# Maliye Nezâreti

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Maliye_Nez%C3%A2reti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Maliye Nezâreti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Maliye_Nez%C3%A2reti (CC-BY-SA-4.0)

- **Adı:** Umur-ı Maliye Nezâreti
- **Türü:** Bakanlık
- **Kuruluş tarihi:** 28 Şubat 1838
- **Önceki kurum:** Hazîne-i Âmire; Mansûre Hazinesi
- **Kapanış tarihi:** 4 Kasım 1922
- **Sonraki kurum:** T.C. Maliye Bakanlığı
- **Bağlılığı:** Sadaret
- **Adres:** İstanbul, Osmanlı Devleti

![1881 yılının Ocak-Temmuz ayları arasında Maliye Nazırlığı yapan Hüseyin Tevfik Paşa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/71/Vidinli_Tawfik_Pasha.jpg)
*1881 yılının Ocak-Temmuz ayları arasında Maliye Nazırlığı yapan Hüseyin Tevfik Paşa (public-domain)*

**Maliye Nâzırlığı** veya **Maliye Nezâreti**, son dönem [Osmanlı hükûmetleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_h%C3%BCk%C3%BBmeti)nde [maliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maliye) işlerinden sorumlu olan [nâzırlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bakanl%C4%B1k)tır.[^1]

Maliye Nazırlığı [II. Mahmut](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) döneminde 28 Şubat 1838 tarihli fermanla Hazîne-i Âmire ve Mansûre Hazînesinin birleştirilmesi sonucu kurulmuştur. [Abdurrahman Nafiz Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdurrahman_N%C3%A2fiz_Pa%C5%9Fa), Umur-ı Maliye Nazırı unvanıyla ilk Maliye Nazırı yapılmıştır. Ancak 2 Eylül 1839 tarihinde Maliye Mezareti tekrar ikiye ayrıldı. Nihayet 25 mayıs 1840 tarihinde Osmanlı Devleti'nin üç hazinesi (Hazine-i Amire, Maliye Hazinesi ve Hazine-i Redif) tek bir kurum altında toplanarak Umur-ı Maliye Nezareti kuruldu.[^2] 1876 yılında Meşrutiyetin ilanı üzerine Maliye Nazırlığı [Kânûn-ı Esâsî](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2n%C3%BBn-%C4%B1_Es%C3%A2s%C3%AE)'nin 40. maddesi uyarınca hazırlanan "Maliye Nezareti Heyetinin Teşkilatıyla Vezaifini Şamil Nizamname" ile tekrar düzenlendi ancak, 2 Ocak 1880 tarihli bir nizamnameyle Heyet-i Merkeziye (Merkez Teşkilatı) ve Heyet-i Mülhaka (Taşra Teşkilatı) olarak iki kısma ayrılarak son şeklini aldı.

Son Osmanlı Maliye Nazırı 1922 yılının Nisan-Kasım aylarında görev yapmış olan [Mehmed Tevfik Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Tevfik_Biren)'dir. Bu tarihten sonra bu görevi Ankara'daki Maliye Vekaleti üstlenmiş, sonradan dilde yapılan sadeleştirme sonucu "Maliye Bakanlığı" adını almıştır.

