Mehmed Arif Bey (tarihçi)

Mehmet Arif Bey (d. 29 Mart 1845, Erzurum - ö. 14 Haziran 1898), Türk hukukçu, tarihçi

Yaşamı

29 Mart 1845 tarihinde Erzurum'da dünyaya geldi.^{[1]İrfan Görkas, Tarih Yazıcılığından Tarih Felsefesine:Mehmet Ârif’in “Muhâkemeli Tarih” Anlayışı, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Güz 2010, Sayı 28.} Babası, Erzurum kale topçu miralayı Hacı Ömer Bey idi.

17 yaşına kadar Erzurum'da öğrenim gördü. Kendisi ders aldığı hocasının adını, Solakzade Ahmed Efendi (ö.1313/1895) olduğunu belirtmiş, Arapça, Farsça, Coğrafya ve Hesap okumuştur.^{[2]İrfan Görkaş, Bir 19.Yüzyıl Osmanlı Düşünürü Mehmet Arif Bey'in Ahlak Felsefesi, Birleşik, Ankara 2014.} 1862'de Erzurum 4.Ordu meclis-i tahrirat odası zabıt katibi olarak görev yapmaya başladı. 1865 yılında, Erzurum vilayeti temyiz meclisi hukuk başkatipliğine, 1866'da Deavi meclisi başkatipliğine, 1867'de aynı meclisin sorgu hâkimliğine, 1869'da Erzurum temyiz divanı başkatipliğine atandı.^{[3]Mehmet Arif Bey (1845-1898), Her Telden Erzurum ve Erzurumlu Sitesi.} 93 Harbi sırasında Ahmet Muhtar Paşa'nın özel katibi olarak savaşı bizzat yaşadı, yaşadıklarını kaleme aldı. 1877 yılı sonunda Ahmet Muhtar Paşa ile birlikte İstanbul’a gitti. 1878 başında Paşa ile birlikte Trakya’da Çatalca ordusunda bulundu. 1878’de Girit İsyanı çıkınca Girit Tahrir heyeti başkâtipliğine atanarak Girit’e gitti. Halepa Anlaşması’nın imzalanmasından sonra İstanbul’a dönerek Adliye Nezareti’ndeki görevine devam etti.

1885 yılında Osmanlı Devleti Fevkalade Komiserliği ile Mısır’a atanan Gazi Ahmet Muhtar Paşa’nın maiyetinde, başkatiplik görevi ile Kahire’ye gitti. Mısır’da basılmış iki eseri vardır: “Başımıza Gelenler” ve “Binbir Hadis-i Şerif Şerhi" Başımıza Gelenler adlı eserinde resmî görevlerine bağlı olarak edindiği tecrübeleri aktardı.^{[4]Başımıza Gelenler http://www.sizinti.com.tr/konular/ayrinti/basimiza-gelenler.html} 1893'te Avrupa'da seyahat etti. 1898'de Mısır'da bulunduğu sırada hastalanarak, tedavi için İstanbul'a döndü ve 14 Temmuz 1897'de mide kanserinden hayatını kaybetti. Mezarı, Merkezefendi Mezarlığı'ndadır.

Eserleri

• Başımıza Gelenler^{[5]Başımıza Gelenler hakkında genel bilgi http://www.camlicakitap.com/kitap/basimiza-gelenler-93-harbinde-anadolu-cephesi-ruslarla-savas-372}

• Binbir Hadis Şerhi