Mehmet Nâzım

Mehmet Nâzım (1886, Kayseri - 15 Temmuz 1921, Kütahya), Türk askerdir.

Yaşamı

1886'da Cemal Bey'in oğlu olarak dünyaya geldi. Beşiktaş Askeri Rüştiyesi ve Bursa Askeri İdadisi'ni bitirdi. 14 Ocak 1904'te Harp Okulu'na girdi. 20 Eylül 1907'de Harbiye'den teğmen rütbesiyle (1323-P.3) piyade sınıfı üçüncüsü olarak mezun oldu. 13 Ağustos 1910'da Mekteb-i Erkân-ı Harbiye'den Kurmay Yüzbaşı rütbesinde mezun oldu. 13 Şubat 1911'de gönüllü olarak Yemen Kuvvetleri Komutanlığı'nda hizmet verdi. 8 Ocak 1914 yılında 6. Kolordu Kurmay heyetinde yer aldı. Aynı yıl 16. Fırka kurmay başkanlığına ve ardından 19. Fırka kurmay başkanlığına atandı. 12 Şubat 1914'te 3. Kolordu'da görev yaptı. 25 Nisan 1915'te 16. Tümen Kurmaylığı'nda, 1 Ağustos 1915'te ise 6. Kolordu Kurmaylığı'nda, 15 Temmuz 1916'da ise 19. Kolordu Kurmaylığı'nda görev yaptı. 14 Eylül 1916'da Binbaşı rütbesine terfi edildi. 15 Kasım 1916'da Makedonya Cephesi’nde 177. Alay Komutanı olarak görev yaptı. 18 Temmuz 1917'de Romanya'da Alman Mareşal August von Mackensen'in karargâhında görevi aldı. 1917-1918 yılları arası Osmanlı Rumeli Müfrezesi (takviyeli 177. Alay) komutanlığına getirildi.

25 Ağustos 1918'de Kafkas İslâm Ordusu’nda görevliyken, muamelât-ı zatiye emrinde bırakıldı. 27 Ocak 1919’da 12. Kolordu görevinde, 27 Mart 1919‘da geçici olarak 7. Süvari Alay Komutanı Vekili olarak görev yaptı. 1919 Mayıs’ında İngilizlerin kendisini tutuklayacağını öğrenince, Kuvâ-yi Milliye'ye katılmak üzere İstanbul'dan ayrılarak Anadolu'ya geçti. 10 Ocak 1921’de 4. Piyade Tümen Komutanı olarak hizmet verdi.^{[1]Türk İstiklâl Harbi’ne Katılan Tümen ve Daha Üst Kademelerdeki Komutanların Biyografileri. T.C. Genelkurmay Başkanlığı, 19 Şubat 1989.} Birinci İnönü Muharebesi'nde kumandanı olduğu 4. Piyade Fırkası'na komuta ederek Yunanlar ile savaştı ve başarılarından ötürü Yarbay rütbesine terfi ettirildi. İkinci İnönü Muharebesi'nde yaralandı. Tedavisiyle Mustafa Kemal bizzat ilgilendi, o dönem Garp Cephesi Komutanlığı yapan İsmet Paşa (İnönü) da ziyaretine geldi.

Tedavisinin ardından cepheye döndü. 10 Ocak 1921’de Yarbay rütbesine terfi ettirildi. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri sırasında Yumruçal sırtlarında ateş hattına ilerlerken, yakınlara kadar sokulmuş bir Yunan ağır makineli tüfek müfrezesinin açtığı ateş sonucu ağır yaralandı. 15 Temmuz 1921 günü yaşamını yitirdi.

Naaşı Ankara’ya nakledilerek önce Hacı Bayramı Veli haziresine daha sonra Cebeci Askeri şehitliğinde vatan toprağına verilmiştir. Bugün ise mezarı Türk İstiklâl Harbi'ne katılan diğer silah arkadaşları ile birlikte Devlet Mezarlığındadır.^{[2]https://ademkara.com.tr/wp-admin/post.php?post=1434&action=edit}

Ödülleri

Mecidi Nişanı, Kılıçlı Mecidi Nişanı, Alman Demir Haç Nişanı (1. ve 2. rütbeden), Avusturya-Macaristan Liyakat ve Demir Taş Nişanı ve Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası sahibiydi.

Hatırası

İstiklal Mücadelesi Araştırmaları Derneği (Mürettep Müfreze) tarafından, Mehmet Nazım Bey'in isminin, öldürüldüğü yer olan Çöğürler Tren İstasyonu'na verilmesi konusunda ve halktan gelen talepler üzerine TCDD Çöğürler İstasyon Şefliği'nin adı TCDD'nin aldığı kararla "Çöğürler Nazım Bey" olarak değiştirilmiştir. Çöğürler Nazım Bey" istasyonu ile Ahiler arasındaki caddeye de Dr. Selim Erdoğan'ın önerisi ile "Şehit Miralay Mehmet Nazım Bey" ismi verilmiştir.^{[3]Kurtuluş Savaşı komutanlarından Miralay Nazım Bey'in adının şehit olduğu tren istasyonuna verilmesi talebi reddedildi. 3 Temmuz 2021.}

Ayrıca bakınız

• Kütahya-Eskişehir Muharebeleri