# Mehmed Vâsıf Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_V%C3%A2s%C4%B1f_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mehmed Vâsıf Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmed_V%C3%A2s%C4%B1f_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/eb/Vas%C4%B1f_Mehmet_Pa%C5%9Fa.JPG)
* (public-domain)*

- **Ölüm tarihi:** 7 Ekim 1865
- **Doğum yeri:** Çoklati, Guria Prensliği
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Mezaryeri:** Aziz Mahmud Hüdâyî Tekke, Üsküdar, İstanbul, Türkiye
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Rütbesi:** Müşîr
- **Savaşları:** Kırım Savaşı; Kars Kuşatması

**Gürcü Mehmed Vâsıf Paşa** (d. Çoklati – ö. 7 Ekim 1865, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) asıllı Osmanlı devlet adamı ve [müşîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)idir. Aralık 1854-Aralık 1856 târihlerinde Anadolu Ordusu komutanı ünvanıyla [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda (özellikle [Kars Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281855%29)'nda) önemli hizmetlerde bulundu.

[Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) general [Nikolay Muravyov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nikolay_Muravyov)'un anılarına göre [Guria Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Guria_Prensli%C4%9Fi)'ndeki Çoklati köyünde doğdu ve [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) Gudcabidze soyundan geliyordu. 12 yaşındayken köle olarak [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da [Reşid Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C5%9Fid_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'ya satıldı. 19. yüzyıl Osmanlı târihçisi [Mehmed Süreyya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_S%C3%BCreyya) da kendisinin Gürcü asıllı olduğunu kaydeder.[^1] [Mekteb-i Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'de eğitim gördü. 1820'lerde orduya katılarak hızla terfî etti. 1831'de [ferîk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk) rütbesine yükseldi. Sonrasında sırasıyla şu görevlerde bulundu:[^2]

- Şubat/Mart 1836-?: [Boğaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1) muhâfızı
- Mayıs-Ekim 1839: [Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_Sanca%C4%9F%C4%B1) vâlisi
- Ekim 1839-Nisan 1841: [Silistre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silistre_%28eyalet%29) vâlisi
- Ekim 1843-Eylül 1845: [Selânik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik_%28eyalet%29) vâlisi
- Aralık 1845-Mayıs 1850: [Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28eyalet%29) vâlisi
- Mayıs 1850-Nisan 1852: [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) muhâfızı
- Nisan 1852-Şubat 1853: [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_%28eyalet%29) vâlisi
- Şubat 1853-Ağustos 1854: Arabistan Ordusu komutanı
- Aralık 1854-Aralık 1856: Anadolu Ordusu komutanı
- Aralık 1856-Ağustos 1857: [Hassa Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/1._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutanı
- Eylül-Ekim 1857: [Tophâne müşîri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toph%C3%A2ne_m%C3%BC%C5%9F%C3%AEri)
- Ekim 1857-Mayıs 1860: Hassa Ordusu komutanı
- Haziran/Temmuz 1860: Arabistan Ordusu komutanı

[Ağa Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fa_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa)'nın kızıyla evliydi. Çocukları olduysa da erken yaşta öldüler. Mehmed Vâsıf Paşa son yıllarını Meclis-i Muvakkat-ı Askerî'de memur olarak geçirdi. 7 Ekim 1865'te İstanbul'da öldü. [Aziz Mahmud Hüdâyî Tekkesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aziz_Mahmud_H%C3%BCdayi_Camii)'ne defnedildi. Sicill-i Osmânî'ye göre "güç ve kudret sahibiydi".[^3]

[^1]: Badem, Candan. The Ottoman Crimean War (1853-1856). Brill, 2010, s. 238. <https://www.jstor.org/stable/10.1163/j.ctt1w8h1kf>
[^2]: Kuneralp, Sinan. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricâli (1839-1922), Prosopoprafik Rehber. İsis, 1999, s. 106. <https://books.google.com/books/about/Son_d%C3%B6nem_Osmanl%C4%B1_erk%C3%A2n_ve_ricali_183.html?id=Q0lpAAAAMAAJ>
[^3]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Ağustos 1996, s. 1653. <https://archive.org/details/sicill-i.osmani_01/Sicill-i.Osmani_05/>
