# Mehdikulu Han Cevanşir > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehdikulu_Han_Cevan%C5%9Fir > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Mehdikulu Han Cevanşir, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehdikulu_Han_Cevan%C5%9Fir (CC-BY-SA-4.0) - **Hüküm süresi:** 1806-1822 - **Önce gelen:** İbrahim Halil Han - **Sonra gelen:** Hanlık kaldırılmıştır. - **Hanedan:** Cavanşirler - **Babası:** İbrahim Halil Han - **Doğum tarihi:** 1763 ve ya 1772 - **Doğum yeri:** Şuşa, Karabağ Hanlığı - **Ölüm tarihi:** 15 Mayıs 1845 - **Ölüm yeri:** Şuşa, Rus İmparatorluğu - **Defin yeri:** İmaret Mezarlığı - **Dini:** İslam **Mehdikulu Han Cevanşir** ([Azerbaycanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice): *Mehdiqulu xan Cavanşir*; d. 1763 və ya 1772, [Şuşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eu%C5%9Fa) - ö. 15 Mayıs 1845, [Şuşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eu%C5%9Fa)), [Karabağ Hanlığı'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaba%C4%9F_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)nın sonuncu ve dördüncü hanı. Karabağ Hanı olan [İbrahim Halil Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Halil_Han) ve eşi Hurşid Beyüm'ün oğludur. ## Hayatının ilk yılları Mehdikulu Han Karabağ Hanı İbrahim Halil Han ve eşi Hurşid Beyüm'ün oğlu olarak Şuşa'da dünyaya gelmiştir. Annesi olan Hurşid Begüm [Gence Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) olan [Cevad Han'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cevad_Han)ın kızı, [Şahverdi Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahverdi_Han_Ziyado%C4%9Flu)'ın torunudur.[^1] [Çarlık Rusyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) generali Sisianov'un 1805 yılında yazdığı raporuna göre, o zaman Mehdikulu Han'ın 33 yaşı varmış. Bu yüzden doğum tarihi olarak 1772 tarihi de gösterilmektedir. Gencliğinde [Kacarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Hanedan%C4%B1)'la olan savaşda yaralanmış ve burnunun yarısını kayıp etmiştir.[^2] ## İbrahim Halil Han dönemi Üvey kardeşi Muhammed Hasan Ağa ile birlikte kuzenleri Muhammed Bey'i (Mehrali Bey'in oğlu) [Karabağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaba%C4%9F)'dan uzaklaştırmak için babası tarafından gönderilmişti. Muhammed Bey 1797 yılında Kacar hükümdarı [Ağa Muhammed Şah'](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fa_Muhammed_%C5%9Eah)ın [Şuşa'](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eu%C5%9Fa)da öldürülmesinden kaynaklanan kargaşadan yararlanarak yönetimi ele almıştı.[^3] 1805 yılında babasının Rus'larla imzaladığı antlaşmadan sonra generalliğe yükselmiştir. Bu antlaşmaya göre, Rusya İbrahim Halili Karabağ'ın hanı, oğlu Mehdikulunu da onun vârisi olarak resmen tanıyordu. Aynı yılda o, babası tarafından General Sisianov'la birlikte [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC) üzerine olan yürüşe katılmak için gönderilmiştir. Fakat 1805 yılının 19 Kasımında kardeşi Muhammed Hasan'ın ölümünden sonra Şuşa'ya geri dönmüştür. ## Hükümdarlığı Hükümdarlığı resmi olarak 1806 yılının 13 Eylül'ünde başlamıştır. Tahta çıkışı babasının, Mehdikulu'nun eşlerinden birinin, kızının ve küçük oğlunun [Rus'lar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar) tarafından katl edilmesinden sonra gerçekleşmiştir. 11 Kasım'da yeni Han olarak [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'e gitmiş ve [Kafkaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)ın Rus canişini İvan Qudoviçin karşısında Rus imparatoru [I Aleksandr](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Aleksandr_%28Rusya%29)a sadık kalacağına dair yemin etmiştir. 1807 yılının 7 Ocak tarihinde [Andreas Eberhard von Budberg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andreas_Eberhard_von_Budberg)in emri ile Gudoviç tarafından kraliyet nişanı ile teltif edilmiştir.[^4] 21 Kasım 1822 yılında Kacarlar'a yaptığı teklifler yüzünden Rusya tarafından cezalandırılacağından korkarak Kacar İmparatorluğu'na kaçtı. Daha sonralar kendisine Rusya tarafından 6000 tümen aylık kesildi və Gerger vilayeti'nin gelirleri ona tahsis edildi. Onun kaçışından sonra, yani 1822 yılında Karabağ Hanlığı kaldırıldı ve [Rusya İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun bir eyaleti oldu. 8 Haziran 1827 yılında İvane Abxazi ve Mirze Adıgüzel Beyin arabuluculuğu ile Rusya İmparatorluğu'na olan bağlılığını yeniledi ve vatanına geri döndü. 7 Temmuz 1827 yılında yıllık 4 bin çervon ve Kacarlar'dan Karabağ'a gelmek için onu takib edecek ailelerden gelen vergi kendisine tahsis edildi. Ömrünün geride kalan kısmını İspan generalı [Juan van Halen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Juan_van_Halen)'le de tanışacağı Şahbulak yakınlarında yaşadı.[^5] 1845 yılının 14 Mayıs tarihinde hastalık yüzünden ölmüş ve [Ağdamdaki](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fdam_%28rayon%29) hanedanlık mezarlığı olan [İmaret Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0maret_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)nda defn edilmiştir. ## Madalyaları - "Kutsal Anna" Ordeni (1838 30 Nisan)[^6] [^1]: Ismayilov, Eldar. The Khans of Karabakh: The Elder Line by Generations. The Caucasus & Globalization, January 2014, s. 129-130. [^2]: Van Halen, Juan. Narrative of Don Juan Van Halen ́s imprisonment in the Dungeons of the Inquisition at Madrid, .... H. Colburn., 1827, s. 330. [^3]: Qarabaghi, Jamal Javanshir. A History of Qarabagh: An Annotated Translation of Mirza Jamal Javanshir Qarabaghi's Tarikh-e Qarabagh. Mazda Publishers, 1994, s. 104. [^4]: Ismayilov, Eldar. The Khans of Karabakh: The Elder Line by Generations. The Caucasus & Globalization, January 2014, s. 129-130. [^5]: Van Halen, Juan. Narrative of Don Juan Van Halen ́s imprisonment in the Dungeons of the Inquisition at Madrid, .... H. Colburn., 1827, s. 330. [^6]: Ismayilov, Eldar. The Khans of Karabakh: The Elder Line by Generations. The Caucasus & Globalization, January 2014, s. 129-130.