# Mehmet Ölmez > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_%C3%96lmez > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Mehmet Ölmez, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmet_%C3%96lmez (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Mehmet_%C3%96lmez.jpg/1280px-Mehmet_%C3%96lmez.jpg) * (Janabaevazizbek, CC-BY-SA-4.0)* - **Doktora öğrencileri:** Ö.Ayazlı, T.Karaayak, Ö.Yiğitoğlu, F.Yıldırım, S.Ertekinoğlu, H.Yıldız, E.Bozkurt, Z.Gulcalı, K.Zhamalihan, B.Özbay, U.Uzunkaya - **Doğum yeri:** Uçhisar, Nevşehir - **Doktora hocası:** Talât Tekin - **Dalı:** Türkoloji; Dilbilim - **Çocukları:** 1 - **Öğrenim:** Hacettepe Üniversitesi; Göttingen Üniversitesi - **Çalıştığı yerler:** Türk Dil Kurumu; Hacettepe Üniversitesi; İstanbul Üniversitesi; Boğaziçi Üniversitesi - **Tez başlığı:** Hsüan - Tsang'ın eski Uygurca Yaşamöyküsü, 6. Bölüm **Mehmet Ölmez** (d. 31 Mart 1963; [Uçhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C3%A7hisar%2C_Nev%C5%9Fehir), [Nevşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehir)), Türk dil bilimci, akademisyen ve [türkolog](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkoloji). ## Yaşamı ### İlk yılları 31 Mart 1963[^1][^2] tarihinde [Nevşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehir)'in [Uçhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C3%A7hisar%2C_Nev%C5%9Fehir) kasabasında doğdu.[^3] İlk ve orta öğrenimini 1968-1969 yılları arasında Uçhisar ve Nevşehir'de tamamladı.[^4] ### Akademik Yaşamı 1980'li yılında [Hacettepe Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hacettepe_%C3%9Cniversitesi) Türk Dili ve Edebiyatı bölümüne kayıt oldu. Bir yıl İngilizce hazırlık okudu. 1985 yılında Nevşehir ağzı üzerine hazırladığı Nevşehir İli Uçhisar Kasabası Ağzı: İnceleme Metinler-Sözlük adlı lisans tezini hazırlayarak mezun oldu. Aynı yıl bitirdiği bölümde yüksek lisans eğitimine başladı.[^5] Mart 1986, Mayıs 1987 tarihleri arasında [Türk Dil Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Dil_Kurumu)'nda uzman yardımcısı olarak çalıştı.[^6] 1987 yılında Hacettepe Üniversitesi Türk Dili ve edebiyatı bölümüne araştırma görevlisi olarak girdi. Profesör Dr. [Talat Tekin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tal%C3%A2t_Tekin)'in idaresinde [Uygurca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_Uygur_T%C3%BCrk%C3%A7esi) [Altun Yaruk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altun_Yaruk)'un III. Kitap (5. Bölüm) adlı metin çalışmasıyla yüksek lisans tezi yaptı.[^7] 1988'de başladığı doktora öğrenimi sırasında [DAAD sınavı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_Akademik_De%C4%9Fi%C5%9Fim_Servisi)nı kazanarak 1991 Ağustos'unda Almanya'ya gitti. Almanca kurslarını tamamladıktan sonra 1991-1993 yılları arasında Giessen'de Prof. Dr. [Klaus Röhrborn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Klaus_R%C3%B6hrborn)'un gözetiminde Hsüan-Tsang'ın Eski Uygurca Yaşam Öyküsü VI. Bölüm'ü üzerine doktora çalışmalarına başladı ve Prof. Dr. Talat Tekin'in idaresinde 1994 yılında Doktor ünvanını almıştır. Aynı anda Mongolistik ve İndoloji bölümlerinde, Prof. Dr. H. Bechert'in yanında Sanskrit, Prof. Dr. G. Doerfer'in yanında Klasik Moğolca eğitimini tamamladı.[^8] 1995'te Doçent, 2001'de de Profesör unvanını aldı.[^9] 1998 yılına değin Hacettepe Üniversitesi'nde çalışan Mehmet Ölmez 1998-2000 yılları arasında Tokyo Yabancı Diller Üniversitesi, Türkoloji Bölümü'nde misafir öğretim üyesi olarak çalıştı. 2000-2001'de [Mersin Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mersin_%C3%9Cniversitesi)'nde öğretim üyesi olarak görev yaptı. 2001-2018 yılları arasında [Yıldız Teknik Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z_Teknik_%C3%9Cniversitesi)'nde öğretim üyesi olarak çalışan Ölmez, söz konusu tarihlerde [Boğaziçi Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fazi%C3%A7i_%C3%9Cniversitesi)'nde de Asya Çalışmaları Merkezi'nde, Türk Dili ve Edebiyatı, Dilbilim ve Çeviribilimi Bölümlerinde misafir öğretim üyesi olarak çalıştı. 