# Mecdüddin İsa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecd%C3%BCddin_%C4%B0sa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mecdüddin İsa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mecd%C3%BCddin_%C4%B0sa (CC-BY-SA-4.0)

![Mecdüddin İsa'ya ait sikke. Merkezde bir altıgen yıldız içerisinde güneş yüzü tasviri bulunmaktadır. Mecdüddin İsa'nın adı ve unvanları üç satır halinde yazılmıştır.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d3/Artuqids_%28Mardin%29._al-Zahir_%27Isa._AH_778-809_AD_1376-1406._%C3%86_Fals_%2818mm%2C_2.84_g%2C_11h%29._Sunface_in_the_center_of_a_hexagram._Name_and_titles_of_al-Zahir_in_three_lines.jpg)
*Mecdüddin İsa'ya ait sikke. Merkezde bir altıgen yıldız içerisinde güneş yüzü tasviri bulunmaktadır. Mecdüddin İsa'nın adı ve unvanları üç satır halinde yazılmıştır. (1376-1406, CC-BY-SA-2.5)*

- **Unvan:** el-Zahir
- **Hüküm süresi:** 1376–1407
- **Önce gelen:** II. Şemseddin Dâvud
- **Sonra gelen:** Şehâbeddin Ahmed
- **Hanedan:** Artukoğulları

![Sultan İsa Medresesi'nin ana giriş kapısı.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Mardin_entrance_of_Sultan_Isa_Medresesi_in_2000-2001_059.jpg/1280px-Mardin_entrance_of_Sultan_Isa_Medresesi_in_2000-2001_059.jpg)
*Sultan İsa Medresesi'nin ana giriş kapısı. (Dosseman, CC-BY-SA-4.0)*

**Mecdüddin İsa el-Zahir**, [Artukluların](https://turkipedia.org/tr/wiki/Artuklu_Beyli%C4%9Fi) Mardin kolunda 1376–1407 yılları arasında hüküm süren bir Artuklu beyidir.[^1] [II. Şemseddin Dâvud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C5%9Eemseddin_D%C3%A2vud)'un oğludur. [Mardin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mardin)'de bulunan tarihi bir yapı ve eski bir medrese olan [Sultan İsa Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zinciriye_Medresesi_%28Mardin%29)'ni yaptırmıştır. Medresenin inşası 1385 yılında tamamlanmıştır.[^2][^3]

Hükümdarlığı döneminde, Artukluların Mardin kolu [Karakoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlular) hükümdarı [Kara Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Mehmed)'in hakimiyeti altına girdi. Kara Mehmed, 1384 yılında Mardin'i işgal etti ve Mecdüddin İsa'nın kendisine tabi olmasını sağladı. Bu tarihten itibaren Artuklular, Karakoyunluların vasal devleti olarak varlıklarını sürdürdüler.[^4] 1394 yılında [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur) bölgeyi işgal ederek Mardin'i ele geçirdi. Mecdüddin İsa, Timur'un hakimiyetini kabul ederek ona tabi oldu. Ancak bölge farklı güçler arasında ihtilaf konusu olmaya devam etti. 1407 yılında yerine oğlu [Şehâbeddin Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeh%C3%A2beddin_Ahmed) geçti. Kara Yusuf'un önderliğindeki Karakoyunlular, 1409 yılında Mardin'i ele geçirerek Artuklu hakimiyetine nihayet son verdiler.[^5] Son Artuklu Beyi olan [Şehâbeddin Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeh%C3%A2beddin_Ahmed) Musul'a gitti.[^6]

Mardin'in Artuklu Hanedanı ve Moğol İmparatorluğu tarafından yönetildiği dönemlerde şehirde basılan sikkeler, belirgin bir biçimde güneş ikonografisini kullanılmasıyla dikkat çeker.[^7]

[^1]: Bosworth, Clifford Edmund. The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual. Edinburgh University Press, 2022.
[^2]: Bloom, Jonathan Max. The Grove encyclopedia of Islamic art and architecture. Oxford university press, 2009.
[^3]: Islam: art and architecture. Ullmann, 2013.
[^4]: Bosworth, Clifford Edmund. The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual. Edinburgh University Press, 2022.
[^5]: Bosworth, Clifford Edmund. The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual. Edinburgh University Press, 2022.
[^6]: MARDİN. <https://islamansiklopedisi.org.tr/mardin>
[^7]: Ilisch, Lutz. Continuity and Transformation of the Lion and Sun Device on Coins of the Jazira from the Artuqid to the Safavid State. Institut Français d'Études Anatoliennes-Georges Dumézil, 2012, s. 105-124. <https://www.persee.fr/doc/anatv_1013-9559_2012_act_25_1_1235>
