# Mehdi Fraşiri

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehdi_Fra%C5%9Firi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mehdi Fraşiri, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehdi_Fra%C5%9Firi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5f/MehdiFrasheri.jpg)
* (old, public-domain)*

- **Sıra:** Geçici Yönetim Komitesi Başkanı; 15. Arnavutluk Başbakanı
- **Dönembaşı:** 24 Ekim 1943; 21 Ekim 1935
- **Dönemsonu:** 25 Ekim 1944; 9 Kasım 1936
- **Öncegelen:** Ibrahim Biçakçiu; Pandeli Evangjeli
- **Sonragelen:** Makam kaldırıldı; Kostaq Kota
- **Doğum yeri:** Fraşer, Arnavutluk (o dönem Osmanlı İmparatorluğu)
- **Ölüm yeri:** Roma, Italya
- **Eşi:** Nejre Frashëri
- **Çocukları:** Vehbi Frashëri; Mediha Frashëri; Ragip Frashëri; Shehriar Frashëri
- **İlişkiler:** Rakip Frashëri (baba); Aishe Çaçi (anna)
- **Meslek:** Yazar, Memur, Politikacı, Diplomat

**Mehdi bey Fraşiri** (*Mehdi Frashëri*, 28 Şubat 1872 - 25 Mayıs 1963), [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) bir entelektüel ve politikacıydı. İki kez [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk) Başbakanı ve ayrıca ikinci dönem Arnavutluk'un [Nazi Almanyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nazi_Almanyas%C4%B1)'ndaki kukla hükûmetinin Başbakanı olarak görev yaptı.

Mehdi Fraşiri, 1872'de [Ergiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ergiri)'nin [Fraşer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fra%C5%9F%C4%B1r) köyünde dünyaya geldi. [Koniça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koni%C3%A7e) ve [Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r%2C_Kuzey_Makedonya)'da okudu ve 1897'de [Mekteb-i Mülkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%C3%9Cniversitesi_Siyasal_Bilgiler_Fak%C3%BCltesi)'den mezun oldu.[^1] 1901'de [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da iken, Arnavut ulusalcı materyalleri küçük bir Arnavut grubuyla birlikte bastırdığı için yerel bir ev mahzeninde küçük bir basın kurulmasıyla suçlandı.[^2]

## Erken siyasi kariyeri ve savaşlar arası dönemi

Fraşiri, 1901-1903 yılları arasında Arnavutluk'un merkezinde [Peklin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Peklin) Kaymakamı olarak görev yaptı. Daha sonra [Ohri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ohri)'ye taşınarak Arnavutluk Kurtuluşunun Gizli Komitesine katıldı. Bir grup yerel Müslüman tarafından Arnavut milliyetçisi ve [Jön Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrkler) olarak kınanmıştı. 1918 tarihinde Arnavut hükûmeti bakanı ve 1920 yılında içişleri bakanıydı.[^3] 17 Mayıs 1914'te Uluslararası Kontrol Komisyonu üyesi olarak, [Korfu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korfu)z Protokolünü imzaladı.[^4] Aralık 1918'de Durrës Kongresi'ne katıldı. 1923'te Arnavutluk'un [Milletler Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milletler_Cemiyeti)'ndeki temsilcisiydi. 1930'larda Başbakan'ın 1935-1936 yılları arasında önemli görevlerde bulundu. 1930'ların başında medeni reform reform komitelerine Thoma Orollogaj ve Hasan Dosti ile birlikte katıldı.

### İtalya işgali

Fraşiri, [Benito Mussolini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Benito_Mussolini)'ye karşıydı ve Arnavutluk'u işgal etme politikasını sevmiyordu.[^5] Fraşiri, istilaya karşı acımasız saldırılar yayımlamak ve Mussolini'ye karşı bir röportaj yapmak için bu görevi üstlendi. Tiran hükûmetinin istifası sonrasında, İşgalci birlikler kapılara dayanınca, Türk Tabanlı'sında sığınma talebinde bulundu ve İtalyanlara destek veren bir beyan imzalamayı reddetti. İtalyan güvencelerine rağmen, Fraşiri yakında İtalya'da tutuklandı ve mahkûm edildi.

