# Mehmed Ali Bey el-Abid

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Ali_Bey_el-Abid
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mehmed Ali Bey el-Abid, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmed_Ali_Bey_el-Abid (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/34/Muhammad_Ali_al-Abid.jpg)
* (public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1867
- **Sıra:** 3.
- **Makam:** Suriye Cumhurbaşkanı; Osmanlı İmparatorluğu'nun Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçisi
- **Partisi:** Ulusal Blok
- **Eşi:** Zehra el-Yusuf
- **Ölüm yeri:** Roma, İtalya Krallığı
- **Ölüm tarihi:** 22 Ekim 1939 (71-72 yaşında)
- **Doğum yeri:** Şam, Suriye Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu
- **Dönemsonu:** 1908; 21 Aralık 1936
- **Dönembaşı:** 1907; 11 Haziran 1932
- **Sonragelen:** Haşim el-Attasi
- **Öncegelen:** Taceddin el-Hasani

**Muhammed Ali el-Abid** (محمد علي العابد *Muhammed 'Ali el-'Ābid*, 1867- 22 Ekim 1939), aynı zamanda **Mehmed Ali Bey** olarak da bilinir,[^1] 11 Haziran 1932'den 21 Aralık 1936'ya kadar [Suriye devlet başkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_cumhurba%C5%9Fkanlar%C4%B1_listesi)dır. [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'daki milliyetçi Suriye parlamentosunun adayı olarak, ülkenin egemenliğin [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti)'dan kısmen tanınmasından sonra atandı. Fransa, Suriye'yi yoğun milliyetçi baskı altındaki bir ulus olarak tanımayı kabul etti, ancak 1946'ya kadar birliklerini tamamen geri çekmedi.

## Kökeni

Babası [Arap İzzet Holo Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_%C4%B0zzet_Holo_Pa%C5%9Fa), [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'da [Bedevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedeviler) asıllı zengin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi ve eğitimine [Beyrut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyrut)'ta devam etmeden önce burada büyüdü. [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a), [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) ve [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) biliyordu. [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a giderek Sultan [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in hizmetine girdi. Akabinde danışmanı oldu ve istihbarat servislerinin başı olarak görev yaptı ve ayrıca Irak'ın [Musul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul) kentini de yönetti. [Jön Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrkler)in II. Abdülhamid'e karşı isyan etmesi üzerine 1908'de Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrıldı ve [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere), [İsviçre](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0svi%C3%A7re) ve [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti)'yı dolaşmadan önce [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra)'ya gitti. Sonunda [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris)'e taşındı ve daha sonra 1924'teki ölümüne kadar Kahire'de taşındı.

Mehmed Ali Bey'in dedesi ise [Âbidzâde Holo Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82bidz%C3%A2de_Holo_Pa%C5%9Fa)'dır.

## Eğitim

Muhammed Ali el-Abid, Şam'da doğup büyümüş, ilkokullarında eğitim görmüş, daha sonra eğitimine [Beyrut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyrut)'ta devam etmiştir. Mezun olduğunda ailesiyle birlikte İstanbul'a taşındı ve burada prestijli bir Osmanlı lisesi olan [Galatasaray Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatasaray_Lisesi)'ne gönderildi. Daha sonra [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris), Fransa'da hukuk okudu. Mezun olduktan sonra [İslam hukuku](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1k%C4%B1h) okudu.

## Biyografi

1907'de Osmanlı İmparatorluğu'nun [Washington](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri) büyükelçisi oldu. Ancak 23 Temmuz 1908'de Osmanlı İmparatorluğu'nun anayasasının [ilan edilmesinden](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet) ve babasının İstanbul'dan kaçmasından sonra Osmanlı İmparatorluğu'na dönmeyerek [Amerika Birleşik Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri)'nde [Kaliforniya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaliforniya)'ya gitti. Daha sonra İngiltere, İsviçre ve Fransa arasında seyahat eden babasına katılarak [Birinci Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) arifesinde [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_Hidivli%C4%9Fi)'a ulaştı. Babasının ölümüne kadar orada kaldı.

