# Mehmet Vehip Kaçı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Vehip_Ka%C3%A7%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Mehmet Vehip Kaçı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmet_Vehip_Ka%C3%A7%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c6/Mehmet_vehip.jpg) * (public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1877 - **Doğum yeri:** Yanya, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye - **Mezaryeri:** Karacaahmet Mezarlığı, İstanbul - **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu; Etiyopya İmparatorluğu - **Hizmet yılları:** 1897-1920; 1935-1936 - **Rütbesi:** Ferik - **Komuta ettikleri:** Mekteb-i Harbiye Komutanı, Yanya Müstahkem Mevki Komutanı, 22. Fırka, 15. Kolordu, 3. Ordu - **Savaşları:** I. Balkan Savaşı; Bijan Muharebesi; I. Dünya Savaşı; Çanakkale Savaşı; Kafkasya Cephesi; Trabzon Harekâtı; Erzincan Muharebesi; Trabzon Harekâtı; Serdarabad Muharebesi; Karakilise Muharebesi; II. İtalya-Habeşistan Savaşı; Ogaden Muharebesi - **Hizmet dalı:** Osmanlı Ordusu; Etiyopya Ordusu - **Kardeşleri:** Mehmet Esat Bülkat (kardeşi) ![3. Ordu Kumandanı Mehmed Vehib Paşa, yanında doktor Salim Bey ve Erkân-ı Harb Miralay Hüsrev Bey](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Salim-Vehib-Husrev.jpg) *3. Ordu Kumandanı Mehmed Vehib Paşa, yanında doktor Salim Bey ve Erkân-ı Harb Miralay Hüsrev Bey (NA, public-domain)* **Vehib Paşa** veya **Mehmet Vehip Kaçı Paşa** ([Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e): *Kaçı Vehip Paşa* veya *Mehmet Vehip (Kaçı)*; 1877–1940), [Osmanlı Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu_%28modern_d%C3%B6nem%29)'nda görev yapmış bir Türk[^1][^2] veya Arnavut[^3][^4] [general](https://turkipedia.org/tr/wiki/General)dir. [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nda ve [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın çeşitli cephelerinde savaşmıştır. Sonraki yıllarında Vehib Paşa, [II. İtalya-Habeşistan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0talya-Habe%C5%9Fistan_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Faşist İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fa%C5%9Fist_%C4%B0talya_%281922-1943%29)'ya karşı Etiyopya Ordusu'na askeri danışman olarak hizmet etmek üzere gönüllü olmuştur. Güney cephesindeki Etiyopya Başkomutanı [Nasibu Zeamanuel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nasibu_Zeamanuel)'in [kurmay başkanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurmay_ba%C5%9Fkan%C4%B1) görevini yürütmüştür.[^5][^6][^7][^8][^9] ## Yaşamı Vehib Paşa, 1877 yılında [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_Vilayeti)'da (günümüzde: [İoannina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya), [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)) doğmuştur. Şehrin önde gelen ailelerinden birine mensup olan babası Mehmet Emin Efendi, şehrin belediye başkanlığı görevinde bulunmuştur.[^10] Kendisi [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar)[^11][^12][^13] veya Türk[^14][^15] kökenlidir. Aile kökleri, Sultan [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad) döneminde günümüzdeki [Taşkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Fkent), Özbekistan'dan göç eden bir Türk komutan olan Taşkentli Mehmet Veliyettin Kaçıhan'a dayanmaktadır. Türkiye'de [Soyadı Kanunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Soyad%C4%B1_Kanunu) yürürlüğe girdiğinde Vehip, "Kaçı" soyadını alırken kardeşleri "Bülkat" ve "Taşkent" soyadlarını almıştır.[^16][^17] Ağabeyi [Esat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Esat_B%C3%BClkat), 1915'te [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1)'yi savunmuştur. Küçük kardeşi Mehmet Nakyettin Bey, Türkiye'nin ilk millî özel bankası olan [Yapı Kredi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yap%C4%B1_Kredi_Bankas%C4%B1)'nin kurucusu [Kâzım Taşkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaz%C4%B1m_Ta%C5%9Fkent)'in babasıdır. Vehib'in kendisi 1899 yılında [Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BChendishane-i_Berr%C3%AE-i_H%C3%BCm%C3%A2y%C3%BBn)'dan, ardından [Mekteb-i Erkân-ı Harbiye-i Şâhâne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)'den [Kurmay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurmay_subay) [Yüzbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzba%C5%9F%C4%B1) olarak mezun olmuş ve o dönem [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_Vilayeti)'de konuşlu bulunan [4. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/4._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'ya tayin edilmiştir. 1909'da, [31 Mart Vakası](https://turkipedia.org/tr/wiki/31_Mart_Vakas%C4%B1)'nın ardından Vehib, [Harbiye Nezareti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harbiye_Nez%C3%A2reti)'nde çalışmaya başladığı İstanbul'a çağrılmıştır. Kısa bir süre sonra [Mahmud Şevket Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_%C5%9Eevket_Pa%C5%9Fa) tarafından [Askerî İdadi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker%C3%AE_lise) Komutanı olarak atanmıştır. [Binbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Binba%C5%9F%C4%B1) rütbesine yükselmiştir. 