# Mehmed Zahid Kotku

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Zahid_Kotku
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mehmed Zahid Kotku, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmed_Zahid_Kotku (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1897
- **Doğum yeri:** Bursa, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Yattığı yer:** Süleymaniye Camii
- **Milliyeti:** Türk
- **Önceki:** Abdülaziz Bekkine
- **Sonraki:** Mahmud Esad Coşan
- **Boards:** İskenderpaşa Cemaati
- **Din:** İslam
- **Mezhep:** Hanefi

**Mehmed Zahid Kotku** (1897, Hüdavendigar (Bursa))- 13 Kasım 1980, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), İslam âlimi, yazar, din adamı, vaiz, [Nakşibendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik) şeyhi.

## Yaşamı

Ailesi Şirvân'a bağlı, eski bir hanlık merkezi olan Nuha'dandır. Kafkasya'da bir dağ eteğinde bulunan ve ipekçiliği ile meşhûr olan bu yöreden [Osmanlı-Rus Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) sonrasında Anadolu'ya 1880'de göç eden Müslümanlarla gelmişlerdir. Bursa'ya geldiğinde henüz 16 yaşında olan babası İbrahim Efendi, Bursa Hamza Bey Medresesinde tahsil görüp çeşitli yerlerde imamlık yapmıştır. 1929 yılında ölmüştür. Annesi Sabire Hanım da Mehmed Zahid Kotku henüz 3-4 yaşlarında iken ölmüştür.[^1]

İlk ve orta öğretimini [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'da tamamladı. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sebebiyle 18 yaşında askere çağrılmış, Suriye cephesinde uzun yıllar askerlik yapmıştır. Ağabeyi Ahmet Şakir Efendi de [Kudüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kud%C3%BCs) ve [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale) cephelerinde savaştıktan sonra 28 yaşında cephede hastalanarak ölmüştür.[^2] Askerden döndükten sonra [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da dini toplantılara katılmaya başladı. [Gümüşhanevi Dergahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCm%C3%BC%C5%9Fhanev%C3%AE_Derg%C3%A2h%C4%B1)nda [Ömer Ziyaüddin ed-Dağıstanî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Ziy%C3%A2eddin_Da%C4%9F%C4%B1st%C3%A2n%C3%AE)'nin öğrencisi oldu. Çeşitli yerlerde imamlık ve hatiplik yaptı. [Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekke%2C_zaviye_ve_t%C3%BCrbelerin_kapat%C4%B1lmas%C4%B1)ndan sonra Bursa'ya döndü ve 1952 yılına kadar orada kaldı.

## İskenderpaşa Cemaati

İstanbul'a döndükten sonra Ümmü Gülsüm Camii'nde imamlık görevinde bulundu. Bir süre sonra aynı camiye Mustafa Cevat Akşit hoca da müezzin olarak tayin edildi. Birlikte görev yaptıkları süre içinde [Mustafa Cevat Akşit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Cevat_Ak%C5%9Fit) hocaya dini eğitimler verdi. Daha sonra [İskenderpaşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderpa%C5%9Fa_Camii_%28Fatih%29)'nde imamlık ve hatiplik yapmaya başladı. Burada da [Mahmud Esad Coşan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_Esad_Co%C5%9Fan) hocayı yetiştirdi.

Çevresince çok sevilen ve [vaaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vaaz)ları ilgiyle izlenen Kotku'nun [tebliğ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebli%C4%9F) misyonu cemaati mensuplarınca benimsenerek cemaate dönüştü. Böylece başlayan [İskenderpaşa Cemaati](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderpa%C5%9Fa_Cemaati) adını vaazların başladığı [İskenderpaşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderpa%C5%9Fa_Camii_%28Fatih%29)'nden aldı.

## Ölümü

Mehmed Zahid Kotku kalmak üzere 1979 yılında gittiği, [Hicaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz)'dan 1980 yılında ağır hastalıkları sebebiyle geri dönmüş, 13 Kasım 1980'de ölmüştür. 14 Kasım 1980 günü [Süleymaniye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye_Camii)'nde çok kalabalık bir topluluğun eşliğinde kılınan cenaze namazının ardından [Süleymaniye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye_Camii) haziresine defnedilmiştir.[^3]

## Eserleri

Kitapları Server Yayınları tarafından yeniden düzenlenerek basılmaktadır.[^4]

**Kitapları**

- Tasavvufî Ahlâk (5 Cild)
- Cennet Yolları
- Mü'minlere Vaazlar (2 Cild)
- Ehl-i Sünnet Akaidi
- Ana Baba Hakları
- Hadislerle Nasihatler (2 Cild)
- Nefsin Terbiyesi
- Tezkiretü'l-Evliyâ Tercümesi
- Risâle-i Hàlidiyye Tercümesi
- Cihad
- Evrâd-ı Şerif
- Faydalı Dualar ve 32 Farz Mecmuası
- Yemek Âdâbı[^5]

**Konuşmalarından Hazırlanan Kitaplar**

- Zikrullah'ın Faydaları
- Özel Sohbetler
- Peygamber Efendimiz
- Tenbihler
- Ölüm
- Zulüm
- Tevbe
- İlim

[^1]: Harun Yahya. <http://www.harunyahya.net/V2/Lang/tr/Pg/WorkDetail/Number/3354>
[^2]: Harun Yahya. <http://www.harunyahya.net/V2/Lang/tr/Pg/WorkDetail/Number/3354>
[^3]: Harun Yahya. <http://www.harunyahya.net/V2/Lang/tr/Pg/WorkDetail/Number/3354>
[^4]: Arşivlenmiş kopya. <https://www.serveryayinlari.com/mehmed-zahid-kotku/>
[^5]: İskenderpaşa. <http://www.iskenderpasa.com/C34D6150-A379-446E-9625-46B1C2E48887.aspx>
