# Me'mun el-Küzberi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Me'mun_el-K%C3%BCzberi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Me'mun el-Küzberi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Me%27mun_el-K%C3%BCzberi (CC-BY-SA-4.0) - **Makam:** Suriye Devlet Başkanı Yardımcısı; Suriye Devlet Başkanı; Suriye Halk Meclisi Başkanı - **Partisi:** Arap Kurtuluş Hareketi - **Sıra:** 12. - **Öncegelen:** Abdülhamid es-Serrac (Birleşik Arap Cumhuriyeti'nin parçasıyken); Nazım el-Kudsi - **Sonragelen:** İzzet en-Nus; Nazım el-Kudsi; Said el-Gazi - **Doğum tarihi:** 1914 - **Doğum yeri:** Şam, Osmanlı Suriyesi, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 2 Mart - **Ölüm yeri:** Beyrut, Lübnan - **Dönemsonu:** 28 Şubat 1954; 20 Kasım 1961; 16 Şubat 1954; 12 Eylül 1962 - **Dönembaşı:** 25 Şubat 1952; 29 Eylül 1961; 24 Ekim 1953; 12 Aralık 1961 **Me'mun el-Kuzberî** (مأمون الكزبري; 1914 - 2 Mart 1998),[^1] [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye)li siyasetçi, başbakan ve devlet başkanı vekili (29 Eylül - 20 Kasım 1961). ## Kariyer Lübnan başkenti [Beyrut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyrut)'ta [Lyon Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lyon_%C3%9Cniversitesi)nin [Saint-Joseph Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saint-Joseph_%C3%9Cniversitesi)nde [uluslararası hukuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uluslararas%C4%B1_hukuk) okudu, 1943'te [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'da avukat ve 1948'de [Şam Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%C3%9Cniversitesi)nde profesör oldu. 1953'te parlamentoya bağımsız olarak girerek kendisini askerî güç olan [Edib Çiçekli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edib_%C3%87i%C3%A7ekli) ile bağdaştırdı. Parlamento başkanı olarak seçildi ve Çiçekli tarafından anayasa değişikliği yapmak üzere Anayasa Meclisi Başkanı olarak görevlendirildi. Çiçekli ayrıca Küzberi'yi kendi siyasi aracı olan [Arap Kurtuluş Hareketi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_Kurtulu%C5%9F_Hareketi)nin (AKH) genel sekreteri olarak atadı. Küzberi, ayrıca partinin günlük gazetesi *et-Tahrir el-Arabi****yi (Arap Kurtuluşu) de yönetti.*** [Çiçekli devrildiğinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/1954_Suriye_asker%C3%AE_darbesi), Küzberi, meclis başkanı olarak ve anayasaya göre, 25 Şubat 1954'teki olağanüstü toplantıda devlet başkanı seçildi. Suriye ordusunda destekçiler ve Çiçekli muhalifleri arasında askeri çatışmayı önlemeyi başardı ve yönetimi 1949'daki Çiçekli darbesiyle kesilen eski devlet başkanı [Haşim el-Etâsî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C5%9Fim_el-Et%C3%A2s%C3%AE)'yi görev süresini tamamlamak için Şam'a geri döndürmeye çağırdı. Küzberi, AKH'nin başkanı olarak kaldı. Yeni seçimlere katıldı ve aynı yılın Ekim ayında meclise döndü. Şubat 1955'te Başbakan [Sabri el-Aseli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sabri_el-Aseli)'nin adalet bakanı olarak atandı ve aynı yılın Eylül ayında Başbakan [Said el-Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Said_el-Gazi)'nin eğitim bakanı oldu. Bu görevi Haziran 1956 yılına kadar tuttu. Mayıs 1956'da Şam Üniversitesinin başkan vekili oldu. 1958'de Şükri el-Kuvvetli başkanlığında Küzberi, hükûmetin bir üyesi olarak [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) ile [Birleşik Arap Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Arap_Cumhuriyeti)'nin kurulmasıyla sonuçlanan birleşme görüşmelerine katıldı. Birleşme sırasında siyasi olarak aktif değildi ve Suriye Avukatlar Barosu başkanı oldu. Üç yıl sonra, BAC'yi fesheden [1961 Suriye Darbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1961_Suriye_asker%C3%AE_darbesi)'ni onayladı. Bu darbenin önde gelen subaylarından biri Küzberi'nin kuzeni [Haydar el-Küzberi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haydar_el-K%C3%BCzberi)'ydi ve darbe liderleri Me'mun'dan BAC sonrası ilk hükûmeti kurmasını istedi. Küzberi, ağırlıklı olarak teknokratlardan ve üniversite profesörlerinden oluşan bir kabine kurdu. Başbakanlık görevine ek olarak Savunma ve Dışişleri Bakanlığı görevini de üstlendi ve Kasım 1961'deki istifasına kadar devlet başkanı olarak görev yaptı. Asıl amacı, özgür ve demokratik bir seçim yoluyla seçilmiş demokratik bir hükûmeti yeniden kurmaktı. [Aralık 1961'de milletvekili seçimleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/1961_Suriye_parlamento_se%C3%A7imleri) yapıldı. Küzberi yeniden milletvekili ve meclis başkanı seçildi. [Nazım el-Kudsi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Naz%C4%B1m_el-Kudsi) devlet başkanı oldu. 28 Mart 1962'de hem Küzberi hem de Kudsi, askeri diktatör [Abdülkerim en-Nahlavi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClkerim_en-Nahlavi) tarafından bir darbe girişiminde tutuklandı, ancak darbe başarısız olunca serbest bırakıldılar. Küzberi, 12 Eylül 1962'ye kadar meclis başkanı olarak kaldı. 1955'te [Bandung](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bandung)'daki [Bağlantısızlar Hareketi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Flant%C4%B1s%C4%B1zlar_Hareketi) Konferanslarında ve diğer birçok uluslararası konferansta Suriye'yi temsil etti. ## Sürgün ve ölüm [8 Mart 1963'te başka bir darbeden](https://turkipedia.org/tr/wiki/1963_Suriye_asker%C3%AE_darbesi) sonra sürgüne gönderildi ve [Fas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fas)'a taşınmadan önce kısa süreliğine [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'ya yerleşti. [Rabat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rabat), [Kazablanka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazablanka) ve [Marakeş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marake%C5%9F) üniversitelerinde ders verdi. Suriye ve Fas'ta [medeni hukuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medeni_hukuk)un yorumlanmasında çeşitli kitaplar öğretti ve yayınladı. Arapçanın Fas üniversitelerinde ve mahkemelerinde yayılmasına aktif olarak katıldı. Kitapları Fas mahkemelerinde referans olarak kullanılmaktadır. 1996'da ülkedeki [iç savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCbnan_%C4%B0%C3%A7_Sava%C5%9F%C4%B1) sona erince [Lübnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCbnan)'a taşındı. 2 Mart 1998'de [Beyrut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyrut)'ta öldü ve [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'da toprağa verildi. ## Konuyla ilgili yayınlar - Sami Moubayed "Çelik ve İpek: 1900-2000 Suriye'yi Şekillendiren Kadın ve Erkekler" (Cune Press, Seattle, 2005). [^1]: March 1998.