Fraşiri, 1942'de Arnavut anti-faşist faktörlerin toplandığı Peza Konferansının "Onursal Başkanı" na katıldı ve bu daha sonra komünist rejim tarafından bastırılacak bir olgu oldu.

Kısmen [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya)'da okuduğu için Almanlara sempati duyan Fraşiri, yakın ilişkilerin kurulması ve Arnavutları İtalyanlardan korumak için Alman bakanı [Erich von Luckwald](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erich_von_Luckwald)'la çalıştı.

### Alman işgali

İtalya'nın teslim edilmesinden sonra [Nazi Almanyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nazi_Almanyas%C4%B1) Balkanların kontrolünü ele geçirdi. Almanlar, öneminden ötürü değerlendirildi ve işgalden hemen sonra onun için aramaya başladılar. Fraşiri bulundu ve 16 Eylül'de [Hermann Neubacher](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hermann_Neubacher), Binbaşı [Franz von Scheiger](https://turkipedia.org/tr/wiki/Franz_von_Scheiger) ve [Herr Schliep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Herr_Schliep) ile görüşmeler yapmak üzere [Tiran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiran%2C_Arnavutluk)'a geri dönmeye karar verdiler. Toplantının bitiminden sonra, Arnavutluk'un bağımsızlığını [Hırvatistan bağımsız devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1z_H%C4%B1rvatistan_Devleti)'ne benzer şekilde Nazi Almanyası'nda kendi egemenliğine kavuşması kararlaştırıldı.

Fraşiri, meclis başkanlığı yapmayı kabul etti. 3 Kasım 1943'te Fraşiri, Başbakan [Recep Mitrovica](https://turkipedia.org/tr/wiki/Recep_Mitrovica)'nın görevi devralmasından dolayı istifa etti. Almanlar Fraşiri'nin halen rejim konseyinin başında kalması konusunda ısrar ettiler.

## İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra

Partizanlar Arnavutluk'ta zafer ilan ettiğinde, Almanlar Mehdi Fraşiri'yi onlarla birlikte tahliye etti. Fraşiri [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana)'ya taşındı ve sonunda ölümüne kadar yaşayacağı [Roma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Roma)'ya yerleşti.

[^1]: Nathalie CLAYER, The Albanian students of the Mekteb-i Mülkieye, in E. Özdalga (ed.), Late Ottoman Society, The Intellectual Legacy, London & New York, RoutledgeCurzon, 2005, pp. 289-308.
[^2]: Elisabeth Özdalga. Late Ottoman Society: The Intellectual Legacy. Routledge, 16 Mart 2011, s. 301-302. <https://books.google.com/books?id=LRMVn7D3QVMC&printsec=frontcover&dq=ozdalga+late+ottoman&hl=en&sa=X&ei=6_DrUqr0G7HjsAS8wIKQCA&ved=0CCsQ6AEwAA#v=onepage&q=mustafa%20kruja&f=false>
[^3]: Bernd Jürgen Fischer. Albania at war, 1939-1945. <https://books.google.com/books?id=vTZnAAAAMAAJ&pg=PA215&dq=mehdi+frasheri&hl=en&ei=nCJNTuv2IOjymAXAk4TrBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDQQ6AEwAg#v=onepage&q=mehdi%20frasheri&f=false>
[^4]: Albania's Captives. Pyrrhus J. Ruches. 1965. P. 91. <https://books.google.com/books?id=2k9pAAAAMAAJ&q=albania%27s+captives&dq=albania%27s+captives&hl=el&pgis=1>
[^5]: Owen Pearson. Albania in the twentieth century: a history, Volume 3. <https://books.google.com/books?id=3_Sh3y9IMZAC&pg=PA374&dq=mehdi+frasheri&hl=en&ei=nCJNTuv2IOjymAXAk4TrBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CEcQ6AEwBg#v=onepage&q=mehdi%20frasheri&f=false>
