# Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliyye

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_V%C3%A2l%C3%A2-y%C4%B1_Ahk%C3%A2m-%C4%B1_Adliyye
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliyye, https://tr.wikipedia.org/wiki/Meclis-i_V%C3%A2l%C3%A2-y%C4%B1_Ahk%C3%A2m-%C4%B1_Adliyye (CC-BY-SA-4.0)

![Meclis-i Vâlâ'nın bulunduğu Bâb-ı Âli binası](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/07/Bab-i_Ali.jpg)
*Meclis-i Vâlâ'nın bulunduğu Bâb-ı Âli binası (public-domain)*

- **Adı:** Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye
- **Ardıl:** Şûrâ-yı Devlet; Dîvân-ı Ahkâm-ı Adliyye
- **Tür:** İdari Yargı
- **Statü:** Yüksek Mahkeme
- **Amaç:** İdari uyuşmazlıkları çözme; Yasa tasarısı hazırlama
- **Merkez:** İstanbul
- **Lider unvanı:** Reis
- **Lider adı:** Koca Hüsrev Mehmed Paşa (ilk 1838-1839); Ahmed Fethi Paşa (1843-1844); Süleyman Refet Paşa (1844-1845); Keçecizade Fuat Paşa (1861-?); Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1866-?)

**Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye** ya da diğer adıyla **Meclis-i Vâlâ**, [Tanzimat dönemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat)nde [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin günümüzün [Yargıtay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarg%C4%B1tay_%28T%C3%BCrkiye%29) ve [Danıştay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dan%C4%B1%C5%9Ftay_%28T%C3%BCrkiye%29) eşdeğeri olarak hizmet veren üst kuruludur.

## II. Mahmud dönemi

![Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye'nin ilk reisi Koca Hüsrev Mehmed Paşa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bf/Koca_husrev.jpg)
*Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye'nin ilk reisi Koca Hüsrev Mehmed Paşa (public-domain)*

Başkanlığına eski seraskerlerden [Koca Hüsrev Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa)'nın getirildiği meclis beş üyeden oluşacak şekilde 24 Mart 1838'de kurulmuştur. Padişah [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) ve şeyhülislâmın [Mekkizade Mustafa Asım Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekkizade_Mustafa_As%C4%B1m_Efendi) huzurunda yapılan törenden sonra 31 Mart 1838'de faaliyete geçmiştir.

## Abdülmecid dönemi

Meclis-i Vâlâ, 8 Mart 1840'ta Padişah [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid)'in katıldığı bir merasimle [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li)'de inşa edilen yeni binasına taşınmıştır. Yeni mekanda padişahın çalışmaları takip edebilmesi için özel bir yer yapılmıştı. Padişah, bundan sonra her sene [Hicri Yılbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicri_y%C4%B1lba%C5%9F%C4%B1) olan [muharrem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muharrem) ayında bir önceki yılın çalışmalarının muhasebesini yapmak ve yeni yılda ele alınacak işler hakkında talimat vermek üzere meclisi ziyareti gelenek haline getirmiştir. [Tanzimat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat) ile beraber meclisin öneminin günden güne artması ve yetkilerinin genişlemesine paralel olarak yazı işlerini yürüten kâtiplerin sayısı da arttırılmıştır. Meclis kitâbeti düzenlenip bir evrak müdürlüğü kurulmuştur.

## Abdülaziz dönemi

1868 yılında [Sultan Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) döneminde bu yüksek mahkeme ikiye ayrılarak [Şura-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) adıyla [Danıştay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dan%C4%B1%C5%9Ftay_%28T%C3%BCrkiye%29) ve [Dîvân-ı Ahkâm-ı Adliyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2n-%C4%B1_Ahk%C3%A2m-%C4%B1_Adliyye) adıyla [Yargıtay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarg%C4%B1tay_%28T%C3%BCrkiye%29) kurulmuş; böylelikle, [yargı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarg%C4%B1) ve [yürütme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCr%C3%BCtme_erki) birbirinden ayrılmıştır.