# Mehmet Ali Gerede > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Ali_Gerede > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Mehmet Ali Gerede, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmet_Ali_Gerede (CC-BY-SA-4.0) - **Ölüm tarihi:** 16 Ekim 1939 - **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye - **Makam:** Dahiliye Nazırı - **Dönembaşı:** 1919 - **Dönemsonu:** 1919 - **Öncegelen:** Ahmet Reşit Bey - **Sonragelen:** Ali Kemal - **Hükümdar:** VI. Mehmed - **Başbakan:** Damat Ferit Paşa **Mehmet Ali Gerede** (ö. 16 Ekim 1939, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin son dönemlerinde bakanlıklar yapmış bir devlet adamıdır. [Damat Ferit Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Ferid_Pa%C5%9Fa) hükûmetlerinde Posta Telgraf ve Dahiliye nazırlığı görevlerinde bulundu. [Millî Mücadele](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) başlangıcında [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)’in ordu müfettişliği görevi ile [Samsun’a gönderilmesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal%27in_Samsun%27a_%C3%A7%C4%B1k%C4%B1%C5%9F%C4%B1) etkili olarak Millî Mücadele tarihinde yer aldı. Savaş sonunda [Yüzellilikler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzellilikler) listesinde yer alarak sürgün edildi. ## Yaşamı Babası eski Zaptiye Nazırlarından [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) asıllı Kâmil Paşa, annesi ise [Batman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batman)lı bir [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) aşiret reisinin kızı olan Hafize Hanım’dır.[^1] Kâmil Paşa'nın babası Ali Paşa, [ihtilal](https://turkipedia.org/tr/wiki/1848_Macar_Devrimi)den sonra [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan)'dan kaçıp [Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek)'e yerleştiği için aile "*Hersekli*" ya da "*Geredeli*" olarak bilinirdi.[^2][^3] Mehmet Ali Bey, [Galatasaray Sultanisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatasaray_Lisesi)’nde öğrenim gördü. İngiliz Eleanor Louisa Bendon (Nilüfer Gerede) ile evlendi. Öğrenimini tamamladıktan sonra ilk görev yeri Beyoğlu Mutasarrıflığı’ndaki memuriyeti idi.[^4] II. Abdülhamit’in güvenini kazanarak ona hizmet etti, jurnaller verdi. Bir jurnalinin asılsız çıkmasından sonra [Halep'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)e sürgüne gönderildi. Halep mutasarrıflığı ve diğer başka görevlerde bulundu. Kimi olumsuz işlere bulaştığı için bu görevlerine de son verildi.[^5] [Meşrutiyet'in ilanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)ndan sonra Türkiye'ye döndü. Büyükdere Belediye Müdürlüğü, Üsküdar Belediyesi’nde Şube Müdürlüğü ve Yeniköy Belediye Başkanlığı yaptı. [Hürriyet ve İtilaf Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrriyet_ve_%C4%B0tilaf_F%C4%B1rkas%C4%B1)'ne yakın olan Mehmet Ali Bey, siyasetle uğraştığı için görevden alındı. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında ticaretle ilgilendi. Savaştan sonra 4 Mart 1919'da kurulan [Damat Ferid Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Ferid_Pa%C5%9Fa) kabinesinde Posta Telgraf nazırlığı, 7 Nisan 1919'da kurulan Damat Ferid Paşa kabinesinde Dahiliye Nazırlığı görevine geldi. Dahiliye Nazırlığı sırasında [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) ile tanıştı. Onun ordu müfettişi olarak Samsun’a gitmesi konusunda etkin rol oynadı.[^6][^7] [Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) sonrasında Mustafa Kemal ile görüşleri hilafet konusunda ayrıldı. Savaş sonunda düşman işbirlikçisi kabul edilen saltanat taraftarı ve muhalifleri içeren [Yüzellilikler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzellilikler) listesinde yer alarak, sürgün edildi. Ailesi ile birlikte önce [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya)’da, sonra [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris)’te ikamet etti.[^8] Paris’te “*Zincire Vurulmuş Cumhuriyet*" (La République Enchainé) adıyla bir gazete çıkarmaya başladı. İlk sayısının 1930'da çıktığı sanılan gazetede, Cumhuriyet yönetimine ve Mustafa Kemal'e ağır eleştireler yönelten yazılar yayımlandı.[^9] Mustafa Kemal'in ölümünden sonra yurda döndü. 16 Ekim 1939'da İstanbul'da öldü. [^1]: Celal Kalyoncu, Atatürk ile Paşaların Arasını Açmak İstediler, Aksiyon, 12.09.2005. [^2]: Celal Kalyoncu, Atatürk ile Paşaların Arasını Açmak İstediler, Aksiyon, 12.09.2005. [^3]: Soner Yalçıner, Beyaz Türkler’in Büyük Sırrı, Doğan Kitapçılık, Nisan 2004 [^4]: Halıcı, Şaduman. Damat Ferit'in Dahiliye Nazırı Mehmet Ali Bey'in Milli Mücadele ve Sürgün Yılları. 31 Ekim 2019. [^5]: Halıcı, Şaduman. Damat Ferit'in Dahiliye Nazırı Mehmet Ali Bey'in Milli Mücadele ve Sürgün Yılları. 31 Ekim 2019. [^6]: Celal Kalyoncu, Atatürk ile Paşaların Arasını Açmak İstediler, Aksiyon, 12.09.2005. [^7]: Soner Yalçıner, Beyaz Türkler’in Büyük Sırrı, Doğan Kitapçılık, Nisan 2004 [^8]: Celal Kalyoncu, Atatürk ile Paşaların Arasını Açmak İstediler, Aksiyon, 12.09.2005. [^9]: Mehmet Ali Bey, Biyografi.net sitesi, 15.11.2014.