Manuk Azaryan Efendi

Manuk Azaryan Efendi, (1849 - 1922), Osmanlı döneminde görev yapmış Ermeni diplomat.

2 Temmuz 1849'da İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Tüccar Agop Azaryan Efendi'nin oğludur. Ortaköy Ermeni Rüştiyesi'nde ve Paris'te College de France'da okumuştur. Türkçe, Ermenice, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca, Latince ve Rumca öğrenmiştir. 1870'te Mekteb-i Harbiye Fransızca öğretmenliğine atanmış, 1872'de Ticaret ve Nafıa Nezâreti'ne naklen geçmiştir. 1874'te Sadaret tercümanlığına atanmış, 1875'te baştercüman olmuştur. Bosna-Hersek komutanlığı posta memurluğu, 1878'de Zara şehbenderliği yapmış, 1879'da Petersburg sefareti birinci katipliğine yükseltilmiştir. 5 Eylül 1887'de Barselona başşehbenderliğine atanmıştır. Hariciye Nezâreti müsteşarlığında bulunmuş, 27 Aralık 1908'de Meclis-i Âyan üyeliğine atanmıştır. Ermeni cemaatinin idarî işlerinde önemli görevler yapan Azaryan Efendi, 1909'da patrik tarafından cismanî başkan seçilmiştir. 1910, 1911'de Patrikhane umum meclisi reisliği görevlerinde bulunmuş, 1922'de vefat etmiştir. Avusturya devletince Franz Joseph, İspanya devletince İsabella Katolik nişanlarıyla ödüllendirilmiştir. İran, Rusya, Romanya devletlerince de nişanlar verilmiştir.^{[1]Türkiye Büyük Millet Meclîsi Vakfı Yayınları No : 15 Türk Parlamento Tarihi Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyet II. Cilt Ayan Ve Mebûsân Meclisleri Üyelerinin Özgeçmişleri Prof. Dr. İhsan Güneş Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu sayfa 145}