# Mehmetçik > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet%C3%A7ik > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Mehmetçik, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmet%C3%A7ik (CC-BY-SA-4.0) ![Siperde, tüfeklerine süngü takmış taarruz emri bekleyen Mehmetçikler, 1922.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7a/Turkish_soldiers_%26_bayonet.jpg) *Siperde, tüfeklerine süngü takmış taarruz emri bekleyen Mehmetçikler, 1922. (T.C., public-domain)* **Mehmetçik**, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'de [asker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker)in halk dilindeki genel adı. Türkiye'de yaygın bir erkek ismi olan Mehmet isminin sonuna sevgi ifade eden "çik" ekinin getirilmesi ile türetilmiştir.[^1] Türk askerinin ortak adı olarak ne zaman ve nasıl "Mehmetçik" kelimesinin kullanılmaya başlandığı kesin olarak bilinmez. Mehmetçik adının ortaya çıkışına ilişkin rivayetlerden birine göre Ocak 1912'de [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1)'taki Tobruk Savaşı'nda şehit düşen Mehmet adlı bir askerin ölümü Alay Defteri'ne *"ilk şehidimiz Mehmetçik" şeklinde* kaydedilmiştir.[^2] Bu iddiayı Zeki Teoman, Yıllarboyu Tarih Dergisi'nin Ekim 1984 sayısında “Mehmetçik Adı Nereden Geliyor” başlığıyla bir yazısında ortaya atmıştır.[^3] Bir başka rivayete göre Mehmetçik ifadesi ilk olarak I. Dünya Savaşı'ndaki [Medine müdafaası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine_M%C3%BCdafaas%C4%B1) sırasında [Fahrettin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Fahreddin_T%C3%BCrkkan) tarafından bir Cuma hutbesinde kullanılmıştır.[^4] Bir başka görüşe göre Mehmetçik ifadesi ilk defa I. Dünya Savaşı'nda [Çanakale cephesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1) çarpışan [Bigalı Mehmet Çavuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bigal%C4%B1_Mehmet_%C3%87avu%C5%9F) için kullanılmıştır. 4 Mart 1915 İngiliz çıkartması sırasındaki kahramanlığı siperden sipere yayılan Mehmet Çavuş'un adına, sevgi anlamı da katan "çik ekinin adına eklenmesi ile "Mehmetçik" olarak anılır olduğu ve bu ismin zamanla tüm askerlere "Mehmetçik" denilmesi için ilham olduğu düşünülür.[^5][^6] "Mehmetçik" ismini, Osmanlı padişahı [II. Mahmut](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) tarafından [Yeniçeri Ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)'nın kapatılmasından sonra kurulan yeni orduya "[Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/As%C3%A2kir-i_Mans%C3%BBre-i_Muhammediyye)" adının verilmesi ile ilişkilendirilenler de mevcuttur. Kesin olarak Mehmetçik ifadesinin doğuş öyküsü bilinmese de, [Sebilürreşad gazetesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seb%C3%AEl%C3%BCrre%C5%9F%C3%A2d)’nin 26 Ekim 1916 tarihli sayısında Çanakkale'de kahramanlık gösteren askerler için *M. F.* imzalı *Mehmetçik Şiiri* başlıklı şiirin yayımlanması; Mehmetçik kelimesinin, “*Çanakkale müdafaası münasebetiyle*” ortaya çıktığının bir delili olarak görülmüştür.[^7] Savaştan sonra yazılan birçok hatıratta da Mehmetçik adı bugünkü anlamında kullanılmıştır.[^8] Çanakkale Cephesi’nde de görev yapan [Mehmet Şevki Yazman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_%C5%9Eevki_Yazman)'ın 1928 yılında *Mehmetçik Avrupa*’da adıyla yayınladığı Galiçya hatırları bunun bir örneğidir. Çanakkale’de kazanılan zafer ve mücadele ruhu [İstiklal Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)’nde de devam etmiş; Mehmetçik adının kullanımı Kurtuluş Savaşı’ndan sonra yaygınlaşmış, [Kore Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kore_Sava%C5%9F%C4%B1)’nda ve [Kıbrıs Barış Harekâtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s_Harek%C3%A2t%C4%B1)’nda gazetelerinde Türk askeri "Mehmetçik" olarak anılmaya devam etmiştir. ## Ayrıca bakınız - [Bigalı Mehmet Çavuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bigal%C4%B1_Mehmet_%C3%87avu%C5%9F) - [Bombacı Mehmet Çavuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bombac%C4%B1_Mehmet_%C3%87avu%C5%9F) - [Poilu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Poilu) - [Tommy Atkins](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tommy_Atkins) - [Mehmetçik Vakfı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet%C3%A7ik_Vakf%C4%B1) [^1]: Zabeti Mindoab, Nasrin. Türk Dilinde Küçültme Kavramı ve Küçültme Ekleri. 2018. [^2]: "VAH MEHMETÇİK, VAH". [^3]: Arslan, Ömer. Çanakkale Fedekarı Bigalı Mehmet Çavuş. 2021. [^4]: 'Mehmetçik' ifadesi ilk Medine müdafaasında kullanıldı. [^5]: Arslan, Ömer. Çanakkale Fedekarı Bigalı Mehmet Çavuş. 2021. [^6]: Hacıömeroğlu, Adil. Yolumuz Mehmet Çavuş’a düştü. 8 Eylül 2020. [^7]: Arslan, Ömer. Çanakkale Fedekarı Bigalı Mehmet Çavuş. 2021. [^8]: Arslan, Ömer. Çanakkale Fedekarı Bigalı Mehmet Çavuş. 2021.