Mehmed Gazzâlî

Mehmed Gazzâlî (محمد الغزالي) ya da asıl adıyla Muhammed bin Durmuş, Osmanlı müderris, müellif. Lakabı olan Deli Birâder adıyla da tanınmaktadır.

Yaşamı

1466 yılında Hüdâvendigâr'da doğan Gazzâlî medrese eğitiminin ardından Muhyiddîn-i Acemî'nin yanında yer almış ve Bayezid Paşa Medresesinde müderrislik yapmaya başlamıştır.^{[1]Halis, Müjgân. Deli Birader kimdir?. sabah.com.tr, 24 Kasım 2007.} Epikürcü bir düşünce tarzına sahip olan Gazzâlî Dafiü'l-gumûm ve Rafiü'l-humûm adlı eseri telif etmiş, Şehzade Korkut'un himayesine girmiş, şehzadenin ölümünden sonra mistisizme meyletmiştir.^{[1]Halis, Müjgân. Deli Birader kimdir?. sabah.com.tr, 24 Kasım 2007.} Sivrihisar, Akşehir ve Keçiborlu'da müderris olarak görev yapmış, daha sonrasında Beşiktaş'a yerleşerek bir hamam inşa ettirmiş ancak aleyhinde dedikodular çıkmasını takiben İbrahim Paşa'nın emriyle hamam yıkılmıştır.^{[1]Halis, Müjgân. Deli Birader kimdir?. sabah.com.tr, 24 Kasım 2007.} Gazzâlî bu olaydan sonra Mekke'ye gitmiş ve 1531'deki ölümüne dek orada yaşamıştır.^{[1]Halis, Müjgân. Deli Birader kimdir?. sabah.com.tr, 24 Kasım 2007.}