# Mehmet Nâzım

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_N%C3%A2z%C4%B1m
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mehmet Nâzım, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmet_N%C3%A2z%C4%B1m (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e4/Mehmet_Nazim.jpg)
* (NA, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1886
- **Doğum yeri:** Kayseri, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Kütahya, Osmanlı İmparatorluğu
- **Mezaryeri:** Devlet Mezarlığı
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu, (1899-1919); Türkiye, (1919-1921)
- **Hizmet yılları:** 1899-1921
- **Rütbesi:** 62x62pik Miralay
- **Komuta ettikleri:** 16. Tümen Kurmay Başkanı, 19. Tümen Kurmay Başkanı, Mackensen Ordular Grubu Delegasyonu, Rumeli Bölüğü, 7. Süvari Alayı; Geçici Tümen, 4. Tümen
- **Savaşları:** Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Kurtuluş Savaşı

![Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Mehmet Nazım Bey'in kabri](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/2_20240425_133134_Mehmet_Nazim.jpg/1280px-2_20240425_133134_Mehmet_Nazim.jpg)
*Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Mehmet Nazım Bey'in kabri (HalitBaris, CC-BY-SA-4.0)*

**Mehmet Nâzım** (1886, [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri) - 15 Temmuz 1921, Kütahya), Türk askerdir.

## Yaşamı

1886'da Cemal Bey'in oğlu olarak dünyaya geldi. Beşiktaş Askeri Rüştiyesi ve [Bursa Askeri İdadisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/I%C5%9F%C4%B1klar_Jandarma_Astsubay_Meslek_Y%C3%BCksekokulu)'ni bitirdi. 14 Ocak 1904'te [Harp Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'na girdi. 20 Eylül 1907'de [Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'den teğmen rütbesiyle *(1323-P.3)* piyade sınıfı üçüncüsü olarak mezun oldu. 13 Ağustos 1910'da [Mekteb-i Erkân-ı Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)'den [Kurmay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurmay_subay) [Yüzbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzba%C5%9F%C4%B1) rütbesinde mezun oldu. 13 Şubat 1911'de gönüllü olarak Yemen Kuvvetleri Komutanlığı'nda hizmet verdi. 8 Ocak 1914 yılında [6. Kolordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/6._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) Kurmay heyetinde yer aldı. Aynı yıl [16. Fırka](https://turkipedia.org/tr/wiki/19._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29) kurmay başkanlığına ve ardından [19. Fırka](https://turkipedia.org/tr/wiki/19._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29) kurmay başkanlığına atandı. 12 Şubat 1914'te [3. Kolordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'da görev yaptı. 25 Nisan 1915'te 16. Tümen Kurmaylığı'nda, 1 Ağustos 1915'te ise [6. Kolordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/6._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) Kurmaylığı'nda, 15 Temmuz 1916'da ise [19. Kolordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/19._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) Kurmaylığı'nda görev yaptı. 14 Eylül 1916'da Binbaşı rütbesine terfi edildi. 15 Kasım 1916'da [Makedonya Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makedonya_Cephesi)’nde 177. Alay Komutanı olarak görev yaptı. 18 Temmuz 1917'de [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya)'da [Alman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanlar) [Mareşal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mare%C5%9Fal) [August von Mackensen](https://turkipedia.org/tr/wiki/August_von_Mackensen)'in karargâhında görevi aldı. 1917-1918 yılları arası Osmanlı Rumeli Müfrezesi (takviyeli 177. Alay) komutanlığına getirildi.

25 Ağustos 1918'de [Kafkas İslâm Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkas_%C4%B0slam_Ordusu)’nda görevliyken, muamelât-ı zatiye emrinde bırakıldı. 27 Ocak 1919’da [12. Kolordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/12._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) görevinde, 27 Mart 1919‘da geçici olarak 7. Süvari Alay Komutanı Vekili olarak görev yaptı. 1919 Mayıs’ında İngilizlerin kendisini tutuklayacağını öğrenince, [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)'ye katılmak üzere İstanbul'dan ayrılarak Anadolu'ya geçti. 10 Ocak 1921’de 4. Piyade Tümen Komutanı olarak hizmet verdi.[^1] [Birinci İnönü Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC_Muharebesi)'nde kumandanı olduğu 4. Piyade Fırkası'na komuta ederek Yunanlar ile savaştı ve başarılarından ötürü Yarbay rütbesine terfi ettirildi. [İkinci İnönü Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC_Muharebesi)'nde yaralandı. Tedavisiyle [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) bizzat ilgilendi, o dönem Garp Cephesi Komutanlığı yapan İsmet Paşa (İnönü) da ziyaretine geldi.