2018 Şubat ayında [İstanbul Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%C3%9Cniversitesi) Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü'ne atandı ve hâlen bu bölümde Ana Bilim Dalı Başkanı olarak görev yapmaktadır.[^10] [İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce), [Almanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanca) bilmesinin yanı sıra [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a), [Japonca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Japonca), [Çince](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ince) kaynakları rahatlıkla kullanabiliyor. Pek çok Türk diline (özellikle [Tuvaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuvaca) ve [Yeni Uygurca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurca)) yalnız dil bilgisi konusunda değil konuşma düzeyinde de hâkimdir. Çalışmalarında Eski Uygurca, runik harfli metinler, [Sibir grubu Türk Dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya_T%C3%BCrk_dilleri), [Moğolca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Folca) üzerinde yoğunlaşmıştır.[^11] Mehmet Ölmez 1992'den beri Societas Uralo-Altaica, 2017'den beri de Academia Europaea bilimsel kuruluşlarının üyesidir. ### Ailesi Ekim 1991'den beri Prof. Dr. [Zühal Kargı Ölmez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BChal_Karg%C4%B1_%C3%96lmez) ile evlidir ve bir çocukları vardır.[^12][^13] ## Kitapları Prof. Dr. Mehmet ÖLMEZ'in yayımlanmış bazı kitapları şunlardır: 1. *Altun Yaruk III. Kitap (= 5. Bölüm)*, TDAD 1, Ankara 1991. 2. *Tuwinischer Wortschatz mit alttürkischen und mongolischen Parallelen - Tuvacanın Sözvarlığı Eski Türkçe ve Moğolca Denklikleriyle: Wiesbaden*, 2007, XII+516. s. Harrassowitz Verlag Veröffentlichungen der Societas Uralo-Altaica - Band 72. 3. *Orhon-Uygur Hanlığı Dönemi Moğolistan’daki Eski Türk Yazıtları, Metin-Çeviri-Sözlük*, BilgeSu yayınları, Ankara 2012. 4. *Köktürkçe ve Eski Uygurca Dersleri*, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. 566 s. ISBN 9786059408387. 5. *Uygur Hakanlığı Yazıtları*, BilgeSu yayınları, Ankara 2019. 328 s. ISBN 6052229064. 6. *Kök Tengri ve Yağız Yer Arasında. Kül Tegin - Bilgi Kağan - Tunyukuk Yazıtları*, BilgeSu yayınları, Ankara, 2023, 160 s. ISBN 9786052229422. 7. *Uçhisar Ağzı Sözlüğü*, BilgeSu yayınları, Ankara, 2025, 120 s. ISBN 9786255800084. ### Hakkında yazılanlar - Tümer Karaayak, Özlem Ayazlı, Uğur Uzunkaya (2023). *Bilge Biliglig Bahşı Bitigi, Doğumunun 60.Yılında Mehmet Ölmez Armağanı*. PA Paradigma Akademi. ISBN 978-625-6957-97-8. ## Dış bağlantılar - [YouTube](https://turkipedia.org/tr/wiki/YouTube)'da [Mehmet Ölmez](https://youtube.com/@mehmetolmez?si=cmdk2keDoVpbKOgb) [^1]: Doğumunun 60. Yılında Mehmet Ölmez Armağanı Bilge Biliglig Bahşı Bitigi. PA Paradigma Akademi Yayınları, 2023. [^2]: Nevşehirli Prof. Dr. Mehmet Ölmez TRT 1'de Pelin Çift'in Konuğu Oldu. FİB Haber, 14 Mart 2021. [^3]: Doğumunun 60. Yılında Mehmet Ölmez Armağanı Bilge Biliglig Bahşı Bitigi. PA Paradigma Akademi Yayınları, 2023. [^4]: Nevşehirli Prof. Dr. Mehmet Ölmez TRT 1'de Pelin Çift'in Konuğu Oldu. FİB Haber, 14 Mart 2021. [^5]: Doğumunun 60. Yılında Mehmet Ölmez Armağanı Bilge Biliglig Bahşı Bitigi. PA Paradigma Akademi Yayınları, 2023. [^6]: Nevşehirli Prof. Dr. Mehmet Ölmez TRT 1'de Pelin Çift'in Konuğu Oldu. FİB Haber, 14 Mart 2021. [^7]: Doğumunun 60. Yılında Mehmet Ölmez Armağanı Bilge Biliglig Bahşı Bitigi. PA Paradigma Akademi Yayınları, 2023. [^8]: Doğumunun 60. Yılında Mehmet Ölmez Armağanı Bilge Biliglig Bahşı Bitigi. PA Paradigma Akademi Yayınları, 2023. [^9]: Doğumunun 60. Yılında Mehmet Ölmez Armağanı Bilge Biliglig Bahşı Bitigi. PA Paradigma Akademi Yayınları, 2023. [^10]: Doğumunun 60. Yılında Mehmet Ölmez Armağanı Bilge Biliglig Bahşı Bitigi. PA Paradigma Akademi Yayınları, 2023. [^11]: Doğumunun 60. Yılında Mehmet Ölmez Armağanı Bilge Biliglig Bahşı Bitigi. PA Paradigma Akademi Yayınları, 2023. [^12]: Doğumunun 60. Yılında Mehmet Ölmez Armağanı Bilge Biliglig Bahşı Bitigi. PA Paradigma Akademi Yayınları, 2023. [^13]: Nevşehirli Prof. Dr. Mehmet Ölmez TRT 1'de Pelin Çift'in Konuğu Oldu. FİB Haber, 14 Mart 2021.