Muhammed el-Abid, Suriye'nin [Fransız mandası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_Suriye_ve_L%C3%BCbnan_Mandas%C4%B1) altına girdiği 1920 yazında Şam'a geri döndü. 1922'de el-Abid, Suriye [Maliye Bakanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maliye_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28Suriye%29) olarak atandı.

El-Abid, [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a), [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) ve [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) bilmekteydi. [Fransız edebiyatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_edebiyat%C4%B1)na ve [ekonomisine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekonomi_%28bilim_dal%C4%B1%29) düşkündü. Ayrıca iyi derecede [İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce) ve [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) bilmekteydi.

30 Nisan 1932'de el-Abid Şam'da parlamentoya seçildi ve aynı yılın 11 Haziran'ında [devlet başkanlığına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_cumhurba%C5%9Fkanlar%C4%B1_listesi) yükseldi. [Lübnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCbnan)’ın Suriye’den ayrılmasını kabul etmesi üzerine, Şam'da anlaşmaya karşı çıkanlar “[Ulusal Cephe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulusal_Blok_%28Suriye%29)” adını verdikleri bir muhalefet grubu kurdular. Cephe’nin halkı sokaklara döküp genel grevler ilân etmesi Suriye’deki manda idaresini sıkıntıya sokunca, Paris, Ulusal Cephe’yi muhatap kabul etmek zorunda kaldı. 1936 Eylül’ünde Paris’te varılan ve Suriye’ye kademeli bir bağımsızlık veren anlaşmayı uyarınca özgür bir parlamentonun seçilmesinden sonra istifa ederek [Nice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nice) şehrine gitti.[^2] Roma'daki bir otelde 22 Ekim 1939'da öldü.[^3][^4] Yerine [Ulusal Blokun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulusal_Blok_%28Suriye%29) adayı [Haşim el-Etâsî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C5%9Fim_el-Et%C3%A2s%C3%AE) getirildi, ancak Suriye 1946'da tam bağımsızlığa kadar askeri olarak kontrolde kaldı.

Suriyeliler, daha önceleri “Lübnan’ı satmakla” suçladıkları eski başkanlarının cenazesini Şam'a götürüp büyük bir devlet töreniyle defnettiler.[^5]

## Ayrıca bakınız

- [Osmanlı İmparatorluğu-Amerika Birleşik Devletleri ilişkileri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri-Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_ili%C5%9Fkileri)

## Dış bağlantılar

- [Mohammad Ali al-Abed](http://www.asharqalarabi.org.uk/center/rijal-ali.htm)

[^1]: Kuneralp, Sinan. "Ottoman Diplomatic and Consular Personnel in the United States of America, 1867-1917." In: Criss, Nur Bilge, Selçuk Esenbel, Tony Greenwood, and Louis Mazzari (editors). American Turkish Encounters: Politics and Culture, 1830-1989 (EBSCO Ebook Academic Collection). Cambridge Scholars Publishing, 12 July 2011. , 9781443832601. pp. 100 -108 . CITED: p. 102 . "As for Mehmed Ali Bey, he was of course recalled after the proclamation of the Constitution in July 1908 and went on to become independent Syria's president." <https://books.google.nl/books?id=FBcrBwAAQBAJ&pg=PA100>
[^2]: Bardakçı, Murat. Tarih boyunca hiç vârolmayan Lübnan'ı, Abdülhamid'in Washington Elçisi kurmuştu. 5 Ekim 2024. <https://www.haberturk.com/ozel-icerikler/murat-bardakci/3725901-tarih-boyunca-hic-vrolmayan-lubnani-abdulhamidin-washington-elcisi-kurmustu>
[^3]: Ex-Syrian President Dies. 23 Ekim 1939, s. 3. <https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t518056q/f3.item>
[^4]: Le Président de la République syrienne est mort. 23 Ekim 1939. <https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k46356406/f7.item>
[^5]: Bardakçı, Murat. Tarih boyunca hiç vârolmayan Lübnan'ı, Abdülhamid'in Washington Elçisi kurmuştu. 5 Ekim 2024. <https://www.haberturk.com/ozel-icerikler/murat-bardakci/3725901-tarih-boyunca-hic-vrolmayan-lubnani-abdulhamidin-washington-elcisi-kurmustu>
