# Mehmed İskender Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_%C4%B0skender_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mehmed İskender Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmed_%C4%B0skender_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5f/Mehmed_Iskender_Pasha.jpg)
* (Abdullah Freres Photographers, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1812
- **Doğum yeri:** Yarmolyntsi, Rus İmparatorluğu; (bugünkü Ukrayna)
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Takma adı:** "Ebû'n-nar"
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Hizmet yılları:** 1844-1861
- **Rütbesi:** Mirliva
- **Savaşları:** Kasım Ayaklanması; Milletler Baharı; Kırım Savaşı; Karakul Muharebesi; Gözleve Muharebesi

**Mehmed İskender Paşa** veya doğum adıyla **Antoni Aleksander Iliński** (1812, [Yarmolyntsi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarmolyntsi) – 1861, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Polonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonyal%C4%B1lar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva)sıdır.

[Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) döneminde (1839-1861) Osmanlı Ordusu'nda Bosna, Tuna, Kırım, Kafkaslar ve Bağdat'ta çeşitli görevler yaptı. [Karakul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakul_Muharebesi) ve [Gözleve](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6zleve_Muharebesi) Muharebeleri gibi önemli çatışmalarda bulundu. 1855 yılında [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) rütbesine terfi ederek paşa oldu.

## Hayatı

1812'de [Podolya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Podolya)'nın [Yarmolyntsi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarmolyntsi) kasabasında Polonya kökenli soylu bir ailenin oğlu olarak doğdu. [Kasım Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kas%C4%B1m_Ayaklanmas%C4%B1)'nda Litvanya Lejyonu'nda subay olarak görev aldı. Prens [Adam Czartoryski](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adam_Czartoryski)'nin Paris'ten yönettiği sürgünler hareketine katıldı. [Józef Bem](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B3zef_Bem) (sonraları Murad Paşa) komutasındaki Portekiz Lejyonu'nda, İspanya, Çin, Hindistan ve Fransız Lejyonlarında çalıştı. 1844'te [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) uyruğuna geçti.

1844'te İstanbul'da, [Michal Czajkowski](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%A2d%C4%B1k_Pa%C5%9Fa) (sonraları Mehmed Sâdık Paşa) yönetimindeki "Doğu Ajansı" adına Kazaklara yönelik çalışmalar yaparken Rusların ihbarı üzerine tutuklandı. Ruslar kendilerine teslim edilmesi için baskı yapıyorlardı. Kurtulmak için tutuklu iken din değiştirdi, Mehmed İskender adıyla Osmanlı uyruğuna geçti. [Kaymakam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaymakam) rütbesi ile orduya katıldı.

[Ömer Lütfi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_L%C3%BCtfi_Pa%C5%9Fa)'nın komuta ettiği Rumeli Ordusu'nda görev yaptı. 1851'de Hersek Paşası [Ali Paşa Rıdvanbegoviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Pa%C5%9Fa_R%C4%B1dvanbegovi%C3%A7)'in idamıyla sonuçlanan "isyan bastırma" harekâtında ön plandaydı. 1854'te [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)’nda Tuna Cephesi'nde "[başıbozuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9F%C4%B1bozuk)" birliklerini örgütledi, atlı birliklere komuta etti. Başarıları ve gözü pekliği ile burada [Miralay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miralay) (Albay) rütbesine yükseldi. 28 Mayıs 1854'te yaşanan [Karakul Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakul_Muharebesi)'nin galibidir. 7 Ağustos tarihinde [Bükreş](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCkre%C5%9F)'e giren Osmanlı öncü birliğinin başındaydı.

Ertesi yıl, bu kez Kırım'da [Gözleve Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6zleve_Muharebesi)'nde gösterdiği üstün yararlıklar nedeniyle [Mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) rütbesine terfi ederek paşa oldu. Aynı yıl, [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars)'ı kuşatan Rus ordusunu arkadan çevirmek için [Sohumkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sohum) limanına çıkan orduda öncü birliklerin başındaydı. Ancak bu güç Kars'a ulaşamadan şehir Rusların eline geçti.

1857'de [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat) Valisi ve Genel Komutanı olarak tayin edilen Ömer Paşa ile birlikte Bağdat'a gitti. [Necid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necid) ve [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra)'da aşiret ayaklanmalarının bastırılması için yürütülen askerî harekâta komuta etti. Aşiretler arasında "Ebû'n-nar" (Ateş Babası = Ateş Saçan) lakabıyla tanındı.

2 Haziran 1861 tarihinde İstanbul'da katıldığı bir ziyafet sonrası fenalaşarak öldü. [Edirnekapı Şehitliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirnekap%C4%B1_%C5%9Eehitli%C4%9Fi)'ne defnedildi.