# Mahmud Raif Efendi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_Raif_Efendi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Mahmud Raif Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mahmud_Raif_Efendi (CC-BY-SA-4.0) - **Kendi dilinde adı:** Mahmud Raif Efendi - **Kendi adının dili:** Türkçe - **Doğum tarihi:** 1760 (?) - **Ölüm tarihi:** 1807 - **Ölüm yeri:** İstanbul - **Takma adı:** İngiliz Mahmud - **Meslek:** Reîsü'l-küttâb - **Önemli eser:** Tableau des Nouveaux Reglements de L'Empire Ottoman (Osmanlı İmparatorluğu'nda Yeni Nizamların Cetveli) (1798); Journal du Voyage de Mahmoud Raif Efendi en Angleterre **Mahmud Raif Efendi** (d. 1760 (?) - ö.1807), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [reîsü'l-küttâb](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C3%AEs%C3%BC%27l-k%C3%BCtt%C3%A2b)ı, ıslahat yazarı, ressamı ve musiki erbabıdır.[^1][^2] [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun ilk daimi yurtdışı sefarethanesi olan Londra Büyükelçiliği'nde, 1793-1797 yılları arasında [büyükelçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCkel%C3%A7i) [Yusuf Agah Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Agah_Efendi)'nin serkatipliğini (başkatipliğini) yapmıştır.[^3][^4] Mahmud Raif Efendi, Londra dönüşünde İstanbul'da 1798 yılında Fransızca yayınladığı *Tableau des Nouveaux Reglements de L'Empire Ottoman* (*Osmanlı İmparatorluğu'nda Yeni Nizamların Cetveli*) adlı eseriyle tanınmaktadır; [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Nizam-ı Cedid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd) hareketleri sonucunda sahip olduğu yenilikleri anlatan bu kitap[^5] 1988 yılında Latin hafleriyle [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) olarak da basılmış[^6] ve bu kitap hakkında bir de inceleme eseri yayınlanmıştır.[^7] Kitapta 28 adet detaylı çizim de bulunmaktadır.[^8] Mahmud Raif Efendi, Londra'da bulunduğu sırada [coğrafya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Co%C4%9Frafya)nın faydalarını anlatan "Ucalet-ül Coğrafya" adlı bir eseri Fransızca hazırlamış, Viyana [maslahatgüzar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maslahatg%C3%BCzar)ı [Yakovaki Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakovaki_Efendi) tarafından Türkçeye çevrilen bu eser [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar) matbaasında 1804 basılarak, yine ayni matbaada bir yıl önce basılan [Cedid Atlas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ced%C3%AEd_Atlas)'ın başına eklenerek beraberce ciltlenmiştir.[^9] Mahmud Raif Efendi'nin bir diğer eseri de, Fransızca yazdığı ve o zamana kadar alışılmış olan [sefaretname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sef%C3%A2retn%C3%A2me)lerden çok farklı bir üslupla yazdığı ve İngiltere'yi anlattığı *Journal du Voyage de Mahmoud Raif Efendi en Angleterre* 'dir;[^10] bu eserin orijinali Topkapı Sarayı'nda bulunmaktadır.[^11][^12] "İngiliz Mahmud" olarak da bilinen[^13] Mahmud Raif Efendi, özellikle [Napolyon Bonapart](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart) [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'sına karşı [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li)'nin [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere) yanlısı siyasetinin bir göstergesi olarak 1800-1805 tarihleri arasında [reîsü'l-küttâb](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C3%AEs%C3%BC%27l-k%C3%BCtt%C3%A2b)lık vazifesinde bulundurulmuş; Haziran 1798'de [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'yi alan ve [Nil Vadisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil) boyunca [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'ı işgale başlayan [Napolyon Bonapart](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart)'a karşı oluşturulan ve özellikle [Adriyatik Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adriyatik_Denizi)'nde faal olan Rus-Osmanlı müşterek donanmasına diplomatik temsilci olarak atanmış, 1800'de ise [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'daki [İngilizler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizler)le diplomatik görüşmelerde bulunmakla vazifelendirilmiştir.