# Manuk Azaryan Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Manuk_Azaryan_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Manuk Azaryan Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Manuk_Azaryan_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1849
- **Doğum yeri:** İstanbul
- **Ölüm tarihi:** 1922
- **Makam:** Meclis-i Âyan üyesi
- **Vatandaşlığı:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Milliyeti:** Osmanlı Ermenisi

**Manuk Azaryan Efendi,** (1849 - 1922), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminde görev yapmış [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) diplomat.

2 Temmuz 1849'da [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da dünyaya gelmiştir. Tüccar Agop Azaryan Efendi'nin oğludur. Ortaköy Ermeni Rüştiyesi'nde ve [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris)'te [College de France](https://turkipedia.org/tr/wiki/Coll%C3%A8ge_de_France)'da okumuştur. [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e), [Ermenice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenice), [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca), [İtalyanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanca), [İspanyolca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyolca), [Latince](https://turkipedia.org/tr/wiki/Latince) ve [Rumca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca) öğrenmiştir. 1870'te [Mekteb-i Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu) Fransızca öğretmenliğine atanmış, 1872'de [Ticaret ve Nafıa Nezâreti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ticaret_ve_Ziraat_Nez%C3%A2reti)'ne naklen geçmiştir. 1874'te Sadaret tercümanlığına atanmış, 1875'te baştercüman olmuştur. [Bosna-Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) komutanlığı posta memurluğu, 1878'de Zara şehbenderliği yapmış, 1879'da [Petersburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg) sefareti birinci katipliğine yükseltilmiştir. 5 Eylül 1887'de [Barselona](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barselona) başşehbenderliğine atanmıştır. [Hariciye Nezâreti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hariciye_Nez%C3%A2reti) müsteşarlığında bulunmuş, 27 Aralık 1908'de [Meclis-i Âyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_%C3%82yan) üyeliğine atanmıştır. Ermeni cemaatinin idarî işlerinde önemli görevler yapan Azaryan Efendi, 1909'da patrik tarafından cismanî başkan seçilmiştir. 1910, 1911'de [Patrikhane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Apostolik_Kilisesi) umum meclisi reisliği görevlerinde bulunmuş, 1922'de vefat etmiştir. Avusturya devletince [Franz Joseph](https://turkipedia.org/tr/wiki/Franz_Joseph_Ni%C5%9Fan%C4%B1), İspanya devletince İsabella Katolik nişanlarıyla ödüllendirilmiştir. İran, Rusya, Romanya devletlerince de nişanlar verilmiştir.[^1]

[^1]: Türkiye Büyük Millet Meclîsi Vakfı Yayınları No : 15 Türk Parlamento Tarihi Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyet II. Cilt Ayan Ve Mebûsân Meclisleri Üyelerinin Özgeçmişleri Prof. Dr. İhsan Güneş Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu sayfa 145