Tedavisinin ardından cepheye döndü. 10 Ocak 1921’de Yarbay rütbesine terfi ettirildi. [Kütahya-Eskişehir Muharebeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya-Eski%C5%9Fehir_Muharebeleri) sırasında [Yumruçal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yumruca%2C_Sand%C4%B1kl%C4%B1) sırtlarında ateş hattına ilerlerken, yakınlara kadar sokulmuş bir Yunan ağır makineli tüfek müfrezesinin açtığı ateş sonucu ağır yaralandı. 15 Temmuz 1921 günü yaşamını yitirdi.

![Mehmet Nazım Bey](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/%28Mehmet%29_N%C3%A2z%C4%B1m_Bey.JPG)
*Mehmet Nazım Bey (public-domain)*

Naaşı Ankara’ya nakledilerek önce Hacı Bayramı Veli haziresine daha sonra Cebeci Askeri şehitliğinde vatan toprağına verilmiştir. Bugün ise mezarı Türk İstiklâl Harbi'ne katılan diğer silah arkadaşları ile birlikte Devlet Mezarlığındadır.[^2]

## Ödülleri

Mecidi Nişanı, [Kılıçlı Mecidi Nişanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecidiye_Ni%C5%9Fan%C4%B1), [Alman Demir Haç Nişanı (1. ve 2. rütbeden)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demir_Ha%C3%A7), Avusturya-Macaristan Liyakat ve Demir Taş Nişanı ve Kırmızı şeritli [İstiklâl Madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stikl%C3%A2l_Madalyas%C4%B1) sahibiydi.

## Hatırası

İstiklal Mücadelesi Araştırmaları Derneği (Mürettep Müfreze) tarafından, Mehmet Nazım Bey'in isminin, öldürüldüğü yer olan Çöğürler Tren İstasyonu'na verilmesi konusunda ve halktan gelen talepler üzerine [TCDD](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Cumhuriyeti_Devlet_Demiryollar%C4%B1) Çöğürler İstasyon Şefliği'nin adı TCDD'nin aldığı kararla "Çöğürler Nazım Bey" olarak değiştirilmiştir. Çöğürler Nazım Bey" istasyonu ile Ahiler arasındaki caddeye de [Dr. Selim Erdoğan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selim_Erdo%C4%9Fan_%28yazar%29)'ın önerisi ile "Şehit Miralay Mehmet Nazım Bey" ismi verilmiştir.[^3]

## Ayrıca bakınız

- [Kütahya-Eskişehir Muharebeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya-Eski%C5%9Fehir_Muharebeleri)

[^1]: Türk İstiklâl Harbi’ne Katılan Tümen ve Daha Üst Kademelerdeki Komutanların Biyografileri. T.C. Genelkurmay Başkanlığı, 19 Şubat 1989. <https://www.msb.gov.tr/Content/Upload/Docs/askeritariharsiv/13_turk_istiklal_harbi_komutan_biyografileri.pdf>
[^2]: https://ademkara.com.tr/wp-admin/post.php?post=1434&action=edit <https://ademkara.com.tr/wp-admin/post.php?post=1434&action=edit>
[^3]: Kurtuluş Savaşı komutanlarından Miralay Nazım Bey'in adının şehit olduğu tren istasyonuna verilmesi talebi reddedildi. 3 Temmuz 2021. <https://www.indyturk.com/node/382736/haber/kurtulu%C5%9F-sava%C5%9F%C4%B1-komutanlar%C4%B1ndan-miralay-naz%C4%B1m-beyin-ad%C4%B1n%C4%B1n-%C5%9Fehit-oldu%C4%9Fu-tren>