## Nazırlar listesi

- [Abdurrahman Nafiz Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdurrahman_N%C3%A2fiz_Pa%C5%9Fa) (Mart 1838 - Eylül 1839)
- [İbrahim Saib Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Saib_Pa%C5%9Fa) (Eylül 1839 - Şubat 1841)
- [Musa Safveti Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musa_Safvet%C3%AE_Pa%C5%9Fa) (Şubat 1841 - Eylül 1845)
- [Abdurrahman Nafiz Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdurrahman_N%C3%A2fiz_Pa%C5%9Fa) (Eylül 1845 - Şubat 1847)
- [İbrahim Sarim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Sarim_Pa%C5%9Fa) (Şubat 1847 - Şubat 1848)
- [Sadık Rıfat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%A2d%C4%B1k_R%C4%B1fat_Pa%C5%9Fa) (Mart - Nisan 1848)
- [Köse Hüseyin Hüsnü Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6se_H%C3%BCseyin_H%C3%BCsn%C3%BC_Efendi) (Şubat - Ağustos 1849)
- [Mehmed Halid Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Halid_Efendi) (Haziran 1850 - Ağustos 1851)
- [Ahmed Muhtar İtisami Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Muhtar_%C4%B0tis%C3%A2m%C3%AE_Pa%C5%9Fa) (Ekim 1852 - Kasım 1853)
- [Musa Safveti Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musa_Safvet%C3%AE_Pa%C5%9Fa) (Kasım 1853 - Kasım 1854)
- [Ali Şefik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_%C5%9Eefik_Pa%C5%9Fa) (Aralık 1854 - Mayıs 1855)
- [Ahmed Muhtar İtisami Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Muhtar_%C4%B0tis%C3%A2m%C3%AE_Pa%C5%9Fa) (Mayıs 1855 - Aralık 1856)
- [Mehmed Hasib Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Hasib_Pa%C5%9Fa) (Temmuz 1857 - Mart 1858)
- [Mehmed Hasib Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Hasib_Pa%C5%9Fa) (Şubat 1859 - Haziran 1860)
- [Taşcızade Mehmed Tevfik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Fc%C4%B1z%C3%A2de_Mehmed_Tevfik_Pa%C5%9Fa) (Kasım 1860 - Kasım 1861)
- [Ebubekir Mümtaz Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebubekir_M%C3%BCmtaz_Efendi) (Kasım 1861 - Haziran 1862)
- [Hüseyin Mecid Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Mecid_Efendi) (Haziran - Temmuz 1862)
- [Mehmed Nevres Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Nevres_Pa%C5%9Fa) (Temmuz 1862 - Ocak 1863)
- [Mustafa Fazıl Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_F%C3%A2z%C4%B1l_Pa%C5%9Fa) (Ocak 1863 - Mart 1864)
- [Mehmed Kâni Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_K%C3%A2ni_Pa%C5%9Fa) (Mart 1864 - Nisan 1865)
- [Mehmed Hurşid Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Hur%C5%9Fid_Pa%C5%9Fa) (Nisan - Aralık 1865)
- [Şirvanlızade Mehmed Rüşdi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirv%C3%A2n%C3%AEz%C3%A2de_Mehmed_R%C3%BC%C5%9Fd%C3%BC_Pa%C5%9Fa) (Aralık 1865 - Şubat 1869)
- [Mehmed Sadık Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_S%C3%A2d%C4%B1k_Pa%C5%9Fa) (Şubat 1869 - Ağustos 1870)
- [Mustafa Fazıl Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_F%C3%A2z%C4%B1l_Pa%C5%9Fa) (Ağustos 1870 - Ocak 1871)
- [Şirvanlızade Mehmed Rüşdi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirv%C3%A2n%C3%AEz%C3%A2de_Mehmed_R%C3%BC%C5%9Fd%C3%BC_Pa%C5%9Fa) (Ocak - Haziran 1871)
- [Ahmed Hamdi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Hamdi_Pa%C5%9Fa) (Haziran - Ağustos 1871)
- [Mehmed Sadık Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_S%C3%A2d%C4%B1k_Pa%C5%9Fa) (Ağustos - Kasım 1871)
- [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziya_Pa%C5%9Fa_%281826-1882%29) (Kasım 1871 - Şubat 1872)
- [Abdullah Galib Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdullah_G%C3%A2lib_Pa%C5%9Fa) (Şubat - Mayıs 1872)
- [Mehmed Emin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Emin_Pa%C5%9Fa_%28Maliye_Naz%C4%B1r%C4%B1%29) (Mayıs - Ağustos 1872)
- [Ahmed Hamdi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Hamdi_Pa%C5%9Fa) (Nisan 1873 - Mart 1874)
- [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziya_Pa%C5%9Fa_%281826-1882%29) (Mart 1874 - Nisan 1876)
- [Abdullah Galib Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdullah_G%C3%A2lib_Pa%C5%9Fa) (Nisan 1876 - Ocak 1877)
- [Mehmed Kâni Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_K%C3%A2ni_Pa%C5%9Fa) (Ocak - Ağustos 1878)
- [Ahmed Zühdü Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Z%C3%BChd%C3%BC_Pa%C5%9Fa) (Ağustos 1878 - Şubat 1879)
- [Ahmed Zühdü Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Z%C3%BChd%C3%BC_Pa%C5%9Fa) (Mayıs - Kasım 1879)
- [İbrahim Edib Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Edib_Efendi) (Kasım 1879 - Mayıs 1880)
- [Abdüllatif Suphi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BCllatif_Suphi_Pa%C5%9Fa) (Mayıs 1880 - Ocak 1881)
- [Hüseyin Tevfik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Tevfik_Pa%C5%9Fa) (Ocak - Temmuz 1881)
