# Mah Melek Hatun

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mah_Melek_Hatun
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mah Melek Hatun, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mah_Melek_Hatun (CC-BY-SA-4.0)

**Mah Melek** veya **Mah-i Mülk Hatun** (Farsça: ماه ملک خاتون), Sultan [Melikşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Melik%C5%9Fah)'ın kızı, Sultan [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud_%28B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_sultan%C4%B1%29)'un kız kardeşi ve Abbasi halifesi [El-Muktadi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mukted%C3%AE)'nin ikinci eşi olan bir [Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) prensesiydi.

## Biyografi

Mah-i Mülk(Mah Melek) Hatun, Melikşah'ın kızlarından biri olup annesi [Terken Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Terken_Hatun_%28I._Melik%C5%9Fah%27%C4%B1n_e%C5%9Fi%29)'dur.[^1] 1082 yılında [Abbasi Halifesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abb%C3%A2s%C3%AEler) el-Muktedi ile evlenmiştir.[^2]

1081'de halife, [Fahrüddevle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fahr%C3%BCddevle)'yi,[^3][^4] Melikşah'ın kızıyla evlilik görüşmesi yapması için hediyeler ve 20.000'den fazla dinarla yüklü olarak [İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan)'a gönderdi.[^5] Melikşah, oğlu Davud'un ölümüne üzülüyordu ve müzakerelere katılmadı; daha ziyade [Fahrüddevle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fahr%C3%BCddevle), [Nizâmülmülk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m%C3%BClm%C3%BClk)'e gitti.[^6] İkisi bu sefer birlikte çalıştı; isteklerini iletmek için prensesin annesi Türkan Hatun'a gittiler.[^7] Türkan Hatun ilk başta ilgisizdi çünkü [Gazneli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazneliler) hükümdarı 100.000 dinar gibi iyi bir çeyiz teklifinde bulunmuştu.[^8][^9] [El Kaim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaim_%28Abb%C3%A2s%C3%AE_halifesi%29) ile evli olan [Arslan Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arslan_Hatun), ona halifeyle evlenmenin daha prestijli olacağını ve halifeden daha fazla para istememesi gerektiğini söyledi.[^10]

Sonunda Türkan Hatun evliliği kabul etti, ancak el-Muktedi'ye ağır koşullar getirildi: Selçuklu prensesiyle evlenmenin karşılığında el-Muktedi [mehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehir) (gelin hediyesi) olarak 50.000 dinar artı 100.000 dinar daha ödeyecek, mevcut eşlerinden ve cariyelerinden vazgeçecek ve başka hiçbir kadınla cinsel ilişkiye girmemeyi kabul edecekti.[^11] Bu, Abbasi halifesi için özellikle ağır ve önemli bir yüktü; zira [Abbasiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abb%C3%A2s%C3%AEler), tüm mirasçılarının ümmü'l-veled'den (efendisinin çocuğunu doğuran bir cariye-köle) doğması ve dolayısıyla herhangi bir rakip hanedanla akraba olmaması nedeniyle "üreme politikalarını" sıkı bir şekilde kontrol ediyorlardı.[^12] Fahred-Devle, Türkan Hatun'un şartlarını kabul ederek Muktedi'yi ciddi bir dezavantaja sokarken, aynı zamanda Selçuklulara da önemli ölçüde fayda sağladı.[^13]

Babasının rızasıyla evlilik akdi akdedildi ve Mah-i Mülk Muktedi'nin ikinci eşi oldu. Mart 1087'de [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'a geldi. Evlilik Mayıs 1087'de tamamlandı. 31 Ocak 1088'de prens Cafer'i doğurdu. Ancak daha sonra El-Muktedi ondan uzak durmaya başladı ve Mah Melek eve dönmek için izin istedi. 29 Mayıs 1089'da oğluyla birlikte Bağdat'tan [Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan)'a doğru yola çıktı. Daha sonra ölüm haberi Bağdat'a ulaştı. Hasta babası, oğlunu Ekim 1092'de Bağdat'a geri getirdi. Cafer, Halifelik sarayına geri götürüldü ve 21 Haziran 1093'teki ölümüne kadar orada kaldı. [Rusafah Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusafah_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ndaki halife türbelerinin yanına gömüldü.[^14]

