# Makalat

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Makalat
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Makalat, https://tr.wikipedia.org/wiki/Makalat (CC-BY-SA-4.0)

***Makalat***, [Hacı Bektaş Veli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Bekta%C5%9F-%C4%B1_Veli)'nin [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) dininin genel hükümlerini konu alan ve 1243 yılında yazdığı dinî tasavvufî ahlakî [Tekke edebiyatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tasavvuf_edebiyat%C4%B1) eseridir. Alevi-Bektaşi inancındaki dört kapı ve kırk makam *Makalat****ın ana konusudur. Kitap ***[***Arapça***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a)*** kaleme alınmıştır.***

Eser besmele, hamdele, salvele ve Hacı Bektaş Veli'ye övgüyle başlamakta ve çoğunlukla [Tasavvuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tasavvuf) konularını işleyen on bir bölümden (bâb) oluşmaktadır. [Din](https://turkipedia.org/tr/wiki/Din), [ahlak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahlak) kuralları, davranışlar ve hoşgörü işlenmiştir. Aşk, gönül, akıl, ilim, ahlak, nefis terbiyesi gibi konular soyut bir şekilde ele alınmış, ilimlerin Allah'a ait olduğu ve ilim öğrenmenin önemi anlatılmıştır. Eserde ayrıca [Âdem](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82dem)'in yaratılışı, şeytan ve sevdiği işler, Allah'ın varlığı ve birliği gibi konular da yer almaktadır. Anlaşılması zor olan hususlar günlük bir dille ve somut örneklerle anlatılmıştır.[^1]

Kitaptan kısa bir pasaj şöyledir:

**ÖĞÜT**

"Tarikatın, tasavvuf yolunun ilk makamı, bir âlime canı gönülden bağlanıp, tövbe etmektir. Tövbe, canı gönülden olan pişmanlıktır ve mutlaka yapılmalıdır. Tövbe ederken gözyaşı dökmelidir. [Tövbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%B6vbe)yi kabul edecek olan [Allah-û Teâla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Allah)'dır. Tövbe ettikten sonra O'na tevekkül etmelidir. İkinci makamı, talebe olmaktır. Üçüncü makamı, mücahede, nefse zor gelen, nefsin istemediği şeyleri yapmaktır. Dördüncü makamı, hocaya hizmettir. Beşinci makamı, korkudur. Altıncı makamı, ümitli olmaktır. Yedinci makamı, şevktir ve [fakir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fakir)liktir. Marifetin birinci makamı edep, ikinci makamı, korkudur. Üçüncü makamı, az yemektir. Dördüncü makamı, sabır ve kanaattır. Beşinci makamı, utanmaktır. Altıncı makamı, cömertliktir. Yedinci makamı, ilimdir. Sekizinci makamı, marifettir. Dokuzuncu makamı, kendi [nefs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nefis)ini bilmektir."

[^1]: Duran, Hamiye. MAKÂLÂT (HACI BEKTAŞ VELİ). Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü. <https://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/makalat-haci-bektas-veli>
