Mama Hatun

Mama Hatun, Saltuklu hükümdarı II. İzzeddin Saltuk'un kızı ve beyliğin 1191-1201 yılları arasındaki hükümdarıdır. Mama Hatun Arap kaynaklarında “Erzurum sâhibesi” olarak tanımlanmaktadır.^{[1]DURSUN ALİ ŞEKER, "MAMA HATUN", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/mama-hatun (09.06.2026).}

Abisi Nâsırüddin Muhammed'in ardından 1191 yılında hükümdar olmuştur. Hükümdarlığının ilk yılında Malazgirt'i kuşatan Eyyubi hükümdarı Selahaddin Eyyubi'nin yeğeni Takıyyüddin Ömer'e yardıma gitse de onun ölümü üzerine kuşatma kaldırılmıştır. Mama Hatun'un 10 yıl süren yeğenlerine karşı iktidarı elinde tutmaya çalıştığı değerlendirilmektedir. 1201 yılında yeğenlerine karşı destek bulmak amacıyla Eyyubi hükümdarı I. Adil'den kendine uygun birisiyle evlendirilmesi amacıyla yardım istemiştir. Nablus Valisi Fârisüddin Meymûn el-Kasrî ile evlendirilmek üzereyken yeğeni Alâeddin Melikşah tarafından tahttan indirilerek hapsedilmiştir. Mama Hatun'un sonraki yaşamı hakkında bilgi bulunmamaktadır.^{[2]Şeker, Dursun Ali. Mama Hatun. Türkiye Diyanet Vakfı, 2003, s. 548.}

Mama Hatun tarafından Erzurum-Erzincan kervan yolu üzerinde inşa ettirilen külliye, günümüz Tercan yerleşiminin kurulmasına ön ayak olmuştur.^{[3]Denknalbant, Ayşe. Mama Hatun külliyesi. Türkiye Diyanet Vakfı, 2003, s. 549-550.}