Mari Gerekmezyan

Mari Gerekmezyan (Մարի Կերեքմէզեան, 1913, Kayseri - 1947, İstanbul), Ermeni asıllı Türk heykeltıraş ve öğretmen.^{[1]Ziflioğlu, Vercihan. Exhibit marks Turkey’s first female sculptor. Hurriyet, 12 Aralık 2012.} Türkiye'nin ilk kadın heykeltıraşlarından biri olarak kabul edilir.^{[2]O sadece 'karadutum, çatalkaram' değildi.... Radikal.}

1913 yılında Kayseri'nin Talas ilçesinde doğan Gerekmezyan, İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümü'nde, Rudolf Belling'den ders aldı ve akademiyi birincilikle bitirdi. Bu sırada Arti Gırtaran İlkokulu, Esayan Ermeni Okulu ve Getronagan Ermeni Lisesinde öğretmenlik yaptı. 1945'te, yaptığı ve günümüzde kayıp olan, Yahya Kemal Büstü ile birincilik ödülü kazandı. Bir dönem Türk şair ve ressam Bedri Rahmi Eyüboğlu ile ilişkisi sırasında "Karadut" şiirinde atıf yapılan kişi oldu.^{[3]Renda, edited by Günsel. The Transformation of Turkish culture: the Atatürk legacy. Kingston Press, 1986.[4]Bedri Rahmi'nin 'kara dutu' Mari için sergi. Sabah.} Eyüboğlu evli olduğu için bu ilişki Ermeni cemaatinin tepkisini çekti ve cemaat tarafından dışlandı. Gerekmezyan'ın yaptığı eserler hiç ön plana çıkmadı. İstanbul Resim ve Heykel Müzesi ve Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi'nde bazı eserlerdi sergilendi.

Mari Gerekmezyan 1946'da verem hastalığına yakalandı.^{[5]12 kadın 12 şair 12 hikaye. Haberturk.com, 29 Mayıs 2015.} Henüz sona eren II. Dünya Savaşı nedeniyle ilaç çok pahalıydı. Bedri Rahmi birçok tablosunu sattı ama Gerekmezyan'ı kurtaramadı. 29 Ekim 1947 yılında İstanbul'da 34 yaşında öldü.^{[6]Değirmenciyan, Sevan. Mari Gerekmezyan'ın son haykırışı. Agos, 22 Kasım 2020.} Naaşı Şişli Ermeni Mezarlığı'na defnedildi. Anısına, 2012 yılının aralık ayında, öğretmenlik yaptığı Getronagan Ermeni Lisesi'nde sergi düzenlendi.^{[4]Bedri Rahmi'nin 'kara dutu' Mari için sergi. Sabah.}