[^14] 1798'de [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar)-[Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) müşterek [donanma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deniz_kuvvetleri)sının Napolyon'a karşı giriştiği [Korfu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korfu) kuşatmasına dair çizdiği bir "Korfu Kuşatması Planı" da vardır.[^15][^16] Mahmud Raif Efendi, [Nizam-ı Cedid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd) ordusunun kaldırılmasını isteyen [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)lerin 1807 yılında [Kabakçı Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabak%C3%A7%C4%B1_Mustafa) önderliğindeki ayaklanması esnasında [Rumelihisarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_Hisar%C4%B1)'nda katledilmiştir.[^17] Bazı kaynaklara göre öldürüldüğünde 47 yaşında olduğu[^18] (yani doğum tarihinin 1760 olması gerektiği) belirtilmişse de, bu konuda kati bir resmi bilgi bulunmamaktadır. ## Makaleler - [Ankara Üniversitesi Dergisi - Mehmet Alaattin Yalçınkaya'nın Makalesi - Osmanlı Zihniyetindeki Değişimin Göstergesi Olarak Sefaretnamelerin Kaynak Defteri -OTAM (Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Dergisi, Sayı: 7 (1997), sh: 319-338, Ankara.](http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/912/11379.pdf) - [Ankara Üniversitesi Dergisi - Mehmet Alaattin Yalçınkaya'nın Makalesi - Mahmud Raif Efendi As The Chief Secretary of Yusuf Agah Efendi, The First Permanent Ottoman-Turkish Ambassador To London (1793-1797) -OTAM (Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Dergisi, Sayı: 5 (1993), sh: 385-434, Ankara.](http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13525.pdf) - [Hayat Tarih Dergisi - İhsan Sungu](http://ktp.isam.org.tr/pdfdkm/13/dkm133380.pdf)\]'nun Makalesi - Yenileşme Tarihimizde Önemli Bir İsim: Vatanını Kurtarmaya Çalışırken Gericiler Tarafından Parçalanan Mahmud Raif Efendi ve Eserleri - Hayat Tarih Dergisi, Yıl: 15, Sayı: 9 (Eylül 1979), sh. 6-10, İstanbul.\] - [Selçuk Üniversitesi Dergisi - Alim Gür'ün Makalesi - İbnü'l Emin Mahmud Kemal İnal'ın Feridun Nafiz Uzluk'a Yazdığı Bazı Mektuplar: XI: 11 Nisan 1957 Tarihli (Mahmud Raif Efendi'ye Dair) Mektup - Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 7 (2002), sh. 111-135, Konya.](http://ktp.isam.org.tr/pdfdkm/13/dkm133380.pdf) - [Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi - Erhan Afyoncu'nun Makalesi - Mahmud Raif Efendi ve Ailesine Dair Kayıtlar, Vesikalar - Türk Kültürü Dergisi, Sayı: 2 (2000), sh. 89-100, İstanbul.](http://ktp.isam.org.tr/pdfdkm/13/dkm133380.pdf) ## Doktora tezleri, kitaplardaki yazılar - Afyoncu, Erhan, *"Sefaretnameler ve Osmanlı Elçileri"*, Tarih Metodu, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, 2011, sh. 194-195. - Afyoncu, Erhan, *"Nizam-ı Cedid Layihaları"*, Tarih Metodu, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, 2011, sh. 197. - Engin, Vahdeddin, *“Mahmut Raif Efendi Tarafından Kaleme Alınmış İngiltere Seyahati Gözlemleri”*, Prof. Dr. İsmail Aka Armağanı, İzmir 1999, sh. 135-162. - Güleç, Mustafa, *"On Dokuzuncu Yüzyıl Tarihçiliğinin Genel Değerlendirmesi ve Tarihçiliğin Yeni Alanları"*, Tarih Metodu, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, 2011, sh. 174. - Şakul, Kahraman, *"An Ottoman Global Moment: War Of