- [Ahmed Münir Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_M%C3%BCnir_Pa%C5%9Fa) (Temmuz 1881 - Kasım 1882)
- [Mehmed Münir Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_M%C3%BCnir_Bey) (30 Kasım 1882 - 3 Aralık 1882)
- [İbrahim Edib Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Edib_Efendi) (3-6 Aralık 1882)
- [Ahmed Münir Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_M%C3%BCnir_Pa%C5%9Fa) (Aralık 1882 - Ağustos 1885)
- [Kazazyan Agop Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Agop_Kazazyan_Pa%C5%9Fa) (28-30 Ağustos 1885)
- [Mustafa Zihni Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Zihni_Pa%C5%9Fa) (30 Eylül 1885 - Aralık 1886)
- [Kazazyan Agop Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Agop_Kazazyan_Pa%C5%9Fa) (Aralık 1886 - Mart 1887)
- [Mahmud Celaleddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_Cel%C3%A2leddin_Pa%C5%9Fa_%281839-1899%29) (Aralık 1887 - Ağustos 1888)
- [Kazazyan Agop Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Agop_Kazazyan_Pa%C5%9Fa) (Ağustos 1888 - Mart 1891)
- [Ahmed Nazif Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Nazif_Pa%C5%9Fa) (Mart 1891 - Kasım 1895)
- [Hüseyin Sabri Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Sabri_Bey) (Kasım 1895 - Ocak 1896)
- [Ahmed Nazif Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Nazif_Pa%C5%9Fa) (Ocak 1896 - Ekim 1897)
- [Hüseyin Tevfik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Tevfik_Pa%C5%9Fa) (Ekim 1897 - Ağustos 1898)
- [Ahmed Reşad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Re%C5%9Fad_Pa%C5%9Fa) (Ağustos 1898 - Nisan 1901)
- [Ahmed Reşad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Re%C5%9Fad_Pa%C5%9Fa) (Eylül 1901 - Ekim 1904)
- [Mehmed Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Ziy%C3%A2_Pa%C5%9Fa) (Aralık 1905 - 3 Ağustos 1908)
- [Mehmed Ragıb Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Rag%C4%B1b_Bey) (3-7 Ağustos 1908)
- [Mehmed Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Ziy%C3%A2_Pa%C5%9Fa) (7 Ağustos 1908 - Şubat 1909)
- [Menemenlizade Rifat Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menemenlizade_Rifat_Bey) (Şubat 1909 - Nisan 1909)
- [Osman Nuri Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Nuri_Bey) (Nisan 1909)
- [Menemenlizade Rifat Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menemenlizade_Rifat_Bey) (Mayıs - Temmuz 1909)
- [Mehmed Cavid Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cavid_Bey) (Temmuz 1909 - Ekim 1911)
- [Mustafa Nail Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Nail_Bey) (Ekim 1911 - Temmuz 1912)
- [Abdurrahman Vefik Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdurrahman_Vefik_Say%C4%B1n) (Temmuz 1912 - Ocak 1913)
- [Menemenlizade Rifat Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menemenlizade_Rifat_Bey) (Ocak 1913 - Şubat 1914)
- [Mehmed Cavid Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cavid_Bey) (Mart - Kasım 1914)
- [Mehmed Talat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa) (Kasım 1914 - Şubat 1917)
- [Abdurrahman Vefik Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdurrahman_Vefik_Say%C4%B1n) (Kasım 1918 - Şubat 1919)
- [Mehmed Atâ Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_At%C3%A2_Bey) (Şubat - Mart 1919)
- [Mehmed Tevfik Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Tevfik_Biren) (Mart 1919 - Mart 1920)
- [Faik Nüzhet Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Faik_N%C3%BCzhet_Terem) (Mart - Nisan 1920)
- [Ahmed Reşad Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Re%C5%9Fat_Yedi%C3%A7) (Nisan - Ağustos 1920)
- [Mehmed Nazif Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Nazif_Bey) (Ağustos - Eylül 1920)
- [Raşid Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ra%C5%9Fit_Erer) (Ekim 1920 - Ocak 1921)
- [Hüseyin Sabri Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Sabri_Bey) (Eylül - Ekim 1920)
- [Abdullah Lami Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdullah_Lami_Bayur) (Ocak - Haziran 1921)
- [Faik Nüzhet Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Faik_N%C3%BCzhet_Terem) (Ağustos 1921 - Nisan 1922)
- [Mehmed Tevfik Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Tevfik_Biren) (Nisan - Kasım 1922)

## Ayrıca bakınız

- [Türkiye Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazine_ve_Maliye_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28T%C3%BCrkiye%29)
- [Maliye Bakanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maliye_bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)

[^1]: Gelir İdaresi Başkanlığının Tarihi Gelişimi. <http://www.gib.gov.tr/index.php?id=103>
[^2]: İstanbul Defterdarlığının Tarihçesi. <http://www.ist-def.gov.tr/album/defterdar_tarihce.htm>