# Mandalzâde Hüsâmeddin Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mandalz%C3%A2de_H%C3%BCs%C3%A2meddin_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Mandalzâde Hüsâmeddin Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mandalz%C3%A2de_H%C3%BCs%C3%A2meddin_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0b/Mandalz%C3%A2de_H%C3%BCs%C3%A2meddin_Pasha.jpg) * (public-domain)* - **Makam:** Kaptan-ı derya - **Dönembaşı:** 26 Nisan 1770 - **Dönemsonu:** Temmuz 1770 - **Öncegelen:** Eğribozlu İbrahim Paşa - **Sonragelen:** Câfer Paşa - **Doğum yeri:** Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** Temmuz 1770 - **Ölüm yeri:** Osmanlı İmparatorluğu **Mandalzâde Hüsâmeddin Paşa** (ö. Temmuz 1770), [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)-[İspanyol](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyollar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı, devlet adamı ve denizcidir. 26 Nisan-Temmuz 1770 tarihleri arasında [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya)lık yaptı. Bu görevdeyken, [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın ağır bir yenilgi aldığı [Çeşme Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme_Deniz_Muharebesi)'nde donanmaya komuta etti. ## Hayatı Anne tarafından [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) asıllı [Canım Hoca Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Can%C4%B1m_Hoca_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'nın torunudur. Babası ise [İspanyol](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyollar) kökenli[^1] [Frenk Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frenk_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'nın oğlu [Abdülkadir Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClkadir_Pa%C5%9Fa_%281750_%C3%B6l%C3%BCml%C3%BC%29)'dır. Hüsâmeddin Paşa tersanede yetişmiş bir denizciydi. 1769 yılında mirmiran rütbesine ulaştı ve [mutasarrıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasarr%C4%B1f)lığa tayin edildi. 26 Nisan 1770'te, [1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) devam etmekteyken, [Eğribozlu İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Fribozlu_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)'nın yerine vezirlikle Kaptan-ı Derya tayin edildi. Hüsâmeddin Paşa göreve geldiğinde Osmanlı donanması ihmâl edilmiş ve çok zayıf bir duruma gelmişti. Rusya ise [Baltık denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balt%C4%B1k_Denizi)ndeki donanmasını kuvvetlendirmişti ve donanmasına [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) ve [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'de üs kurmak istiyordu. [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere)'yle iş birliği yapan Rusya [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)na yolladığı casusların kışkırtmasıyla [Ortodoks](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortodoks) vatandaşlar arasında [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ne karşı ayaklanma çıkarttı. Bu ayaklanmayı denizden desteklemek için de Amiral Grigoriy Spiridov komutasındaki Rus donanması [Cebelitarık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cebelitar%C4%B1k)'tan [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'e girerek Mora'ya doğru hareket etti. 5 Temmuz 1770 tarihinde Hüsâmeddin Paşa'nın filosu Koyun Adaları mevkiinde Amiral Spiridov'un filosuyla karşı karşıya geldi. Çıkan çatışmada her iki filonun gemileri de yara aldı ve yangın çıktı. Hüsâmeddin Paşa komutanlarından [Cezayirli Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayirli_Gazi_Hasan_Pa%C5%9Fa)'nın bütün itirazlarına rağmen donanmayı hareket ettirerek [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) açıklarında [Sakız Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'yla [Çeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme%2C_%C4%B0zmir) limanı arasındaki sulara demirledi. Hüsâmeddin Paşa'nın bu kararı ertesi gün Osmanlı donanmasının [İnebahtı Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nebaht%C4%B1_Deniz_Muharebesi)'ndan bu yana aldığı ilk büyük yenilgiyi almasına neden olacaktı. ![Hüsâmeddin Paşa'nın komutasındaki Osmanlı donanmasının Rus donanmasına karşı Çeşme Deniz Muharebesi'ndeki yenilgisi (1770)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Jacob_Philipp_Hackert_-_Untergang_der_t%C3%BCrkischen_Flotte_in_der_Schlacht_von_Tschesme_%281771%29.jpg/1280px-Jacob_Philipp_Hackert_-_Untergang_der_t%C3%BCrkischen_Flotte_in_der_Schlacht_von_Tschesme_%281771%29.jpg) *Hüsâmeddin Paşa'nın komutasındaki Osmanlı donanmasının Rus donanmasına karşı Çeşme Deniz Muharebesi'ndeki yenilgisi (1770) (Jacob Philipp Hackert, public-domain)* 6 Temmuz günü İngiliz donanmasına ait bir ateş kayığı Çeşme limanına girdi. İngiliz ve Rus donanmaları açıklarda bekliyordu. Hüsâmeddin Paşa Osmanlı donanmasını açık denize çıkararak savaşma cesaretini göstermedi. Kaçacak bir yeri olmayan ve yan yana demirlemiş Osmanlı gemileri tutuştu. Savaş yapmaya gerek bile kalmadan Osmanlı donanması tamamen imha edilmiş oldu. Cezayirli Hasan Paşa yaralı olarak kurtuldu. [Çeşme Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme_Deniz_Muharebesi) olarak bilinen bu çatışmadan sonra Hüsâmeddin Paşa azledildi. Paşa, birkaç hafta içinde üzüntüden ölmüştür. Yerine getirilen [Câfer Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%A2fer_Pa%C5%9Fa_%28kaptan-%C4%B1_derya%29) da Çeşme mağlubiyetinin sorumlularındandı. Onun da ihmali anlaşılınca azledilerek 22 Ekim 1770'de yerine [Cezayirli Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayirli_Gazi_Hasan_Pa%C5%9Fa) Kaptan-ı Deryalığa tayin edildi. [^1]: Akkaya, İbrahim. Osmanlı İmparatorluğundan Günümüze Denizlerimizin Âmirleri: Derya Kaptanları, Bahriye Nazırları, Deniz Kuvvet Komutanları. İstanbul Deniz Müzesi Yayınları, 2009, s. 81.