# Maraş Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mara%C5%9F_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Maraş Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mara%C5%9F_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Maraş Muharebesi
- **Parçası:** Kurtuluş Savaşı Güney Cephesi
- **Tarih:** 21 Ocak - 12 Şubat 1920
- **Yer:** Maraş
- **Sonuç:** Türk zaferi. Maraş'ın kurtuluşu.
- **Savaşan:** Kuvâ-yi Milliye; Fransa; Ermeni Lejyonu
- **Komutan:** Arslan Bey (Toğuzata); Kılıç Ali Bey (Ali Kılıç); Henri Gouraud; General Quérette; Yarbay Robert Normand; Binbaşı Corneloup; Yüzbaşı Pierre-Jean Daniel André
- **Güç:** 30.000 (sivil milisler de dahil olmak üzere); 45.000
- **Kayıp:** Toplam: 910 zaiyat; (160 ölü, 280 yaralı, 300 soğuktan donmuş, 170 kayıp); 5.000-12.000 ölü Ermeni sivil. (Bunların 3.000'i Türk, Kürt ve Çerkes köylüler arasında öldürülen Ermeni sivillerdi)

**Maraş Muharebesi**, 21 Ocak - 12 Şubat 1920 tarihleri arasında gerçekleşen, [Maraş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahramanmara%C5%9F)'ın kurtuluşu ile sonuçlanan muhaberedir.

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda yenilmesi üzerine, 30 Ekim 1918'de imzalanan [Mondros Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)[^1] çerçevesinde [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'nun birçok yeri gibi Maraş' da işgal altına alınmış ve işgal güçlerine karşı 21 Ocak 1920'de başlayan direniş, 12 Şubat 1920 tarihinde işgalin ortadan kalkması ile sonuçlanmıştır.

## Sütçü İmam olayı

Savaş çıkacağının ilk kıvılcımı 31 Ekim 1919'da [Sütçü İmam](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCt%C3%A7%C3%BC_%C4%B0mam) Olayı ile yaşanmıştır. Ermeni-Fransız Lejyon askerlerin [Uzunoluk Hamamı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzunoluk_Hamam%C4%B1)'ndan çıkan peçeli [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) kadınlarına el uzatmaları sonucunda ayaklanan [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler)-[Fransızlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar)a saldırmaya çalışsa da Ermeni-Fransız askerler, olaya müdahale etmek isteyen Çakmakçı Sait'i yaraladı.[^2] Sütçü İmam'ın da karşılık vererek Ermeni-Fransız lejyonerlere kurşun atmasından sonra kısa süreli bir arbede yaşandı.[^3]

### Bayrak Olayı

27 Kasım 1919'da [Agop Hırlakyan Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Agop_H%C4%B1rlakyan)'ın evinde [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) komutanı için bir dans tertiplenir. Komutanın dansa davet ettiği [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) kızı "Sizinle dans etmekten mazurum. Çünkü kendimi esarette hissediyorum. Kalede Türk Bayrağı dalgalandığı sürece, sizinle dans edemem" diyerek teklifini kabul etmez. Bunun üzerine kaledeki [Türk Bayrağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_bayra%C4%9F%C4%B1) indirilir.[^4][^5] Fransızların şehrin kalesindeki [Türk Bayrağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_bayra%C4%9F%C4%B1)'nı indirmeleri, suçsuz kişileri öldürmeleri, Maraş ileri gelenlerinin tutuklamaları tepkileri artırdı. Ulu Cami İmamı [Rıdvan Hoca](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C4%B1dvan_Hoca)'nın "Kalesinde bayrağı dalgalanmayan ülkede cuma namazı kılınmaz!" sözü, halkı Fransızlara karşı harekete geçirdi. Kaleye saldıran Maraş halkı, içerideki Fransız askerlerini etkisiz hâle getirip yeniden Türk bayrağını dikti. Bunun üzerine 72 gün boyunca şehrin her yanında çatışma çıktı. Muharebe sırasında yaşanan en büyük çarpışma [Türkoğlu Savunması](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrko%C4%9Flu_Savunmas%C4%B1) idi. Ayrıca [Pazarcık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pazarc%C4%B1k%2C_Kahramanmara%C5%9F)'ta da bir savunma yapılmıştır. [Afşin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Fin) ve [Elbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elbistan) çevresinden de önemli derecede yardım gönderilmiştir.[^6] Daha sonra Fransızlar şehri 11 Şubat 1920'de boşalttı.[^7] Fransızlar [İslahiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slahiye) yolunda [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye) saldırılarına uğradı. Böylece 200 kayıp verdi.

## Savaş sonucunda

![Sütçü İmam Türbesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2d/Imamsutcu1.jpg)
*Sütçü İmam Türbesi (Dilbirligi, CC-BY-SA-3.0)*

- Fransız askerler, [Islahiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slahiye) tarafına geri çekildi. Hemen ardından [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) ve [Kâzım Karabekir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2z%C4%B1m_Karabekir) birer telgraf çekerek Millî Kuvvetler'in galibiyetini kutladı.[^8]
- Maraş'taki birlikler [Urfa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urfa_Muharebesi)'ya yardım olarak gönderildi.
- Güney Cephesi'nde [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)'nin kendine güveni arttı.
- [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan sonra Maraş'a 5 Nisan 1925'te [İstiklal Madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stikl%C3%A2l_Madalyas%C4%B1) ve 7 Şubat 1973'te *Kahraman* unvanı verildi.[^9]

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.kahramanmaras.gov.tr/anasayfa.asp?menu=1&ana=2&alt=1&sayfa=19>
[^2]: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi. <http://ilahiyat.ksu.edu.tr/sutcuimam.php>
[^3]: Alim Öztürk. "T.C İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 1". 2007, s. s. 26.
[^4]: Özakman, Turgut. Bir bayrak için. Hürriyet, 24 Ekim 2005. <https://www.hurriyet.com.tr/bir-bayrak-icin-3428349>
[^5]: Bayrak Olayı. Kahramanmaraş Belediyesi. <https://kahramanmaras.bel.tr/bayrak-olayi-0>
[^6]: :Elbistan Belediyesi:. <http://www.elbistan.bel.tr/tarihce.asp>
[^7]: Metin Özdamarlar. "Millî Yemin (1919-1921)". 2009, s. s. 26.
[^8]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.kahramanmaras.gov.tr/anasayfa.asp?menu=1&ana=2&alt=1&sayfa=19>
[^9]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.kahramanmaras.gov.tr/anasayfa.asp?menu=1&ana=2&alt=1&sayfa=19>