23 Temmuz 1908 tarihinde [İkinci Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ilanı sırasında [Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r%2C_Kuzey_Makedonya)'da sonradan "*Hürriyet*" adı verilen meydanda Vehip Bey'in *Ya Kanun-ı Esasi, ya ölüm!* diye haykırdığı bilinir.[^18] ## Askerî yaşamı ![Vehip Bey, Yanya Savunması sonrasında Yunan General Aleksandros Sutsos ile (1913)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/Surrender_of_Yanina%2C_1913.png) *Vehip Bey, Yanya Savunması sonrasında Yunan General Aleksandros Sutsos ile (1913) (Richard Caton Woodville, Jr., public-domain)* ### Balkan Savaşları [Birinci Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Balkan_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Vehib Bey, 20 Şubat 1913 tarihine kadar [Yanya Kolordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_Kolordusu) komutanı olan ağabeyi Esad Paşa ile birlikte [Yanya Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya)'ni savunmuştur. Osmanlı kuvvetleri nihayetinde [Veliaht Prens Konstantin](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Konstantin_%28Yunanistan_kral%C4%B1%29) komutasındaki Yunanlara teslim olmuştur. [Savaş esiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava%C5%9F_tutsa%C4%9F%C4%B1) olarak serbest bırakılmasının ardından Vehib, 22. Piyade Tümeni'nde [Albaylığa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) getirilmiştir. [Arabistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'daki [Hicaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz) bölgesine gönderilmiştir. Esaretten dönüşünde Hicaz'daki 22. Fırka komutanlığına atandı. ### Birinci Dünya Savaşı #### Çanakkale [5. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'nun emrinde [15. Kolordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/15._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutanlığı yaptı. 3. Fırka ile Kumkale ve Yeniköy'ü, 11. Fırka ile Beşige'yi savundu. 8. Fırka'yı ağabeyi [Esad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Esat_B%C3%BClkat)'nın emrine verdi. #### Kafkasya 1916 yılı Şubat ayında [Mahmud Kamil Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_K%C3%A2mil_Pa%C5%9Fa)'nın yerine [3. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutanlığına getirildi. 1918 yılında 24 Şubat'ta [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon), 14 Mart'ta [Hopa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hopa)'yı, 26 Mart'ta [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum)'u geri aldı. [Mondros Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)nin imzalanması üzerine İstanbul'a döndü. [Enver](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_Pa%C5%9Fa), [Talat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa) ve [Cemal'in](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Pa%C5%9Fa) iltica etmelerinden sonra kurulan hükûmet vekiller heyeti kararıyla diğer 62 kişiyle birlikte [Bekirağa Bölüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekira%C4%9Fa_B%C3%B6l%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'ne hapsedildi. Tahliye edildikten sonra yine arandığından dolayı [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)'ya gitti. [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya), [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya), [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan) ve [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'da bulundu. ## Milli Mücadele dönemi ### Vatandaşlıktan çıkarılması Vehib Paşa, [Türk İstiklâl Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'ne katılmamıştır. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın sonunda İstanbul'a dönüşünün ardından, görevini kötüye kullanmaktan yargılanmış ve [Bekirağa Bölüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekira%C4%9Fa_B%C3%B6l%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'ne hapsedilmiştir. İtalya'ya kaçmıştır. [Vatandaşlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_vatanda%C5%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1), Türkiye'nin yeni hükûmeti tarafından iptal edilmiştir. İtalya, Almanya, Romanya, Yunanistan ve Mısır'da bir süre vakit geçirmiştir. [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'e olan karşıtlığı iyi bilinmekteydi ve bir zamanlar [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1)'de kendi komutası altında savaşmış olan [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'nin yeni liderine duyduğu küçümsemeyi hiçbir zaman gizlememiştir. 1940 yılına kadar [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a dönmemiştir.[^19] Ömrünün son 22 yılını Türkiye dışında geçirdi.