Second Coalition In The Levant"*, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Georgetown Üniversitesi, Washington, DC, 2009. - Yalçınkaya, Mehmet Alaattin, *The First Permanent Ottoman-Turkish Embassy in Europe: The Embassy of Yusuf Agah Efendi to London (1793-1797)*, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Üniversitesi, 1993. ## Kitaplar - *Tableau des Nouveaux Reglements de L'Empire Ottoman*, Mahmud Raif Efendi. İstanbul, 1798. - *Osmanlı İmparatorluğu Devrinde Boğazlar Meselesi*. Tukin, Cemal. İstanbul, 1947 (bu kitabın ikinci edisyonu: *Boğazlar Meselesi*. Aksoy, Bülent. Pan Yayınları, İstanbul, 1999). - *Hoş Sada (Son Asır Türk Musikişinasları)*. İnal, İbnü'l Emin Mahmud Kemal. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, No.10, İstanbul, 1958. - *Osmanlı İmparatorluğu'nda Yeni Nizamların Cetveli*. Mahmud Raif Efendi. Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu, İstanbul 1988. - *Mahmud Raif Efendi ve Nizâm-ı Cedîd'e Dair Eseri*. Beydilli, Kemal & Şahin, İlhan. Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 2001. - *Nizâm-ı Kadîm’den Nizâm-ı Cedîd’e III. Selim ve Dönemi*. Kenan, Seyfi (ed.). İSAM-İslam Araştırmaları Merkezi, İstanbul, 2010. ## Dış bağlantılar - [An Ottoman Global Moment: War Of Second Coalition In The Levant (Kahraman Şakul)](http://repository.library.georgetown.edu/xmlui/bitstream/handle/10822/553132/sakulKahraman.pdf?sequence=1) - [Ana Çizgileriyle Türkiye'de Coğrafya Biliminin Tarihi: Dönemler ve Özellikleri (Deniz Ekinci)](http://www.iudergi.com/tr/index.php/tarih/article/viewFile/16755/15942) - [Devlet Reformunu Tarihten Çalışmak (Birgül A. Güler, Nuray E. Keskin): Reform Konusunda Kaynaklar: Mahmud Raif Efendi](https://web.archive.org/web/20100714153724/http://www.politics.ankara.edu.tr/eski/dosyalar/tm/SBF_WP_88.pdf) - [İstanbul Teknik Üniversitesi'nin Kısa Tarihçesi (Prof. Dr. Kazım Çeçen), İstanbul Teknik Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Tarihi Araştırma Merkezi Yayın No:7](https://web.archive.org/web/20120720222234/http://www.arsiv.itu.edu.tr/tarihce/index.htm) - [The New Great Atlas: Istanbul, 1803-1804 (John Carter Brown Library)](http://www.brown.edu/Facilities/John_Carter_Brown_Library/I%20found%20it%20JCB/apr11.html) - [Turkish Graphic Arts: Tableaux des Nouveaux Reglements de l'Empire Ottoman](http://www.turkishculture.org/pages.php?SearchID=576) - [Türk Kitap Basmacılığı Tarihçesi ve Beşikdevri (Mehmet Ali Akkaya)](https://web.archive.org/web/20120907154104/http://www.iudergi.com/tr/index.php/edebiyat/article/viewFile/706/pdf) [^1]: Osmanlı Devlet Adamları: Mahmud Raif Efendi. [^2]: İbnü'l Emin Mahmud Kemal İnal'ın Ferid Nafiz Uzluk'a Yazdığı 11 Nisan 1957 Tarihli Mahmud Raif Efendi'ye Dair Mektubu. [^3]: Osmanlı Devlet Adamları: Mahmud Raif Efendi. [^4]: Mahmud Raif Efendi'nin Londra Büyükelçilği'ndeki Serkatiplik Dönemi (1793-1797). [^5]: Mahmud Raif Efendi ve Eserleri ([[İhsan Sungu]]). [^6]: Türkiye Kaynakçası: Osmanlı İmparatorluğu'nda Yeni Nizamların Cetveli [^7]: Türkiye Kaynakçası: Mahmud Râif Efendi ve Nizâm-ı Cedîde Dâir Eseri [^8]: Graphic Arts: Tableaux des Nouveaux Reglements de l'Empire Ottoman [^9]: Osmanlı Devlet Adamları: Mahmud Raif Efendi. [^10]: Yapıları, Etkileri ve Kaynak Değerleriyle Osmanlı Sefaretnameleri [^11]: Mahmud Raif Efendi'nin Londra Büyükelçilği'ndeki Serkatiplik Dönemi (1793-1797). [^12]: Yapıları, Etkileri ve Kaynak Değerleriyle Osmanlı Sefaretnameleri [^13]: Şakul, sh. 105-106 [^14]: Şakul, sh.104-108 [^15]: Şakul, sh. 134-171 [^16]: Kenan (ed.) içinde Sakul, Kahraman, "Osmanlılar Fransız İhtilâli’ne Karşı: Adriyatik ve İtalya Sularında Osmanlı Donanması", sh. 255-313. [^17]: Şakul, sh.106 [^18]: Kazım Çeçen: İstanbul Teknik Üniversitesi'nin Kısa Tarihçesi.