferleri (1424-1426)

Memlûklerin Kıbrıs seferleri, Memlûkler tarafından Kıbrıs Krallığı’na karşı 1424–1426 yılları arasında düzenlenen askerî harekâtlardır. 7 Temmuz 1426’daki Hirokitya Muharebesi’nde Memlûk zaferi ve Kıbrıs Kralı Janus’un esir alınması sonucunda Kıbrıs, Memlûkler’e senede sekiz bin duka vergi ödeyen bir tâbi devlet hâline gelmiştir.

Arka plan

1191’de I. Richard, Üçüncü Haçlı Seferi sırasında Kıbrıs’ı Bizanslılardan ele geçirdi. Ada, 1192’de Tapınak Şövalyeleri’nden satın alan Lüzinyanlı Guy’a satıldı. Kıbrıs, Doğu’daki Haçlılara ikmal merkezi olarak hizmet etti. 1271’de Baybars, 17 gemilik bir filo ile adayı ele geçirmeye çalıştı ancak filo Limasol açıklarında fırtına sonucu battı.

Sonraki yıllarda Kıbrıs, Frank korsanlarının üssü hâline geldi. 1292’de Kıbrıslılar, Akdeniz’de Mısırlı denizcileri kaçırdılar. Mısır Sultanı el-Eşref Halil bin Kalavun, buna karşılık Kıbrıs’a sefer düzenlemek için 100 büyük savaş gemisi inşa ettirdi, ancak 1293’te suikast sonucu öldürüldü. 1365’te I. Peter İskenderiye Haçlı Seferi’ni düzenleyerek şehri 3 gün yağmaladı.

1422’de Kıbrıslılar İskenderiye limanında bir gemiyi, 1424 Mayıs’ında ise Dimyat’tan gelen iki gemiyi ele geçirdiler.

Seferler

Birinci sefer (1424)

Eylül 1424’te Memlûk filosu 4 veya 5 gemiden oluşuyordu ve Limasol yakınlarında karaya çıktı. Garnizon, saldırıdan önce halkı tahliye etmişti. 300 asker ve 70 şövalye kalmıştı; bunlara Lefkoşa’dan takviye gelen Filip Prevost komuta ediyordu. Memlûkler, Limasol garnizonunu yenip şehri yağmaladı, Prevost’u öldürdü, 3 gemiyi yaktı, 3 gemiyi batırdı ve 23 kişiyi esir aldı.

İkinci sefer (1425)

Temmuz 1425’te Memlûkler 40 gemilik organize bir sefer düzenledi. Filo Gazimağusa yakınlarına ulaştı; vali Memlûk sultanına bağlılığını bildirdi. Ardından çevre köyler ve yollarına çıkan her şey yağmalandı. Larnaka’da Kral Janus’un kardeşinin komutasındaki 11–12 gemilik Kıbrıs filosu yenildi. Memlûkler tekrar Limasol’u bastı, birçok halkı öldürdü ve Ağustos’ta ayrıldılar. 1.060 kişi esir alındı; ganimetleri taşımak için 70 deve gerekti.

Üçüncü sefer (1426)

Bu seferde Memlûkler, tüm adayı hâkimiyet altına almayı amaçlayarak 100 gemiden oluşan bir donanma hazırladılar. Filo, 1 Temmuz 1426’da üçüncü kez Limasol’a saldırarak kaleyi yıktı. Memlûkler, yollarına çıkan her yeri altı gün boyunca yağmaladılar ve 7 Temmuz’da Hirokitya ovasında Kıbrıs Kralı Janus’un ordusuyla karşılaştılar. Kıbrıs ordusu bozguna uğradı ve Kral Janus savaşta esir alındı.

Ardından Lefkoşa’yı ele geçirmek üzere harekete geçtiler. Ancak 14 gemilik bir deniz takviyesinin geldiğini öğrenince Memlük ordusu onları karşılamaya gitti; çıkan çatışmada 1.500 haçlıyı öldürdüler ve sonrasında Lefkoşa’yı ele geçirerek şehrin bir kısmını yağmaladılar.

18 Temmuz 1426’da Memlûkler zaferle ülkelerine döndüler.

Sonuçlar

Zafer haberi Kahire’ye ulaştığında şehirde büyük kutlamalar yapıldı. Ganimetler ve yaklaşık 1.000 esir, aralarında Kral Janus’un da bulunduğu bir geçit töreninde sergilendi. Osmanlı İmparatorluğu, Hafsid Hanedanı ve Mekke Şerifi elçileri Sultan Barsbay’ı tebrik etti. Kral Janus, Sultan’ın huzurunda küçük düşürülerek 200.000 dinar fidye ve yıllık haraç ödemeyi kabul etti.