[^20] ## İtalya-Habeşistan Savaşı 1930'ların ortalarında [II. İtalya-Habeşistan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0talya-Habe%C5%9Fistan_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda İtalyanlar Etiyopya'yı işgal ettiğinde, Vehib Etiyopyalılar adına savaşmak için gönüllü olmuştur. Etiyopya'da *Wehib Paşa* olarak tanınmış ve güney cephesindeki Etiyopya Başkomutanı [Ras Nasibu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nasibu_Zeamanuel)'nun [Kurmay başkanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurmay_ba%C5%9Fkan%C4%B1) görevini yürütmüştür. [*The New York Times*](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_New_York_Times) gazetesine verdiği bir mülakatta, "Orası İtalyan faşizminin mezarı olacak. İtalyan yerli birlikleri BENİM ismimi duyduklarında firar edecekler," şeklinde beyanatta bulunmuştur.[^21] Vehib, Etiyopyalılar için [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın meşhur Alman savunma hattı olan [Hindenburg Hattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindenburg_Hatt%C4%B1)'na atfen "Hindenburg Duvarı" olarak bilinen güçlü bir savunma hattı tasarlamıştır. Ancak İtalyanlar, Nisan 1936'daki [Ogaden Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ogaden_Muharebesi) sırasında bu savunma hatlarını yarmıştır. Savaşın kaybedilmesinin ardından [Etiyopya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Etiyopya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'dan ayrılarak [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a dönmüştür.[^22] ## Ölümü 1940 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da vefat etmiş, [Karacaahmet Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karacaahmet_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1%27na_defnedilenler_listesi)'na defnedilmiştir.[^23] ### Alıntı - [Fethi Tevetoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fethi_Teveto%C4%9Flu), 'KAÇI, Vehib Paşa', Türk Ansiklopedisi, C. XXI, Millî Eğitim Basımevi, Ankara 1974, s. 86-87. [^1]: Nizamoğlu, Yüksel. Vehip Paşa (Kaçı)’nın Hayatı ve Askeri Faaliyetleri. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2010. [^2]: Atacanlı, Sermet. Mehmet Vehip (Kaçı) Paşa. Çanakkale Savaşları Ansiklopedisi, 2023. [^3]: Vehib Pasha, the Albanian, was perhaps a tiger; but he was likewise both valiant soldier and grand- seigneur. (Rafael de Nogales, Four Years Beneath the Crescent, C. Scribner's sons, 1926, p. 22.) [^4]: The Ottoman Albanian Vehib Pasha spoke to the Armenians in the language that any romantic nationalist could comprehend, and his point was clearly to cow his opponents with the depth of Ottoman determination. (Michael A. Reynolds, The Ottoman-Russian Struggle for Eastern Anatolia and the Caucasus, 1908-1918: Identity, Ideology and the Geopolitics of World Order, Volume 1, Princeton University, 2003, p. 424.) [^5]: "Eighth Month", Time magazine, 4 May 1936. [^6]: "Empire's End", Time magazine, 11 May 1936. [^7]: "Solemn Hours", Time magazine, 14 October 1935. [^8]: "Water Will Win", Time magazine, 14 October 1935. [^9]: "Newshawks, Seals", Time magazine, 14 October 1935. [^10]: Kayallof, Jacques. The battle of Sardarabad. Mouton, 1973, s. 14. [^11]: Vehib Pasha, the Albanian, was perhaps a tiger; but he was likewise both valiant soldier and grand- seigneur. (Rafael de Nogales, Four Years Beneath the Crescent, C. Scribner's sons, 1926, p. 22.) [^12]: The Ottoman Albanian Vehib Pasha spoke to the Armenians in the language that any romantic nationalist could comprehend, and his point was clearly to cow his opponents with the depth of Ottoman determination. (Michael A. Reynolds, The Ottoman-Russian Struggle for Eastern Anatolia and the Caucasus, 1908-1918: Identity, Ideology and the Geopolitics of World Order, Volume 1, Princeton University, 2003, p. 424.) [^13]: Vehip Paşa şöyle demiştir: «Ben bir buçuk yıldır Kafkas cephesi kumandanıyım. Kafkasyalıları tetkik ettim öğrendim. Siz Kafkasyalılar da, biz Arnavutlar gibi temizliği seviyorsunuz. Bu pis Türk neferlerini, hem de bu kılıkta Kafkasya'ya sokamam.» (Naki Keykurun, Azerbaycan İstiklâl Mücadelesinin Hatıraları, Azerbaycan Gençlik Derneği, 1964, p. 64. ) [^14]: Nizamoğlu, Yüksel. Vehip Paşa (Kaçı)’nın Hayatı ve Askeri Faaliyetleri. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2010. [^15]: Atacanlı, Sermet. Mehmet Vehip (Kaçı) Paşa. Çanakkale Savaşları Ansiklopedisi, 2023. [^16]: Nizamoğlu, Yüksel. Vehip Paşa (Kaçı)’nın Hayatı ve Askeri Faaliyetleri. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2010. [^17]: Atacanlı, Sermet. Mehmet Vehip (Kaçı) Paşa. Çanakkale Savaşları Ansiklopedisi, 2023. [^18]: Sadık Albayrak, Demokrasi Yolunda Siyasi Kavgalar: Ya Kanuni Esasi Ya Ölüm, Yenişafak Gazetesi. [^19]: Kevin Jackson, Atlas Tarih, No 03, September 2010, pp. 74-76. [^20]: Abdullah İlgazi, Mustafa Bıyıklı, "Mehmet Vehip (Kaçi) Paşa'nın Çanakkale Muharebelerindeki Yeri ve Önemi", Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi Cilt XXVIII / Mart 2012 / Sayı 82, s. 97. [^21]: The War: Water Will Win. Time, 14 Ekim 1935. [^22]: WAR: Eighth Month. Time magazine, 4 Mayıs 1936. [^23]: Karacaahmet Cemetery: Notable burials. istanbul.edu.tr.