# Mecit Ğafuri

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecit_%C4%9Eafuri
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mecit Ğafuri, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mecit_%C4%9Eafuri (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/79/%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82_%D0%93%D0%B0%D1%84%D1%83%D1%80%D0%B8_%D0%B2_%D0%A3%D1%84%D0%B0_%281911%29.jpg)
* (public-domain)*

- **Adı:** Mecit Ğafuri
- **Doğum yeri:** Ufa Guberniyası, Rus İmparatorluğu (bugün Ezem-Karan (Başkurtça: Еҙем-Ҡаран) Köyü, Ğafuri, Başkurdistan, Rusya)
- **Ölüm yeri:** Ufa, Başkurdistan, Rusya
- **Meslek:** Şair, romancı, yazarı
- **Milliyet:** Başkurt
- **Vatandaşlık:** Rus İmparatorluğu, SSCB
- **Alma mater:** Kazan Muhammediye Yüksek İslam Medresesi; Ufa Galiye Yüksek İslam Medresesi
- **Din:** İslam
- **Önemli eser:** "Diğer ülkelerde Müslümanların durumu"; "Kara yüzler" (1926); "Şairinin altın madenide" (1930); "Kim koyun yedi".

![İşimbay'daki Mecit Ğafuri anıtı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/%D0%9F%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D1%83_%D0%93%D0%B0%D1%84%D1%83%D1%80%D0%B8_16.07.2009_-_panoramio.jpg/1280px-%D0%9F%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D1%83_%D0%93%D0%B0%D1%84%D1%83%D1%80%D0%B8_16.07.2009_-_panoramio.jpg)
*İşimbay'daki Mecit Ğafuri anıtı (-AR-, CC-BY-SA-3.0)*

**Mecit Ğafuri** (Мәжит Ғафури; 20 Temmuz 1880 - 28 Ekim 1934), [Sovyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyet_halk%C4%B1) [Başkurt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkurtlar) [şair](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eair), [romancı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Roman), [oyun yazarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oyun_yazar%C4%B1).[^1][^2]

## İlk yılları

Mecit Ğafuri, [Başkurdistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkurdistan)'da, [Ğafuri ili](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%9Eafuri_%28il%29)'ne bağlı [Ezem-Karan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ezem-Karan) köyünde doğdu (*Başkurtça: Еҙем-Ҡаран*). [Kazan Muhammediye Yüksek İslam Medresesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammediye_%28Kazan%29) ve 1906'dan 1909'a kadar [Ufa Galiye Yüksek İslam Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galiye_Medresesi)'nde okudu.

1940 yılında Mecit Ğafuri onuruna Başkurdistan'da [bir bölge](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%9Eafuri_%28il%29) adlandırılmıştır.

1971'de [Başkurt Akademik Drama Tiyatrosu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mazhit_Gafuri_Ba%C5%9Fkurt_Akademik_Drama_Tiyatrosu) adını Mecit Ğafuri onuruna verdiler.

## Eserleri

### Şiirler

- *İşan şakirdlerine* ("Ишан шәкерттәренә", [Birleşik Türkçe Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak_T%C3%BCrk_alfabesi):*İşan şäkerttärenä*), 1902
- *Sibirya demiryolu* ("Себер тимер юлы", [Birleşik Türkçe Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak_T%C3%BCrk_alfabesi):*Seber timer yolu*)
- *Diğer ülkelerde Müslümanların durumu* ("Башҡа мәмләкәттәрҙә мосолмандарҙың хәле", [Birleşik Türkçe Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak_T%C3%BCrk_alfabesi):*Başqa mämlekättärzä mosolmandarzıň häle*)
- *Gílem* ("Ғилем", [Birleşik Türkçe Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak_T%C3%BCrk_alfabesi):*Ğilem*)
- *Genç ömür* ("Йәш ғүмер", [Birleşik Türkçe Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak_T%C3%BCrk_alfabesi):*Yäş ğümer*)
- *Vakıt yetişti* ("Ваҡыт етте", [Birleşik Türkçe Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak_T%C3%BCrk_alfabesi):*Vakıt ette*), 1905
- *Sevinç şarkı* ("Шатлыҡ йыры", [Birleşik Türkçe Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak_T%C3%BCrk_alfabesi):*Şatlık yırı*), 1905
- *Hürriyet devrinde* ("Хөрриәт дәүерендә"), 1905
- *Zengin kişi* ("Бай кеше", 1905 ("Бай", [Birleşik Türkçe Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak_T%C3%BCrk_alfabesi):*Bay*), 1907
- *İki kuş* ("Ике ҡош"), 1906
- *1906 yıldın 1907 yıla vasiyet* ("1906 йылдың 1907 йылға васыяты")
- *Yedinci yıl cevabı* ("Етенсе йылдың яуабы")
- *Bizim günler* ("Беҙҙең көндәр"), 1907
- *Kendim ve halkım* ("Үҙем һәм халҡым"), 1912
- *Ben Neredeyim* ("Мин ҡайҙа"), 1912
- *Bana elini ver* ("Бир ҡулыңды"), 1920
- *Kim koyun yedi* ("Һарыҡты кем ашаған")

### Hikayeleri

- *Fakirlikla geçmiş* ("Фәҡирлек менән үткән тереклек"), 1904
- *Açlık yıl ya da satılan kız* ("Аслыҡ йыл йәки һатлыҡ ҡыҙ")
- *Fakirlar ya da ev kadını* ("Ярлылар, йәки өйҙәш ҡатын")
- *Üvey çocuklar* ("Үгәй балалар")
- *Unutulmuş suç* ("Онотолған енәйәт")
- *Askerin karısı Hemıze* ("Һалдат ҡатыны Хәмиҙә")
- *Kara yüzler* ("Ҡара йөҙҙәр"), 1926
- *Şairinin altın madenide* ("Шағирҙың алтын приискыһында"), 1930
- *Hayatın adımları* ("Тормош баҫҡыстары").
- *İşçi* ("Эшсе"), 1921

### Drama

- *Kızıl yıldız* ("Ҡыҙыл йондоҙ"), 1925

[^1]: Başkurt Ansiklopedisi'nde “Mecit Ğafuri” Başkurtça makale. <http://bash.bashenc.ru/index.php/component/content/article/8-statya/3126-afuri>
[^2]: Başkurt Ansiklopedisi'nde “Mecit Ğafuri” Rusça makale. <http://rus.bashenc.ru/index.php/component/content/article/2-statya/11479-gafuri-mazhit>