[^1]: Erbay, Enes Ensar. Tayeb El-Hibri. The Abbasid Caliphate -A History-. Cambridge: Cambridge University Press, 2021, 330 sayfa.. 28 Aralık 2022, s. 103-108. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruifd/issue/74060/1147675>
[^2]: al-Sāʻī, ʻAlī ibn Anjab Ibn. كتاب جهات الأئمة الخلفاء من الحرائر والإماء المسمى نساء الخلفاء: Women and the Court of Baghdad. NYU Press, 15 Mayıs 2015. <https://books.google.com.tr/books/about/%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%A6%D9%85%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84.html?id=97l1BwAAQBAJ&redir_esc=y>
[^3]: Hanne, Eric. The Ban ū Jah ī r and Their Role in the ՙAbbāsid and Saljūq Administration. 2008, s. 29-45. <https://www.academia.edu/10968481/The_Banu_Jahir_and_their_role_in_the_Abbasid_and_Saljuq_Administrations>
[^4]: Richards, D. S.. The Annals of the Saljuq Turks: Selections from al-Kamil fi'l-Ta'rikh of Ibn al-Athir. Routledge, 4 Nisan 2014. <https://books.google.com.tr/books?id=KB1IAwAAQBAJ&dq=banu+jahir&pg=PA196&redir_esc=y#v=onepage&q=banu%20jahir&f=false>
[^5]: Hanne, Eric. The Ban ū Jah ī r and Their Role in the ՙAbbāsid and Saljūq Administration. 2008, s. 29-45. <https://www.academia.edu/10968481/The_Banu_Jahir_and_their_role_in_the_Abbasid_and_Saljuq_Administrations>
[^6]: Hanne, Eric. The Ban ū Jah ī r and Their Role in the ՙAbbāsid and Saljūq Administration. 2008, s. 29-45. <https://www.academia.edu/10968481/The_Banu_Jahir_and_their_role_in_the_Abbasid_and_Saljuq_Administrations>
[^7]: Hanne, Eric. The Ban ū Jah ī r and Their Role in the ՙAbbāsid and Saljūq Administration. 2008, s. 29-45. <https://www.academia.edu/10968481/The_Banu_Jahir_and_their_role_in_the_Abbasid_and_Saljuq_Administrations>
[^8]: Hanne, Eric. The Ban ū Jah ī r and Their Role in the ՙAbbāsid and Saljūq Administration. 2008, s. 29-45. <https://www.academia.edu/10968481/The_Banu_Jahir_and_their_role_in_the_Abbasid_and_Saljuq_Administrations>
[^9]: Richards, D. S.. The Annals of the Saljuq Turks: Selections from al-Kamil fi'l-Ta'rikh of Ibn al-Athir. Routledge, 4 Nisan 2014. <https://books.google.com.tr/books?id=KB1IAwAAQBAJ&dq=banu+jahir&pg=PA196&redir_esc=y#v=onepage&q=banu%20jahir&f=false>
[^10]: Richards, D. S.. The Annals of the Saljuq Turks: Selections from al-Kamil fi'l-Ta'rikh of Ibn al-Athir. Routledge, 4 Nisan 2014. <https://books.google.com.tr/books?id=KB1IAwAAQBAJ&dq=banu+jahir&pg=PA196&redir_esc=y#v=onepage&q=banu%20jahir&f=false>
[^11]: Hanne, Eric. The Ban ū Jah ī r and Their Role in the ՙAbbāsid and Saljūq Administration. 2008, s. 29-45. <https://www.academia.edu/10968481/The_Banu_Jahir_and_their_role_in_the_Abbasid_and_Saljuq_Administrations>
[^12]: Hanne, Eric. The Ban ū Jah ī r and Their Role in the ՙAbbāsid and Saljūq Administration. 2008, s. 29-45. <https://www.academia.edu/10968481/The_Banu_Jahir_and_their_role_in_the_Abbasid_and_Saljuq_Administrations>
[^13]: Hanne, Eric. The Ban ū Jah ī r and Their Role in the ՙAbbāsid and Saljūq Administration. 2008, s. 29-45. <https://www.academia.edu/10968481/The_Banu_Jahir_and_their_role_in_the_Abbasid_and_Saljuq_Administrations>
[^14]: al-Sāʻī, ʻAlī ibn Anjab Ibn. كتاب جهات الأئمة الخلفاء من الحرائر والإماء المسمى نساء الخلفاء: Women and the Court of Baghdad. NYU Press, 15 Mayıs 2015. <https://books.google.com.tr/books/about/%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%A6%D9%85%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84.html?id=97l1BwAAQBAJ&redir_esc=y>
