# Memalik-i Mahruse-yi İran

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Memalik-i_Mahruse-yi_%C4%B0ran
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Memalik-i Mahruse-yi İran, https://tr.wikipedia.org/wiki/Memalik-i_Mahruse-yi_%C4%B0ran (CC-BY-SA-4.0)

![Ahmed Şah Kaçar'ın damgası. Damganın üst kısmında "Korunan İran Memleketleri" ifadesi yer almaktadır.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Ahmad_Shah_Qajar_stamp-10_shahis.jpg/1280px-Ahmad_Shah_Qajar_stamp-10_shahis.jpg)
*Ahmed Şah Kaçar'ın damgası. Damganın üst kısmında "Korunan İran Memleketleri" ifadesi yer almaktadır. (Ahmadshah\_stamp-10\_shahis.JPG : Alborzagros derivative work: Jbarta ( talk ), CC-BY-SA-3.0)*

**Memalik-i Mahruse-yi İran** Türkçe çevirisiyle **Korunan İran Memleketleri** ([Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): ممالک محروسهٔ ایران, Mamâlek-e Mahruse-ye Irân) veya kısaca **İran Memleketleri** (ممالک ایران, Memâlik-e Irân) ve **Korunan Memleketler** (ممالک محروسه, Mamâlek-e Mahruse), İran'ın [Safevi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) döneminden 20. yüzyılın başlarına kadar ortak resmi adı.

"Korunmuş Memleketler" fikri, Farsça, monarşi ve Şii İslam gibi ortak kültürel unsurlara sahip bir toplumdaki toprak ve siyasi tekdüzelik duygusundan doğmuştur. Kavram daha önce, [Sasani İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) (224-651) döneminde İran'ın resmi adı olan [Eranşehr](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_%28kelime%29) biçiminde kullanılmış ve bu da İran bölgesinin bir devlet tarafından yönetilen ve ayrı bir coğrafi bölgeye sahip korunan bir siyasi birim olduğu fikrini desteklemiştir.

19. yüzyılda [Kaçarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Devleti) döneminde İran'ın toprak kayıpları, Korunmuş Memleketler ve İran topraklarının kapsamı konusunda yeni bir gerçekliği ortaya çıkardı. Korunmuş Memleketler [Büyük İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antik_%C4%B0ran) toprakları üzerindeki sınırlamalara maruz kaldı; [Kafkas vilayetleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus-%C4%B0ran_sava%C5%9Flar%C4%B1) ve [Herat](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere-%C4%B0ran_Sava%C5%9F%C4%B1) gibi toprakları kaybettiler.