# Mari Gerekmezyan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mari_Gerekmezyan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mari Gerekmezyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mari_Gerekmezyan (CC-BY-SA-4.0)

- **Kendi dilinde adı:** Մարի Կերեքմէզեան
- **Doğum tarihi:** 1913
- **Doğum yeri:** Talas, Kayseri, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Ölüm sebebi:** Verem
- **Yattığı yer:** Şişli Ermeni Mezarlığı
- **Kökeni:** Ermeni
- **Vatandaşlık:** Osmanlı İmparatorluğu; Türkiye
- **Eğitim:** İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi
- **Meslek:** Heykeltıraş, öğretmen
- **Partner:** Bedri Rahmi Eyüboğlu

**Mari Gerekmezyan** (Մարի Կերեքմէզեան, 1913, [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri) - 1947, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Ermenileri) asıllı Türk [heykel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Heykel)tıraş ve öğretmen.[^1] Türkiye'nin ilk kadın heykeltıraşlarından biri olarak kabul edilir.[^2]

1913 yılında [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri)'nin [Talas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talas%2C_Kayseri) ilçesinde doğan Gerekmezyan, [İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Devlet_G%C3%BCzel_Sanatlar_Akademisi) Heykel Bölümü'nde, [Rudolf Belling](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rudolf_Belling)'den ders aldı ve akademiyi birincilikle bitirdi. Bu sırada Arti Gırtaran İlkokulu, [Esayan Ermeni Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esayan_Ermeni_Okulu) ve [Getronagan Ermeni Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Getronagan_Ermeni_Lisesi)nde öğretmenlik yaptı. 1945'te, yaptığı ve günümüzde kayıp olan, *Yahya Kemal Büstü* ile birincilik ödülü kazandı. Bir dönem Türk şair ve ressam [Bedri Rahmi Eyüboğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedri_Rahmi_Ey%C3%BCbo%C4%9Flu) ile ilişkisi sırasında "Karadut" şiirinde atıf yapılan kişi oldu.[^3][^4] Eyüboğlu evli olduğu için bu ilişki Ermeni cemaatinin tepkisini çekti ve cemaat tarafından dışlandı. Gerekmezyan'ın yaptığı eserler hiç ön plana çıkmadı. [İstanbul Resim ve Heykel Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Resim_ve_Heykel_M%C3%BCzesi) ve [Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Resim_ve_Heykel_M%C3%BCzesi)'nde bazı eserlerdi sergilendi.

Mari Gerekmezyan 1946'da [verem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Verem) hastalığına yakalandı.[^5] Henüz sona eren [II. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) nedeniyle ilaç çok pahalıydı. Bedri Rahmi birçok tablosunu sattı ama Gerekmezyan'ı kurtaramadı. 29 Ekim 1947 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da 34 yaşında öldü.[^6] Naaşı [Şişli Ermeni Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ei%C5%9Fli_Ermeni_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na defnedildi. Anısına, 2012 yılının aralık ayında, öğretmenlik yaptığı [Getronagan Ermeni Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Getronagan_Ermeni_Lisesi)'nde sergi düzenlendi.[^7]

[^1]: Ziflioğlu, Vercihan. Exhibit marks Turkey’s first female sculptor. Hurriyet, 12 Aralık 2012. <http://www.hurriyetdailynews.com/exhibit-marks-turkeys-first-female-sculptor.aspx?pageID=238&nID=36624&NewsCatID=385>
[^2]: O sadece 'karadutum, çatalkaram' değildi.... Radikal. <http://www.radikal.com.tr/yazarlar/muge-akgun/o-sadece-karadutum-catalkaram-degildi-1113341/>
[^3]: Renda, edited by Günsel. The Transformation of Turkish culture: the Atatürk legacy. Kingston Press, 1986. <https://archive.org/details/transformationof00rend>
[^4]: Bedri Rahmi'nin 'kara dutu' Mari için sergi. Sabah. <http://www.sabah.com.tr/kultur_sanat/sergi/2012/12/09/bedri-rahminin-kara-dutu-mari-icin-sergi>
[^5]: 12 kadın 12 şair 12 hikaye. Haberturk.com, 29 Mayıs 2015. <https://www.haberturk.com/yasam/haber/1084484-12-kadin-12-sair-12-hikaye>
[^6]: Değirmenciyan, Sevan. Mari Gerekmezyan'ın son haykırışı. Agos, 22 Kasım 2020. <http://www.agos.com.tr/tr/yazi/24923/mari-gerekmezyan-in-son-haykirisi>
[^7]: Bedri Rahmi'nin 'kara dutu' Mari için sergi. Sabah. <http://www.sabah.com.tr/kultur_sanat/sergi/2012/12/09/bedri-rahminin-kara-dutu-mari-icin-sergi>
