# Mecidiye Köşkü

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecidiye_K%C3%B6%C5%9Fk%C3%BC
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mecidiye Köşkü, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mecidiye_K%C3%B6%C5%9Fk%C3%BC (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Mecidiye_Kosku_Topkapi_Istanbul_2007_Pano.jpg/1280px-Mecidiye_Kosku_Topkapi_Istanbul_2007_Pano.jpg)
* (Gryffindor, public-domain)*

- **Yapı türü:** Köşk
- **Mimari tarz:** Ampir üslup
- **Mimar:** Sarkis Balyan
- **Konum:** Topkapı Sarayı, Fatih, İstanbul, Türkiye
- **Tamamlanma:** 1858

**Mecidiye Köşkü**, [Topkapı Sarayı Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1)'nin dördüncü avlusunda, [Sarayburnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sarayburnu) ve [Ahırkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1rkap%C4%B1) arasında yer alan bir [köşktür](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6%C5%9Fk). [Sultan Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) zamanında [Sarkis Balyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sarkis_Balyan) tarafından 1858 yılında inşa edilen bu bina,[^1] Topkapı Sarayı'nda yapılan en son padişah köşküdür.[^2][^3] [Ampir üslup](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ampir_%C3%BCslup)ta inşa edilmiştir.

## Tarihi

Topkapı Sarayı'na en son eklenen ve sarayın genel mimarisinden oldukça farklı görünümdeki Mecidiye Köşkü, dördüncü avlunun sağında o dönem harabe hâldeki Çadır Köşkü'nün yerine yaptırılmıştır. Topkapı Sarayı'nın terk edilmesinin ardından padişahların sarayda yapılan [cülûs](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%BCl%C3%BBs), sünnet, [Hırka-i Saâdet](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1rka-i_Sa%C3%A2det) merasimleri için geldiklerinde kullandıkları köşk, yabancı misafirlerin de ağırlandığı bir mekân olmuştur.[^4][^5] Köşkün alt odası ve teras bölümü bir dönem lokanta olarak hizmet vermiştir.[^6] 2023'te tamamlanan restorasyonun ardından ziyarete açılmıştır.[^7][^8] Önceden restoran olarak kullanılan bölümün sergi alanına çevrilmesi planlanmaktadır.[^9]

## Mimari

Mimarı, [Sarkis Balyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sarkis_Balyan)'dır.[^10][^11] Köşkün bodrum kat duvarları Çadır Köşkü'ne aittir. Bodrum katta [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminden kalma duvarlar da bulunmaktadır. Cephesi ise kirli beyaz [küfeki](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCfeki_ta%C5%9F%C4%B1) taşından yapılmıştır. Uzun dikdörtgen şeklindeki köşkte 19. yüzyıl [Fransız mimarisinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_mimarisi) etkisi açıkça görülmektedir.[^12]

![Esvap Odası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Wardrobe_Chamber_in_the_Fourth_Courtyard_of_Topkap%C4%B1_Palace%2C_Istanbul%2C_Turkey_001.jpg/1280px-Wardrobe_Chamber_in_the_Fourth_Courtyard_of_Topkap%C4%B1_Palace%2C_Istanbul%2C_Turkey_001.jpg)
*Esvap Odası (Moonik, CC-BY-SA-3.0)*

Kuzey cephesinde bulunan üç girişten kuzeydoğudaki padişaha ayrılmıştır. İki yandan mermer basamaklarla ulaşılan bu girişten geniş bir hole, buradan da iki sütunun taşıdığı açıklıkla büyük salona geçilmektedir. Salonun denize bakan cephesi dışa taşkın olarak düzenlenmiştir. Yapının ortasındaki ikinci giriş, mermerden yapılmış yuvarlak kemerlidir ve buradan tuvaletler ile servis mekânlarına ulaşılmaktadır. Kuzeybatıdaki üçüncü giriş ise köşkle birlikte inşa edilen küçük odalarla çevrili bir hol ve dışa taşkın büyük bir mekândan oluşan eşya odasına açılmaktadır.[^13] Köşkün dışında, kuzeybatı köşesinde, Mecidiye Köşkü'ne gelenlerin huzura çıkmadan önce burada giyimlerini kontrol ettikleri Esvap Odası bulunmaktadır. Yüksek pencereli ve kare planlı bir binada gelen misafirlere servis yapmak için de çeşitli malzemeler bulundurulurdu.[^14]

