# Mehmed Süreyya > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_S%C3%BCreyya > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Mehmed Süreyya, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmed_S%C3%BCreyya (CC-BY-SA-4.0) - **Doğum tarihi:** 1845 - **Doğum yeri:** İstanbul - **Ölüm tarihi:** 11 Ocak 1909 - **Ölüm yeri:** İstanbul - **Defin yeri:** Karacaahmet Mezarlığı - **Eğitim:** Dârülmaârif - **Meslek:** Biyograf, vakanüvis - **Kurum:** Meclis-i Kebîr-i Maârif, Bâb-ı Âli - **Rütbe:** Ülâ sınıf-ı sânîsi, sâniye - **Eserler:** Sicill-i Osmanî, Nuhbetü’l-vekāyi‘ - **Ebeveynler:** Hüsnü Mehmed Bey (babası) - **Dil:** Arapça, Farsça, Fransızca, Çağatayca, Tatarca **Mehmed Süreyya** (محمد ثريا; 1845, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 11 Ocak 1909, İstanbul)[^1], *Sicill-i Osmanî* (سجل عثمانی) adlı eseriyle tanınan bir biyograf ve [vakavünis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vakan%C3%BCvis). Hüsnü Mehmed Bey’in ikinci oğlu olarak dünyaya geldi. Babası, Osmanlı Devleti’nde farklı bölgelerde [kaymakamlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaymakam) yapmış, İstanbul’da çeşitli komisyon üyeliklerinde ve devlet hizmetlerinde bulunmuş bir [bürokrat](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCrokrat)tır. İlk öğrenimini tamamlamasının ardından Dârülmaârif’ten mezun oldu. Bu arada özel hocalardan Arapça, Farsça ve Fransızca dersleri aldı.[^2] 1863'ten itibaren [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li)'ye giren Mehmed Süreyya, burada sâniye rütbesine kadar yükseldi. İlk Osmanlı özel gazetesi olan [Ceride-i Havadis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cer%C3%AEde-i_Hav%C3%A2dis) gazetesinde çalışmıştır.[^3] Aralarında [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a), [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a), [Çağatayca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fatayca) ve [Tatarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarca) dillerinin sözlükleri olmak üzere 40'ın üzerinde eser kaleme aldığı bilinmektedir. [Nuhbetü'l-Vekayi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuhbet%C3%BC%27l-Vekayi) adlı eseri 1876 yılında yayınlanmıştır. Bu eserde 1831-1875 yılları arasında bazı Osmanlı devlet adamlarının tayin, azil ve ölüm tarihleri gibi bilgiler aktarılmaktadır. 1876 yılından itibaren [biyografik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Biyografi) nitelikteki Nuhbetü’l-vekāyi adlı eserini fasiküller halinde yayımlamaya başladı. Dönemin padişahı [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in takdirini kazanan bu çalışması neticesinde, bizzat padişah tarafından Meclis-i Kebîr-i Maârif üyeliğine tayin edildi. Bu vazifesi sırasında devlet kademesinde önemli bir derece olan ûlâ sınıf-ı sânîsi rütbesine terfi ettirildi.[^4] Böylece araştırmaları için geniş zaman bulan Süreyyâ Bey, bir yandan kütüphaneleri tararken bir yandan da mezarlık, [tekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekke), [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese), cami gibi yerleri dolaşarak, mezar kitabelerini bir bir okuyarak Osmanlı şahıslar kütüğünü meydana getirmeye çalıştı. Bu görevini 1326/1908 senesine kadar sürdürdü.[^5] Mehmed Süreyya'nın [opus magnum](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaheser)u Sicill-i Osmani yahud Tezkire-i Meşahir-i Osmaniye (سجل عثمانی ياخود تذكرهٔ مشاهير عثمانيه) içerisinde ünlü şahsiyetlerin hayatlarına dair bilgilerin listelendiği bir ansiklopedidir. Bu eser 1890 ila 1899 yılları arasında yayınlanmıştır. Modern Türkçeye aktarılan yeni bir versiyon 1969 yılında [Gültekin Oransay](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCltekin_Oransay) tarafından yeniden yayınlanmıştır. Yakalandığı ve iki yıl kadar süren bir hastalık sonucunda 11 Ocak 1909 tarihinde İstanbul’da öldü. [Karacaahmet Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karacaahmet_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)’nda babasının yanında toprağa verildi.[^6] ## Dış bağlantılar - https://islamansiklopedisi.org.tr/mehmed-sureyya ## Ayrıca bakınız - [Osmanlı tarihçiler listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_tarih%C3%A7iler_listesi) [^1]: Mehmed Süreyya. [^2]: MEHMED SÜREYYÂ. [^3]: MEHMED SÜREYYÂ. [^4]: MEHMED SÜREYYÂ. [^5]: Sözlüğü, Türk Edebiyatı İsimler. SÜREYYÂ BEY, Mehmed Süreyyâ. [^6]: Mehmed Süreyya.