# Melayer Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Melayer_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Melayer Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Melayer_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Hamadan_2_by_Eug%C3%A8ne_Flandin.jpg/1280px-Hamadan_2_by_Eug%C3%A8ne_Flandin.jpg)
* (Eugène Flandin, public-domain)*

- **Çatışma:** Melayer Muharebesi
- **Parçası:** 1730-1732 Osmanlı-İran Savaşı
- **Tarih:** Temmuz 1730
- **Yer:** Melayer, Hemedan
- **Bölge:** İran
- **Sonuç:** Safevî zaferi
- **Coğrafi değişiklikler:** Hemedan, Kirmanşah ve Tebriz Safevîlerce ele geçirildi
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Safevî Devleti
- **Komutan:** Timur Mehmed Paşa; Nadir Şah
- **Güç:** 15-20.000; 25-30.000
- **Kayıp:** 2.000; Daha az

**Melayer Muharebesi**, [1730-1732 Osmanlı-Safevî Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281730-1732%29)'nda evre.

[Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah) komutasındaki [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ordusu [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ordusunu mağlup ederek [1730-1732 Osmanlı-Safevî Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281730-1732%29)'nı başlattı ve kısa sürede [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) ve [Kirmanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirman%C5%9Fah)'ı ele geçirdi.

## Muharebe öncesi

![Melayer Muharebesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Valley_battle_001111.jpg/1280px-Valley_battle_001111.jpg)
*Melayer Muharebesi (Parsa1993, CC-BY-SA-4.0)*

[İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'da [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) hakimiyetini Şah [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb) lehine yeniden tesis eden [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah), [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a Rıza Kulu Han'ı elçi olarak göndererek [1723-1727 Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-%C4%B0ran_Sava%C5%9F%C4%B1_%281723-1727%29)'nda Osmanlıların ele geçirdiği geniş toprakları talep etti. Elçiden haber gelmeyince, 1730 Mart'ında [Şiraz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiraz)'dan [Irak-ı Acem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak-%C4%B1_Acem)'e hareket ederek [Şuşter](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eu%C5%9Fter), [Dizfûl](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dizf%C3%BBl) ve [Hürremabad](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrremabad) üzerinden [Burucerd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Burucerd)'e geldi ve Hüseyin Han Zengene komutasındaki bir kuvveti [Kirmanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirman%C5%9Fah) üzerine gönderirken, kendisi de İran ordusuyla [Nihavend](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nihavend) üzerine yürüyerek burayı bir baskınla ele geçirdi.[^1] [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) Muhafızı Abdurrahman Paşa, bu gelişme karşısında toplayabildiği kuvvetleri [Van Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_%28eyalet%29) Timur Mehmed Paşa komutasında [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah)'ın üzerine gönderdi.

## Muharebe

İki ordu Temmuz başında [Melayer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melayer) Vadisinde karşı karşıya geldi. Sayıca çok daha üstün Safevî ordusu Osmanlıların tedbirsiz de davranmasından faydalanarak sağ kanattan [süvari](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvari) hücumuna geçti. Yakın mesafedeki mücadele Osmanlı tüfekçilerinin avantajını yitirmesine neden olunca Osmanlı ordusu yaklaşık 2.000 kayıp vererek [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)'a çekildi.

## Muharebe sonrası

[Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah)'ın Osmanlı topraklarına saldırdığı haberinin [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a ulaşması üzerine Sadrazam [Nevşehirli Damat İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehirli_D%C3%A2mad_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) büyük bir meclis topladı ve [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'ne savaş ilan edilerek İran elçisi tutuklanıp [Limni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limni)'ye gönderildi (24 Temmuz 1730).[^2]

Yenilgi üzerine [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) Muhafızı Abdurrahman Paşa kuvvetlerinin Safevî ordusu karşısında çok az olduğunu değerlendirerek 7 Temmuz 1730 sabahı [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)'ı terk ederek [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'a çekildi.[^3] Ardından [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah) [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) ve [Kirmanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirman%C5%9Fah)'a, 12 Ağustos'ta ise savaşsız [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e girdi.[^4]

[Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah)'ın [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e girince burada kalan [Sünni](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCnnilik) halka karşı büyük bir katliama girişmesi [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) başkenti [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da büyük galeyan uyandırdı ve [Patrona Halil İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona_Halil_%C4%B0syan%C4%B1)'nın patlama nedenlerinden biri oldu.[^5]

[^1]: "I. Mahmud Devri Osmanlı-İran İlişkileri, Alper Yıldırım, Eskişehir (2017), s.37
[^2]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.14, s. 130
[^3]: "Abdi Tarihi - 1730 Patrona İhtilali Hakkında Bir Eser", Abdi, (yay. F. Reşit Unat), Ankara (1943), s.12-14
[^4]: "The Sword of Persia: Nader Shah, from Tribal Warrior to Conquering Tyrant", Michael Axworthy, I.B. Tauris (2006), ISBN 1-85043-706-8.
[^5]: "Avşarlı Nadir Şah ve Döneminde Osmanlı-İran Mücadeleleri", Abdurrahman Ateş, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta (2001), s.51