Pencereler, [Korint](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korint_d%C3%BCzeni) başlıklı yarım [payelerin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paye) taşıdığı basık [kemerlerle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemer_%28mimarl%C4%B1k%29); kapılar ise yine Korint başlıklı sütunlara oturan yuvarlak kemerlerle düzenlenmiştir. Pencere ve kapıların [kilit taşlarında](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilit_ta%C5%9F%C4%B1) [akantus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akantus_%28s%C3%BCsleme%29) yapraklarıyla çevrelenmiş madalyonlar bulunmaktadır. Kemer dolguları akantus yapraklarından oluşan bitkisel motiflerle bezenmiştir. Yapının kısa cephelerinde, pencereler arasında akantus yapraklarıyla süslü duvara gömülü payelerin çevrelediği [nişler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29) içerisinde, vazo üzerinde yükselen istiridye kabuğu motifleri yer almaktadır. Ayrıca yapı, kapı ve pencerelerin üzerinde [triglif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Triglif), akantus yaprakları ve istiridye kabuğu motifleriyle süslenmiş üç şerit tarafından çevrelenmektedir.[^15]

Yapı, [Dolmabahçe Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolmabah%C3%A7e_Saray%C4%B1) ile yaklaşık aynı tarihlerde yapılmış olması nedeniyle Batı mimarisinin saraydaki ilk örneklerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Gösterişli mimarisi, Dolmabahçe Sarayı'nda denenen Batı mimarisinin prototipi olarak kabul edilmektedir. Köşkün tavan süslemelerinin bazı bölümleri gerçek mimari eleman izlenimi verecek şekilde resmedilmiştir. Bu süslemeler, Dolmabahçe Sarayı, [Ihlamur Kasrı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ihlamur_Kasr%C4%B1) ve [Küçüksu Kasrı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCksu_Kasr%C4%B1)'nın tavan süslemeleriyle benzerlik göstermektedir. İç mekân süslemelerinde 19. yüzyıl Fransası'nda yaygın olan [Ampir üslubu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ampir_%C3%BCslup) uygulanmıştır. İç süslemelerde [barok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barok) motifler geniş ölçüde kullanılmış; duvar ve tavanlarda çeşitli kalıp süslemelerine, [kabartmalara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabartma), [avizelere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avize), aynalara ve konsollara yer verilmiştir. Köşkün mobilya ve tefrişinde büyük ölçüde [İkinci Fransız İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Frans%C4%B1z_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) (1850-1870) döneminin üslubu hâkimdir. İç mekânda Boulle tekniğinde yapılmış ayna ve büfeler bulunmakta; [abanoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abanoz) üzerine bağa, [pirinç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirin%C3%A7_%28ala%C5%9F%C4%B1m%29) ve yaldız bronz süslemeler kullanılmaktadır. Mobilyalar üzerinde müzik, resim ve edebiyatı simgeleyen [alegorik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alegori) motifler yer almakta olup, genel tasarımda [neo-klasik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Neoklasisizm) çizgiler hâkimdir.[^16]

[^1]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 190. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^2]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 190. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^3]: İstanbul Ansiklopedisi
[^4]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 190. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^5]: Bilecik, Gülberk. Ayverdi Haritası'nın Işığında 19. Yüzyılda İstanbul'un Tarihi Adası'nda İnşaat Faaliyetleri. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitütüsü, 2004, s. 234-235. <https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/40047.pdf>
[^6]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 190. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^7]: Mecidiye Köşkü 165 yıl sonra ziyarete açıldı. 18 Mayıs 2023. <https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/mecidiye-kosku-165-yil-sonra-ziyarete-acildi-768329.html>
[^8]: Topkapı Sarayı'ndaki 165 yıllık Mecidiye Köşkü ilk kez ziyarete açılacak. 2023. <https://www.aa.com.tr/tr/kultur/topkapi-sarayindaki-165-yillik-mecidiye-kosku-ilk-kez-ziyarete-acilacak/2783900>
[^9]: Restorasyonu tamamlanan 164 yıllık 'Mecidiye Köşkü' ziyarete açılıyor. <https://www.ntv.com.tr/n-life/kultur-ve-sanat/restorasyonu-tamamlanan-164-yillik-mecidiye-kosku-ziyarete-aciliyor,LHXoW1USoUClvlKvlFgERg>
[^10]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 190. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^11]: Bilecik, Gülberk. Ayverdi Haritası'nın Işığında 19. Yüzyılda İstanbul'un Tarihi Adası'nda İnşaat Faaliyetleri. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitütüsü, 2004, s. 234-235. <https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/40047.pdf>
[^12]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 190. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^13]: Bilecik, Gülberk. Ayverdi Haritası'nın Işığında 19. Yüzyılda İstanbul'un Tarihi Adası'nda İnşaat Faaliyetleri. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitütüsü, 2004, s. 234-235. <https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/40047.pdf>
[^14]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 190. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^15]: Bilecik, Gülberk. Ayverdi Haritası'nın Işığında 19. Yüzyılda İstanbul'un Tarihi Adası'nda İnşaat Faaliyetleri. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitütüsü, 2004, s. 234-235. <https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/40047.pdf>
[^16]: İrfez, Feryal. Mecidiye Köşkü. ÇEKÜL Vakfı. <https://katalogtarama.cekulvakfi.org.tr/resimler/3/14/23135/m000002877.pdf>
