# Melkon Gürciyan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Melkon_G%C3%BCrciyan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Melkon Gürciyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Melkon_G%C3%BCrciyan (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2e/Melkon_Gurdjian.jpg)
* (K. Pōlis : Tpagrutʻiwn V. ew H. Tēr-Nersēsean, 1910., public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1859
- **Doğum yeri:** Kovancılar, Elazığ, Osmanlı Devleti
- **Ölüm tarihi:** Nisan/Mayıs 1915
- **Ölüm yeri:** Ankara, Osmanlı Devleti
- **Occupation:** Yazar, öğretmen ve sivil aktivist
- **Tanınma nedeni:** Pantukhti Namakner (Bir Pilgrim'in Mektupları), Shinakani Namakner (Bir Köylünün Mektupları) ve Patmvatzkner (Kısa Öyküler)

**Melkon *****Hrand***** Gürciyan** veya **Gürcüyan** (1859 - 1915) Ermeni yazar, öğretmen ve sivil aktivist.[^1][^2]

## Hayatı

Melkon Gürciyan 1859'da şimdiki [Elazığ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elaz%C4%B1%C4%9F)'nin [Palu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Palu) bölgedeki [Havav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekin%C3%B6z%C3%BC%2C_Kovanc%C4%B1lar) (günümüzdeki Ekinözü, [Kovancılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kovanc%C4%B1lar)) köyünde doğdu.[^3][^4] O çevredeki Ermeni okuluna gitti. 11 yaşındayken ailesinle birlikte İstanbul'a taşındı. Eğitimine, [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar)'daki Jemaran Ermeni Okulunda devam etti. Jemaranı bitirdikten sonra Surp Haç Tıbrevank Ermeni Lisesinde öğretmenlik yaptı.

1893'te hapse atılsa da, [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan)'a kaçmayı ve kurtulmayı başarmıştı.[^5] Bulgaristan'dayken evi arandı ve tüm kitapları ve yazıları yakıldı.[^6] Bulgaristan'da Ermeni okulu kurmuştu.[^7] İstanbula döndükten sonra bir kere daha hapse atılmış ve bu sefer 6 ay yattıktan sonra Kastamonu'ya kaçmayı başarmıştı. Kastamonu'da 10 sene yaşamıştı fakat yazıları bir kez daha yakılmıştı.[^8] 1908'deki Jön Türk Devrimden sonra İstanbula geri döndü ve eğitimciliğe devam etti.[^9]

[24 Nisan 1915](https://turkipedia.org/tr/wiki/24_Nisan_1915%27te_Ermeni_ayd%C4%B1nlar%C4%B1n_s%C3%BCrg%C3%BCn%C3%BC)'te, İstanbul'da Ermeni toplumunun diğer önde gelen aydınlarıyla beraber [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)'nda Anadolu'nun içlerine sürgün edildi.[^10] Ankara yakınlarına gönderilen Gürciyan, burada jandarma tarafından öldürüldü.[^11][^12][^13][^14][^15][^16]

## Eserleri

Gürciyan bütün edebi faaliyetlerinde Ermenilerin sefil durumları tanıtmak istedi.[^17] Melkon Gürciyan realist bir yazar olarak sayılır. Eserlerinden bazıları *Pantukhti Namakner* (Bir Pilgrim'in Mektupları), *Shinakani Namakner* (Bir Köylünün Mektupları) ve *Patmvatzkner* (Kısa Öyküler) dir.[^18]

[^1]: S. Franchuk, Edward S. Franchuk. The Heritage of Armenian Literature: From The Eighteenth Century To Modern Times. Wayne State University Press, 2005, s. 489-490. <http://books.google.com/books?id=GmtPLvnrc38C>
[^2]: Etmekjian, James. A graded west Armenian reader: selections from Armenian literature. American Council of Learned Societies and National Association for Armenian Studies and Research, s. 63. <http://books.google.com/books?id=4eJjAAAAMAAJ&q>
[^3]: Palu - Population movements. Houshamadyan. <http://www.houshamadyan.org/en/mapottomanempire/vilayetdiyarbekir/palu/locale/population-movements.html>
[^4]: Melkon Gurdjian, dit Hrant. Larousse. <http://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Hrant/174060>
[^5]: S. Franchuk, Edward S. Franchuk. The Heritage of Armenian Literature: From The Eighteenth Century To Modern Times. Wayne State University Press, 2005, s. 489-490. <http://books.google.com/books?id=GmtPLvnrc38C>
[^6]: S. Franchuk, Edward S. Franchuk. The Heritage of Armenian Literature: From The Eighteenth Century To Modern Times. Wayne State University Press, 2005, s. 489-490. <http://books.google.com/books?id=GmtPLvnrc38C>
[^7]: April’s Calamity…information on authors and texts read. Zohrab Institute. <http://zohrabcenter.org/aprils-calamity-information-on-authors-and-texts-read/>
[^8]: S. Franchuk, Edward S. Franchuk. The Heritage of Armenian Literature: From The Eighteenth Century To Modern Times. Wayne State University Press, 2005, s. 489-490. <http://books.google.com/books?id=GmtPLvnrc38C>
[^9]: April’s Calamity…information on authors and texts read. Zohrab Institute. <http://zohrabcenter.org/aprils-calamity-information-on-authors-and-texts-read/>
[^10]: Beledian, Yervant Odian ; translated from the original Armenian by Ara Stepan Melkonian ; with an introduction by Krikor. Accursed years : my exile and return from Der Zor, 1914-1919. Gomidas Institute, 2009, s. 17.
[^11]: S. Franchuk, Edward S. Franchuk. The Heritage of Armenian Literature: From The Eighteenth Century To Modern Times. Wayne State University Press, 2005, s. 489-490. <http://books.google.com/books?id=GmtPLvnrc38C>
[^12]: April’s Calamity…information on authors and texts read. Zohrab Institute. <http://zohrabcenter.org/aprils-calamity-information-on-authors-and-texts-read/>
[^13]: Zaraoglu, Ragip. Ölüme giden sürgün. <http://www.akintiya-karsi.org/koxuz/node/5876>
[^14]: Ohanian, Pascual. Turquía, estado genocida: (1915-1923). 1986, s. 598. <http://books.google.com/books?id=rctZdO10iAkC&pg=PA598>
[^15]: The Cream of the Armenian Leadership Is Murdered. Institute on the Holocaust and Genocide, 1999, s. 66. <http://books.google.com/books?id=8Q30HcvCVuIC&pg=PA66>
[^16]: Jubiles 2009. Tertig, Nisan 2009, s. 13. <http://www.armenews.com/IMG/tertig_40.pdf>
[^17]: Etmekjian, James. The French influence on the western Armenian renaissance, 1843-1915. Twayne, 1964, s. 145. <http://books.google.com/books?id=JvpjAAAAMAAJ&q>
[^18]: April’s Calamity…information on authors and texts read. Zohrab Institute. <http://zohrabcenter.org/aprils-calamity-information-on-authors-and-texts-read/>
