Melkon Gürciyan

Melkon Hrand Gürciyan veya Gürcüyan (1859 - 1915) Ermeni yazar, öğretmen ve sivil aktivist.^{[1]S. Franchuk, Edward S. Franchuk. The Heritage of Armenian Literature: From The Eighteenth Century To Modern Times. Wayne State University Press, 2005, s. 489-490.[2]Etmekjian, James. A graded west Armenian reader: selections from Armenian literature. American Council of Learned Societies and National Association for Armenian Studies and Research, s. 63.}

Hayatı

Melkon Gürciyan 1859'da şimdiki Elazığ'nin Palu bölgedeki Havav (günümüzdeki Ekinözü, Kovancılar) köyünde doğdu.^{[3]Palu - Population movements. Houshamadyan.[4]Melkon Gurdjian, dit Hrant. Larousse.} O çevredeki Ermeni okuluna gitti. 11 yaşındayken ailesinle birlikte İstanbul'a taşındı. Eğitimine, Üsküdar'daki Jemaran Ermeni Okulunda devam etti. Jemaranı bitirdikten sonra Surp Haç Tıbrevank Ermeni Lisesinde öğretmenlik yaptı.

1893'te hapse atılsa da, Bulgaristan'a kaçmayı ve kurtulmayı başarmıştı.^{[1]S. Franchuk, Edward S. Franchuk. The Heritage of Armenian Literature: From The Eighteenth Century To Modern Times. Wayne State University Press, 2005, s. 489-490.} Bulgaristan'dayken evi arandı ve tüm kitapları ve yazıları yakıldı.^{[1]S. Franchuk, Edward S. Franchuk. The Heritage of Armenian Literature: From The Eighteenth Century To Modern Times. Wayne State University Press, 2005, s. 489-490.} Bulgaristan'da Ermeni okulu kurmuştu.^{[5]April’s Calamity…information on authors and texts read. Zohrab Institute.} İstanbula döndükten sonra bir kere daha hapse atılmış ve bu sefer 6 ay yattıktan sonra Kastamonu'ya kaçmayı başarmıştı. Kastamonu'da 10 sene yaşamıştı fakat yazıları bir kez daha yakılmıştı.^{[1]S. Franchuk, Edward S. Franchuk. The Heritage of Armenian Literature: From The Eighteenth Century To Modern Times. Wayne State University Press, 2005, s. 489-490.} 1908'deki Jön Türk Devrimden sonra İstanbula geri döndü ve eğitimciliğe devam etti.^{[5]April’s Calamity…information on authors and texts read. Zohrab Institute.}

24 Nisan 1915'te, İstanbul'da Ermeni toplumunun diğer önde gelen aydınlarıyla beraber Ermeni Kırımı'nda Anadolu'nun içlerine sürgün edildi.^{[6]Beledian, Yervant Odian ; translated from the original Armenian by Ara Stepan Melkonian ; with an introduction by Krikor. Accursed years : my exile and return from Der Zor, 1914-1919. Gomidas Institute, 2009, s. 17.} Ankara yakınlarına gönderilen Gürciyan, burada jandarma tarafından öldürüldü.^{[1]S. Franchuk, Edward S. Franchuk. The Heritage of Armenian Literature: From The Eighteenth Century To Modern Times. Wayne State University Press, 2005, s. 489-490.[5]April’s Calamity…information on authors and texts read. Zohrab Institute.[7]Zaraoglu, Ragip. Ölüme giden sürgün.[8]Ohanian, Pascual. Turquía, estado genocida: (1915-1923). 1986, s. 598.[9]The Cream of the Armenian Leadership Is Murdered. Institute on the Holocaust and Genocide, 1999, s. 66.[10]Jubiles 2009. Tertig, Nisan 2009, s. 13.}

Eserleri

Gürciyan bütün edebi faaliyetlerinde Ermenilerin sefil durumları tanıtmak istedi.^{[11]Etmekjian, James. The French influence on the western Armenian renaissance, 1843-1915. Twayne, 1964, s. 145.} Melkon Gürciyan realist bir yazar olarak sayılır. Eserlerinden bazıları Pantukhti Namakner (Bir Pilgrim'in Mektupları), Shinakani Namakner (Bir Köylünün Mektupları) ve Patmvatzkner (Kısa Öyküler) dir.^{[5]April’s Calamity…information on authors and texts read. Zohrab Institute.}